Sosyal Bilgiler 5., 6. ve 7. Sınıf Ders Kitaplarının Kavram Haritaları Açısından İncelenmesi
Abstract
İnsanlar dünyayı kavramlar ile algılar ve anlamlandırır. Sosyal bilgiler dersi kavram açısından oldukça zengin bir derstir. Sosyal bilgiler dersi tarih, coğrafya, arkeoloji, hukuk, iletişim, felsefe, psikoloji gibi pek çok bilimin kavramlarını içinde barındırır. Öğrencilerin dünyayı anlama ve anlamlandırmasında bu kavramları etkili şekilde öğrenmeleri önemlidir. Bu çalışmanın amacı sosyal bilgiler 5, 6 ve 7. Sınıf ders kitaplarını kavram haritası çeşitleri açısından incelemektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Doküman analizi yöntemi ile elde edilen veriler, içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda 5, 6 ve 7. Sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarının kavram haritaları açısından eksik olduğu, kavram haritaları çeşitlerinden sadece ünite sonunda zihin haritasının kullanıldığı tespit edilmiştir.
Kavram haritalarının kavram öğretiminde ve olayları olguları somutlaştırmada etkisi olduğundan daha fazladır. Farklı kavram haritası çeşitlerinin ders kitaplarında kullanılmasının kavram kalıcılığı artırmada ve kavramların aralarındaki ilişkileri tespit etme ve çözümleme açısından etkili bir yöntem olacağını düşünülmektedir.
Keywords
References
- Akbaş, Y. (2019). Güncel konularla sosyal bilgiler öğretimi. T. Çelikkaya, Ç.Ö. Demirtaş, T. Yıldırım ve H. Yakar (Editörler), Yeni program ve ders içeriklerine göre sosyal bilgiler öğretimi II içinde (63 - 87). Ankara: Pegem A.
- Akdağ, Ş. (2010). İlköğretim 6. Sınıf Öğrencilerinin sosyal bilgiler dersi “Yeryüzünde Yaşam” ünitesindeki kavram yanılgıları. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Akpınar, B. (2019). İlkokul 4. sınıf sosyal bilgiler dersinde vatandaşlık ile ilgili kavram yanılgılarının incelenmesi ve giderilmesi: Bir eylem araştırması. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Marmara Üniversitesi, İstanbul.
- Aktepe, V., Cepheci, E., Irmak, S. ve Palaz, Ş. (2017). Hayat bilgisi dersinde kavram öğretimi ve kavram öğretiminde kullanılabilecek teknikler üzerine kuramsal bir çalışma. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitim Dergisi, 3(1), 33- 50.
- Akyol Gök, Ö. (2014). 6. Sınıf sosyal bilgiler dersinde, ülkemizin kaynakları ünitesinde kavram haritası tekniğinin başarı, tutum ve kalıcılığa etkisinin belirlenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
- Alım, M., Özdemir, Ü. ve Yılar, B. (2008). 5. Sınıf öğrencilerinin bazı coğrafya kavramlarını algılama düzeyleri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(1), 152-162.
- Alkış, S. (2008). Sosyal bilgiler programı “insanlar, yerler ve çevreler” öğrenme alanıyla ilgili kavram bulmacalar. Milli Eğitim Dergisi, 37(180), 68-79.
- Aycan, Y. (2010). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinde yer alan kavramları anlama düzeyleri ve kavram yanılgıları (Gördes örneği). Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Manisa.
- Balcı, A. (2007). Sosyal bilimlerde araştırma, yöntem, teknik ve ilkeler. Ankara: Pegem Yayıncılık.
- Bitlisli, N. (2014). 6. Sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersi yeryüzünde yaşam ünitesinde geçen coğrafi kavramları algılama düzeyleri ve kavram yanılgıları (Bayburt örneği). Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Giresun.