Araştırma Makalesi

TÜRKİYE’DE SATILAN BAZI İÇECEKLERİN ŞEKER VE TATLANDIRICI İÇERİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Cilt: 9 Sayı: 3 31 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

TÜRKİYE’DE SATILAN BAZI İÇECEKLERİN ŞEKER VE TATLANDIRICI İÇERİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Yüksek enerji, şeker ve yağ içeren yiyecek ve içecek tüketiminin, obezitenin gelişiminde önemli bir etken olduğu bilinmektedir. Özellikle adölesan çağda tüketimi artan şeker eklenmiş içecekler halk sağlığını tehdit etmektedir. Türk toplumunda obezite prevalansı hızla artmakta, bu durum diğer metabolik hastalıkların artışına da yol açmaktadır. Obezite ve beraberinde gelişen hastalıklar, önlenebilir halk sağlığı sorunları arasında yer almaktadır. Bu alanda alınacak önlemler, toplum sağlığı üzerinde önemli faydalar sağlayacaktır. Bu çalışma, Türkiye’de çeşitli zincir marketler ve online hizmet veren marketlerde satılmakta olan içeceklerin, şeker ve tatlandırıcı içerikleri odağında değerlendirilmesi amacı ile yapılmıştır. Araştırma kapsamında Türkiye’deki 16 adet zincir markette satılan toplam 219 adet içeceğin (n=219) etiket bilgileri üzerinden şeker ve tatlandırıcı içerikleri değerlendirilmiştir. En yüksek şeker miktarı ortanca değerine sahip içecek türü meyve suyu (11.0 g/100 mL) olarak bulunmuştur. Bu türü sırasıyla meyveli içecek (9.8 g/100 mL), spor içeceği (9.1 g/100 mL), meyve ve sebze suyu (9.0 g/100 mL) ve sütlü içeceğin (8.9 g/100 mL) izlediği görülmüştür. Değerlendirilen içecekler arasında eklenmiş şeker, tatlandırıcı, yapay aroma, karbondioksit ve vitamin içermeyen içecek türleri; ayran, çay, doğal mineralli içecek, fermente içecek, kefir, meyve suyu, meyve ve sebze suyu, meyveli içecek, meyveli ve sebzeli içecek ile süttür. Bu çalışmada, içeceklerin etiket bilgilerinde şeker miktarı ile ilgili oldukça kısıtlı bilgi bulunduğu görülmüştür. Etiket bilgilerinde bu bilgilerin daha detaylı belirtilmesi, tüketiciyi bilgilendirme ve maksimum alınabilecek şeker miktarını hesaplama gibi sağlık önerilerine uyma açısından önem arz etmektedir. Konu ile ilgili bilim insanları, politika yapıcılar ve üreticiler bir araya gelerek bu konuda iyileştirme çalışmalarında bulunabilir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK)

Proje Numarası

1919B012308489

Etik Beyan

Bu çalışmanın yapılması için etik kurul onay belgesi alınmasına gerek yoktur.

Teşekkür

Bu çalışma TÜBİTAK 2209-A proje desteği programı kapsamında desteklenmiştir.

