GENÇ YETİŞKİNLERDE ALTERNATİF BESİN KAYNAKLARI NEOFOBİSİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: Özel Sayı, 18 - 18, 31.08.2025

Büşra Koçyiğiy Aybike Üstek Ceyda Cenik Ayşe Derya Bayazit , Makbule Gezmen Karadağ

Öz

Amaç: Bu araştırma, 18-35 yaş arası genç yetişkin bireylerde alternatif besin kaynaklarına yönelik tutumları, bilgi düzeylerini ve besin neofobisi ile olan ilişkisini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Metod: Toplam 2520 bireyin katıldığı çalışmada, bireylere yüz yüze görüşme yöntemiyle ve çevrim içi ortamda anket formu uygulanmış; bununla birlikte 24 saatlik besin tüketim kayıtları alınmış ve Gıda Neofobisi Ölçeği kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların %52,2’si alternatif besinleri daha önce duyduğunu belirtmiş, bu grubun %55,9’unu erkek bireyler oluşturmuştur. Erkeklerin alternatif besinlere dair bilgi düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Yapay et özelinde, katılımcıların %84,4’ü bu besini tüketmek istemediğini ifade etmiştir. Bunun temel nedeninin, yapay etin sağlıksız olarak algılanması olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların Gıda Neofobisi Ölçeği puanı ortalama 42,6 ± 9,8 olarak bulunmuş; bu sonuç, genç bireylerin yeni ve alışılmadık gıdalara karşı orta düzeyde çekingenlik gösterdiğini ortaya koymuştur. Ölçekte bazı ifadelere %20–27 oranında “katılıyorum” yanıtının verilmesi, bireylerin bu konuda kararsızlık yaşadığını ve bireysel farklılıkların ön planda olduğunu göstermektedir.
Sonuç: Sonuç olarak, bireylerin alternatif besinlere yönelik mesafeli yaklaşımlarının temelinde bilgi eksikliği ve sağlık kaygılarının etkili olduğu görülmüştür. Bu bulgular doğrultusunda, alternatif besinlere yönelik toplumsal farkındalığın artırılması ve doğru bilgilendirme yapılması; besin neofobisinin azaltılmasına ve bu besin kaynaklarının kabulünün artırılmasına katkı sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler

Alternatif besin , besin neofobisi , genç yetişkinler , yapay et , tutum ve davranış

Kaynakça

• Sağlık Bilimleri Gençlik Projeleri Yarışması "Fikirlerden Projelere"de bildiri olarak sunulmuştur.