Çocukluk Çağındaki İhmal ve İstismarın Yetişkinlikteki Bazı Psikopatolojilere Etkisi: Bir Derleme Çalışması

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 11, 1 - 22, 28.12.2025

Elif Sıkar , Itır Tarı Cömert

https://doi.org/10.51503/gpd.1702682

Öz

Bu derleme çalışması, çocukluk çağında yaşanan ihmal ve istismarın yetişkinlikte madde bağımlılığı ve psikopatoloji üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çocukluk döneminde yaşanan travmatik deneyimlerin, bireyin psikolojik gelişimini olumsuz yönde etkilediği ve bu durumun ileriki yaşlarda ruh sağlığı sorunları ve bağımlılık gibi çeşitli riskleri artırdığı bilinmektedir. İhmal ve istismar, çocukluk travmaları arasında özellikle yaygın olup fiziksel, cinsel, duygusal istismar ve ihmal gibi alt başlıklara ayrılmaktadır. Bu derleme çalışmasında, 1996-2024 yılları arasında gerçekleştirilen araştırmalar, belirli anahtar kelimeler ile dâhil etme ve hariç tutma kriterlerine dayanarak taranmıştır. Literatür taraması, “PubMed”, “Science Direct”, “Google Scholar”, “Tübitak Ulakbim”, “YÖK Tez Merkezi” ve “YÖK Açık Bilim” gibi veri tabanları kullanılarak yapılmıştır. Bu derleme sonucunda araştırmalar, çocuklukta ihmal ve istismara maruz kalmış bireylerde madde kullanımı, depresyon, anksiyete bozuklukları, yeme bozuklukları gibi sorunların görülme sıklığının arttığını göstermektedir. İhmal ve istismarın çocukların gelişimi üzerindeki etkisi değerlendirilmiş, bu faktörlerin yetişkinlikte madde bağımlılığı ve psikopatolojik sorunlar üzerindeki uzun vadeli etkileri ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

Travma , Çocukluk çağı travması , Bağımlılık , Madde bağımlılığı , Psikopatoloji , Depresyon , Kaygı , Yeme bozuklukları , Kişilik bozuklukları

The Effect of Childhood Neglect and Abuse on Some Psychopathologies in Adulthood: A Compilation Study

Öz

This review study aims to examine the effects of childhood neglect and abuse on substance dependency and psychopathology in adulthood. It is known that traumatic experiences during childhood negatively impact an individual's psychological development, increasing the risk of mental health issues and addiction later in life. Neglect and abuse are especially prevalent among childhood traumas and can be categorized into subtypes, such as physical, sexual, and emotional abuse, as well as neglect. For this study, a literature review methodology was followed. Research conducted between 1996 and 2024 was examined using specific keywords and inclusion and exclusion criteria across databases such as “PubMed”, “Science Direct”, “Google Scholar”, “Tübitak Ulakbim”, “YÖK Thesis Center” and “YÖK Open Science”. The review findings indicate that individuals who experienced childhood neglect and abuse are more likely to encounter issues such as substance use, depression, anxiety disorders, and eating disorders. The impact of neglect and abuse on children’s development was assessed, focusing on the long-term effects of these factors on substance dependency and psychopathological issues in adulthood.

Anahtar Kelimeler

Trauma , Childhood trauma , Addiction , Substance abuse , Psychopathology , Depression , Anxiety , Eating disorder , Personality disorders

Kaynakça

• Adana, F., & Arslantaş, H. (2011). Ergenlikte öfke ve öfkenin yönetiminde okul hemşiresinin rolü.
• Ağırman, A., & Maner, F. (2010). Yeme bozuklukları ve duygusal istismar: Olgu sunumu. Düşünen Adam: Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi, 23(2), 121–127.
• Akbaba Türkoğlu, S. (2013). Depresif bozukluğu olan kadın hastalarda çocukluk çağı ruhsal travmaları ve fonksiyonel olmayan tutumlarla ilişkisi (Yüksek lisans tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.
• Aldemir, S., & Tan, S. (2011). Travma ve bağımlılık sendromları. Yeni Tıp Dergisi, 28(4), 198–202.
• Alpaslan, A. H. (2014). Çocukluk döneminde cinsel istismar. Kocatepe Tıp Dergisi, 15(2), 194–201.
• Alper, Y. (1999). Bütün yönleriyle depresyon. Gendaş.
• Altıntaş, I. (2008). Dissosiyatif bozuklukta psikiyatrik eş tanılar.
• American Psychiatric Association. (1980). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (3rd ed.). American Psychiatric Publishing.
• Amerikan Psikiyatri Birliği. (2014). Ruhsal bozuklukların tanısal ve sayısal elkitabı (DSM-5) (E. Köroğlu, Çev.). Hekimler Yayın Birliği.
• American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). American Psychiatric Publishing.
• Amianto, F., Spalatro, A. V., Rainis, M., Andriulli, C., Lavagnino, L., Abbate-Daga, G., & Fassino, S. (2018). Childhood emotional abuse and neglect in obese patients with and without binge eating disorder. Psychiatry Research, 269, 692–699.
• Anber, T., Akar, T., & Altun, F. (2021). Depresyon ve toplum ruh sağlığı. Turkey Health Literacy Journal, 2(2), 99–103.
• Arabacı, L. B., Taş, G., & Dikeç, G. (2017). Çocuk ve ergenlerde madde kullanımı ve ruhsal bozukluklar. Bağımlılık Dergisi, 18(4), 135–144.
• Aslan, N. (2016). Kilo sorunu olan kadınlarda travmatik yaşam olayları (Yüksek lisans tezi).
• Aslan, S. (2017). Duygusal yeme ile çocukluk çağı travmaları arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi).
• Balcı, İ. (2018). Çocukluk çağı travmaları ile psiko-eğitim programının psikolojik sağlamlık üzerindeki etkisi (Yüksek lisans tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi.
• Barlow, D. H., Raffa, S. D., & Cohen, E. M. (2002). Psychosocial treatments for anxiety disorders. In A guide to treatments that work (pp. 301–336). Oxford University Press.
• Berrios, G. E. (1996). The history of mental symptoms. Cambridge University Press.
• Bostancı, N., Albayrak, B., Bakoğlu, İ., & Çoban, Ş. (2006). Üniversite öğrencilerinde çocukluk çağı travmaları. Yeni Sempozyum Dergisi, 44(2), 100–106.
• Briere, J. N., & Scott, C. (2015). Principles of trauma therapy (2nd ed.). Sage.
• Brown, J., Cohen, P., Johnson, J. G., & Smailes, E. M. (1999). Childhood abuse and neglect. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 38(12), 1490–1496.
• Carlson, N. R. (2014). Fizyolojik psikoloji (8. baskı). Nobel.
• Çelik, F. G. H., & Hocaoğlu, Ç. (2018). Çocukluk çağı travmaları: Bir gözden geçirme. Sakarya Tıp Dergisi, 8(4), 695–711.
• Van der Kolk, B. A. (2014). The body keeps the score. Penguin Books.
• World Health Organization. (2016). Global plan of action to address interpersonal violence. World Health Organization.
• UNICEF. (2010). Türkiye’de çocuk istismarı ve aile içi şiddet araştırması özet raporu. https://www.unicef.org/turkiye/raporlar/türkiyede-çocuk-istismari-ve-aile-içi-şiddet-araştirmasi-özet-raporu-2010
• (Erişim tarihi: 11.11.2024)