Kaynakça

  1. 1. Rolls BJ. The relationship between dietary energy density and energy intake. Physiology & behavior. 2009;97(5), 609-615. https://doi.org/10.1016/j.physbeh.2009.03.011
  2. 2. Kant AK, Graubard BI. Energy density of diets reported by American adults: association with food group intake, nutrient intake, and body weight. International Journal of Obesity. 2005;29(8), 950-956. https://doi.org/10.1038/sj.ijo.0802980
  3. 3. Bosi ATB, Muharremoğlu ZD, Alili N, Cengu R, El Dandachli A, Selvi H. et al. Ambalajlı Ürünlerin Paket Üzerinde ve İnternet Ortamında Verilen Besin Ögesi Bilgilerinin Tutarlılığı: Çikolata Örneği. Beslenme ve Diyet Dergisi. 2019;47(3):25-33. https://doi.org/10.33076/2020.BDD.1211
  4. 4. WHO.Age-standardized prevalence of obesity among adults (18+ years) [Indicator]. World Health Organization 2024. Available at: https://data.who.int/indicators/i/C6262EC /BEFA58B Accessed on November 28, 2024.
  5. 5. WHO. Prevalence of obesity among children and adolescents aged 5 to 19 years [Indicator]. World Health Organization 2024. Available at: https://data.who.int/indicators/i/C6262EC/EF93DDB Accessed on November 28, 2024.
  6. 6. Santas F, Santas G. Prevalence of pre-school children for overweight/obesity in Turkey. World J Pediatr. 2018;14(1):77-83. https://doi.org/10.1007/s12519-017-0103-9
  7. 7. TÜRKİYE BESLENME REHBERİ (TÜBER) 2022” Sağlık Bakanlığı, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Sağlık Bakanlığı Yayın No:1031, Ankara 2022
  8. 8. Pang MD, Goossens GH, Blaak EE. The Impact of Artificial Sweeteners on Body Weight Control and Glucose Homeostasis. Front Nutr. 2021;7:598340. https://doi.org/10.3389/fnut.2020.598340

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda Özellikleri , Halk Sağlığı Beslenmesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

29 Kasım 2024

Kabul Tarihi

9 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 9 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Çolak, B., & Navruz Varlı, S. (2024). TÜRKİYE’DE SATILAN BAZI İÇECEKLERİN ŞEKER VE TATLANDIRICI İÇERİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(3), 1-12. https://doi.org/10.52881/gsbdergi.1593578
AMA
1.Çolak B, Navruz Varlı S. TÜRKİYE’DE SATILAN BAZI İÇECEKLERİN ŞEKER VE TATLANDIRICI İÇERİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Gazi Sağlık Bil. 2024;9(3):1-12. doi:10.52881/gsbdergi.1593578
Chicago
Çolak, Bilge, ve Semra Navruz Varlı. 2024. “TÜRKİYE’DE SATILAN BAZI İÇECEKLERİN ŞEKER VE TATLANDIRICI İÇERİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi 9 (3): 1-12. https://doi.org/10.52881/gsbdergi.1593578.
EndNote
Çolak B, Navruz Varlı S (01 Aralık 2024) TÜRKİYE’DE SATILAN BAZI İÇECEKLERİN ŞEKER VE TATLANDIRICI İÇERİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi 9 3 1–12.
IEEE
[1]B. Çolak ve S. Navruz Varlı, “TÜRKİYE’DE SATILAN BAZI İÇECEKLERİN ŞEKER VE TATLANDIRICI İÇERİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”, Gazi Sağlık Bil, c. 9, sy 3, ss. 1–12, Ara. 2024, doi: 10.52881/gsbdergi.1593578.
ISNAD
Çolak, Bilge - Navruz Varlı, Semra. “TÜRKİYE’DE SATILAN BAZI İÇECEKLERİN ŞEKER VE TATLANDIRICI İÇERİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi 9/3 (01 Aralık 2024): 1-12. https://doi.org/10.52881/gsbdergi.1593578.
JAMA
1.Çolak B, Navruz Varlı S. TÜRKİYE’DE SATILAN BAZI İÇECEKLERİN ŞEKER VE TATLANDIRICI İÇERİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Gazi Sağlık Bil. 2024;9:1–12.
MLA
Çolak, Bilge, ve Semra Navruz Varlı. “TÜRKİYE’DE SATILAN BAZI İÇECEKLERİN ŞEKER VE TATLANDIRICI İÇERİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 9, sy 3, Aralık 2024, ss. 1-12, doi:10.52881/gsbdergi.1593578.
Vancouver
1.Bilge Çolak, Semra Navruz Varlı. TÜRKİYE’DE SATILAN BAZI İÇECEKLERİN ŞEKER VE TATLANDIRICI İÇERİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Gazi Sağlık Bil. 01 Aralık 2024;9(3):1-12. doi:10.52881/gsbdergi.1593578

Cited By