KISALTILMIŞ GENEL TUTUM VE İNANÇ ÖLÇEĞİ'NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI
Öz
Bu çalışmanın amacı Kısaltılmış Genel Tutum ve İnanç Ölçeği (KGTİÖ) Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliğinin test edilmesidir. Çalışmanın örneklemini, 16-51 yaş aralığında, 145 erkek (xyaş=23.14±8.52), 119 kadın (xyaş=21.30±6.83) olmak üzere toplam 264 birey (xyaş=22.31±7.84) oluşturmaktadır. KGTİÖ (Lindner, Kirkby, Wertheim ve Birch, 1999), 26 madde ve 7 alt boyuttan oluşan beşli likert tipi bir ölçektir. Kendini değersizleştirme (4 madde), Başkalarını değersizleştirme (3 madde), Başarı ihtiyacı (4 madde), Onaylanma ihtiyacı (3 madde), Rahatlık ihtiyacı (4 madde) ve Adalet talebi (4 madde) alt boyutları aynı zamanda toplam akıldışı inanç puanı vermektedir. Akılcı inanç alt boyutu 4 maddeden oluşmaktadır. Ölçekten alınan yüksek puan, o alt boyuta ait inancın yüksek olduğunu ifade etmektedir. Ölçeğin yapı geçerliği için doğrulayıcı faktör analizi yapılmış, güvenirliği için iç tutarlık katsayısı hesaplanmıştır. Ölçek maddelerinin ayırt ediciliklerini belirlemek için madde analizi yapılmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda, ölçeğin Türkçe formunun orijinal yedi faktörlü yapıyı desteklediği bulunmuştur (χ2/df=1.481, GFI=.896, CFI=.956, RMR=.064, RMSEA=.043). Ölçeğin Toplam akıldışı inanç puanına ait iç tutarlık katsayısı .72, Akılcı inanç alt boyutuna ait iç tutarlık katsayısı .81’dir. Alt boyutlar arasında iç tutarlık katsayısı .72 ile .91 aralığındadır. Sonuç olarak, KGTİÖ Türkçe formunun, akıldışı inançları ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu söylenebilir. KGTİÖ, akıldışı ve akılcı inançlarla ilgili yapılacak araştırmalarda kullanılabilir.
Anahtar Kelimeler
Akılcı duygusal davranış terapisi,akılcı inanç,akıldışı inanç,inanç,tutum
References
- Bernard, M. E. (1998). Validation of the general attitude and belief scale. Journal of Rational Emotive and Cognitive-Behavior Therapy, 16(3), 183-196.
- Brislin, R. W. (1986). The wording and translation of research instruments. In W. J. Lonner ve J. W. Berry (Eds.), Field Methods in Educational Research (pp. 137-164). Newbury Park, CA: Sage Publications.
- Burgess, P. (1986). Belief systems and emotional disturbance: Evaluation of the rational emotive model. Unpublished doctoral dissertation. University of Melbourne, Parkville, Melbourne, Australia.
- Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (16.baskı). Pegem Akademi.
- Chang, E. C., ve D'Zurilla, T. J., (1996). Irrational beliefs as predictors of anxiety and depression in a college population. Personality and Individual Differences, 20(2), 215-219.
- Çivitci, A. (2006). Ergenler için mantık dışı inançlar ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3, 69-80.
- DiGiuseppe, R. A., Doyle, K. A., Dryden, W., ve Backx W. (2014). A practitioner's guide to rational-emotive behavior therapy. Oxford University Press.
- DiGiuseppe, R., Leaf, R., Exner, T., ve Robin, M. W. (1988). The development of a measure of irrational/ rational thinking. Presented at the World Congress of Behaviour Therapy, Edinburgh, Scotland.
- Dryden, W. ve Neenan, M. (2004). The rational emotive behavioural approach to therapeutic change. Sage.
- Dryden, W., ve Branch, R. (2008). Fundamentals of rational emotive behaviour therapy: A training handbook. John Wiley & Sons.