EN
TR
ADÖLESANLARDA KRONOTİPE GÖRE ÖĞÜN ZAMANI VE BESİN TERCİHLERİNİN İNCELENMESİ
Öz
Giriş: Sirkadiyen ritime göre bireylerin günlük zaman tercihlerinde farklılık görülmektedir. Günlük zaman tercihlerini yansıtan kronotip beslenme ile ilişkilidir. Sabahçıl tipte fazla kilolu-obez olma durumu ve metabolik risk daha yüksek iken, abdominal obezite akşamcıl tipte daha yüksektir (p>0,05). Akşamcıl tiplerin iki ana öğün tüketme oranı ara tiplere göre; ara tiplerin ise üç ana öğün tüketme oranı akşamcıllara göre farklıdır (p<0.05).
Amaç: Bu araştırmada 10-14 yaş arasındaki adölesanların beslenme alışkanlıklarının ve öğün zamanının kronotipe göre incelenmesi amaçlanmıştır.
Metod: Veriler sosyodemografik özellikler, bazı antropometrik ölçümler (vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel çevresi ölçümleri), beslenme alışkanlıkları, Çoçukluk Dönemi Kronotip Anketi, besin tüketim sıklığı anketi ve 24 saatlik hatırlatma yöntemi ile besin tüketim kaydından oluşan anket formu ile alınmıştır.
Bulgular: Akşamcıl tiplerin sabah öğün saati sabahçıllara göre daha geçtir (p<0.05). Bu çalışmada adölesanların kronotipe göre besin grupları tüketim porsiyonları ve enerji, besin ögesi alımları farklı değildir (p>0.05).
Sonuç: Adölesanlarda beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesinde kronotipin önemli bir faktör olabileceğini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Roenneberg T, Merrow M. The circadian clock and human health. Current Biology. 2016;26(10):432– 443.
- 2. Gangwar A, Tiwari S, Rawat A, Verma A, Singh K, Kant S, et al. Circadian preference, sleep quality, and health-impairing lifestyles among undergraduates of medical university. Cureus, 2018;10(6):2856.
- 3. Mendes Silva C, Carliana Mota M, Tavares Miranda M, Lemos Paim S, Waterhouse J, Aparecida Crispim C. Chronotype, social jetlag and sleep debt are associated with dietary intake among Brazilian undergraduate students. Chronobiology International. 2016;33(6):740-748
- 4. Xiao Q, Garaulet M, Scheer F. Meal timing and obesity: interactions with macronutrient intake and chronotype. International Journal of Obesity. 2019;43:1701–1711.
- 5. Gontijo CA, Cabral BBM, Balieiro LCT, Teixeira GP, Fahmy WM, Maia YCDP et al. Time-related eating patterns and chronotype are associated with diet quality in pregnant women. Chronobiology International. 2019;36(1):75-84.
- 6. Nimitphong H, Siwasaranond N, Saetung S, Thakkinstian A, Ongphıphadhanakul B, Reutrakul S. The relationship among breakfast time, morningness-eveningness preference and body mass index in Type 2 diabetes. Diabetic Medicine. 2018;35(7):964-971.
- 7. WHO, The WHO STEPwise approach to chronic disease risk factor surveillance. Geneva: World Health Organization. Section 3: guide to physical measurements (Step 2). World Health Organization 2008. Avaible at: https://www.who.int/teams/noncommunicable-diseases/surveillance/systems tools/steps#:~:text=The%20WHO%20STEPwise%20Approach%20to,NCD%20risk%20factors%20in% 20countries Accessed on: 10/02/2021.
- 8. De Onis M, Onyango AW, Borghi E, Siyam A, Nishida C, Siekmann J. Development of a WHO growth reference for school-aged children and adolescents. Bulletin of the World health Organization. 2007;85:660-667.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
21 Şubat 2023
Gönderilme Tarihi
15 Ocak 2023
Kabul Tarihi
8 Şubat 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: Özel Sayı
APA
Ersoy, N., & Yardımcı, H. (2023). ADÖLESANLARDA KRONOTİPE GÖRE ÖĞÜN ZAMANI VE BESİN TERCİHLERİNİN İNCELENMESİ. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, Özel Sayı, 1-6. https://izlik.org/JA83ZL99SW
AMA
1.Ersoy N, Yardımcı H. ADÖLESANLARDA KRONOTİPE GÖRE ÖĞÜN ZAMANI VE BESİN TERCİHLERİNİN İNCELENMESİ. Gazi Sağlık Bil. 2023;Özel Sayı:1-6. https://izlik.org/JA83ZL99SW
Chicago
Ersoy, Nursena, ve Hülya Yardımcı. 2023. “ADÖLESANLARDA KRONOTİPE GÖRE ÖĞÜN ZAMANI VE BESİN TERCİHLERİNİN İNCELENMESİ”. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi Özel Sayı (Şubat): 1-6. https://izlik.org/JA83ZL99SW.
EndNote
Ersoy N, Yardımcı H (01 Şubat 2023) ADÖLESANLARDA KRONOTİPE GÖRE ÖĞÜN ZAMANI VE BESİN TERCİHLERİNİN İNCELENMESİ. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi Özel Sayı 1–6.
IEEE
[1]N. Ersoy ve H. Yardımcı, “ADÖLESANLARDA KRONOTİPE GÖRE ÖĞÜN ZAMANI VE BESİN TERCİHLERİNİN İNCELENMESİ”, Gazi Sağlık Bil, c. Özel Sayı, ss. 1–6, Şub. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83ZL99SW
ISNAD
Ersoy, Nursena - Yardımcı, Hülya. “ADÖLESANLARDA KRONOTİPE GÖRE ÖĞÜN ZAMANI VE BESİN TERCİHLERİNİN İNCELENMESİ”. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi ÖZEL SAYI (01 Şubat 2023): 1-6. https://izlik.org/JA83ZL99SW.
JAMA
1.Ersoy N, Yardımcı H. ADÖLESANLARDA KRONOTİPE GÖRE ÖĞÜN ZAMANI VE BESİN TERCİHLERİNİN İNCELENMESİ. Gazi Sağlık Bil. 2023;Özel Sayı:1–6.
MLA
Ersoy, Nursena, ve Hülya Yardımcı. “ADÖLESANLARDA KRONOTİPE GÖRE ÖĞÜN ZAMANI VE BESİN TERCİHLERİNİN İNCELENMESİ”. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. Özel Sayı, Şubat 2023, ss. 1-6, https://izlik.org/JA83ZL99SW.
Vancouver
1.Nursena Ersoy, Hülya Yardımcı. ADÖLESANLARDA KRONOTİPE GÖRE ÖĞÜN ZAMANI VE BESİN TERCİHLERİNİN İNCELENMESİ. Gazi Sağlık Bil [Internet]. 01 Şubat 2023;Özel Sayı:1-6. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83ZL99SW