Atanamayan Öğretmen Kavramına Yönelik Metaforlar
Öz
Bu araştırmanın amacı, atanamayan öğretmen
kavramına yönelik üretilen metaforları incelemektir. Dilsel bir araç olarak iki
kavramı ilişkilendiren metafor, sembolik ve imalı anlatım, herhangi bir kavramı
daha anlaşılır hâle getirmek için kullanılan mecaz olarak tarif edilebilir.
Metaforlardan faydalanmak, günlük yaşamda gizli kalmış anlamları incelemek ve
anlamlandırmaya çalışmak bakımından önemlidir. Bu çalışmada toplumun farklı
kesimlerindeki bireylerin atanamayan öğretmenlere yönelik algılarını belirlemek
ve incelemek için nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni
kullanılmıştır. Araştırma grubunu Tokat’ta ikamet eden bireyler
oluşturmaktadır. Bu katılımcı grup, kolay ulaşılabilir örnekleme tekniği ile
belirlenmiştir. 100 kişiden oluşan araştırma grubundaki bireyler 20-55 yaş
aralığında olup 56’sı kadın, 44’ü erkektir. Araştırmanın verileri “Atanamayan
öğretmenleri bir şeye benzetecek olsanız neye benzetirdiniz?” ve “Neden?”
sorularını içeren görüşme formuyla toplanmış, bunlar betimsel analiz tekniğiyle
incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda, atanamayan öğretmen kavramına yönelik
toplumsal algıyı somutlaştıran metaforların çeşitlilik bakımından sayıca fazla
olduğu tespit edilmiştir. Öte yandan, kadın ve erkek katılımcıların konuya
benzer temalar etrafında açıklık getirmeye çalıştığı, kadın katılımcıların
atanamayan öğretmene bakış açılarının işe yaramamak bağlamı etrafında şekillendiği,
erkek katılımcıların ise kıymeti bilinmemek bağlamı etrafında birleştiği
sonucuna ulaşılmıştır. Söz konusu metaforların olumsuz duygu ve düşüncelerden
hareketle üretildiği, bu metaforların kendisi kadar nedenleri ile arasındaki
bağlamın konunun anlaşılmasında önem taşıdığı, araştırmaya katılanların
atanamayan öğretmenlerin atama beklentilerine karşı umutsuzluk ve karamsarlık
içerisinde oldukları tespit edilen diğer sonuçlardır
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arslan, M. M. & Bayrakçı, M. (2006). Metaforik düşünme ve öğrenme yaklaşımının eğitim-öğretim açısından incelenmesi. Milli Eğitim, 35(171), 100–108.
- Ateş, Ö. T. (2016). Öğrencilerin öğretmen ve okul metaforları. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 78-93.
- Aydın, E. & Sulak, S. E. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının “değer” kavramına yönelik metafor algıları. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4 (2), 482-500.
- Aydın, İ. S., & Pehlivan, A. (2010). Türkçe öğretmeni adaylarının “öğretmen” ve “öğrenci” kavramlarına ilişkin kullandıkları metaforlar. Turkish Studies, 5(3), 818-842.
- Bektaş, M., Okur, A., & Karadağ, B. (2014). İlkokul ve ortaokul son sınıf öğrencilerinde metaforik algı olarak kitap. Türk Kütüphaneciliği, 28(2), 154-168.
- Bilgegil, K. (1989). Edebiyat bilgi ve teorileri. İstanbul: Enderun Kitabevi
- Bloor, M., & Wood, F. (2006).Keywords in qualitative methods: A vocabulary of research concepts. London: Sage Publications Inc.
- Bozpolat, E. (2015). Türkçe öğretmen adaylarının dört temel dil becerisine ilişkin metaforik algıları. Turkish Studies, 10(11), 313-340.
- Ceran, D. ( 2015). Türkçe öğretmeni adaylarının Türkçe ders kitaplarına ilişkin metaforları. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(3), 121-140.
- Cerit, Y. (2006). Öğrenci, öğretmen ve yöneticilerin okul kavramıyla ilgili metaforlara ilişkin görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 6(3), 669–699.
