MULTİPL SKLEROZ HASTALARINDA ÖZÜRLÜLÜK SEVİYESİ İLE KAS KUVVETİ, DÜŞME KORKUSU, KİNEZYOFOBİ KOGNİSYON VE YAŞAM KALİTESİNİN İLİŞKİSİ

Öz

Giriş: Multipl Skleroz (MS), nörolojik işlev kayıplarına yol açarak hastaların yaşam kalitesini olumsuz etkileyen kronik bir hastalıktır. Amaç: Bu çalışmanın amacı, MS tanılı bireylerde özürlülük düzeyinin kas kuvveti, düşme korkusu, kinezyofobi ve yaşam kalitesi üzerindeki ilişkileri bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmektir. Metod: Kasım 2024 - Haziran 2025 tarihleri arasında İstanbul’daki dört fizik tedavi merkezinden kesitsel tasarımla yürütülen çalışmaya 31 MS hastası çalışmaya dahil edilmiştir. Veriler Hasta Tanıtım Formu, Genişletilmiş Özürlülük Durum Ölçeği (EDSS), el ve dijital manuel dinamometre ölçümleri, Aktiviteye Özgü Denge Güven Ölçeği, Tampa Kinezyofobi Ölçeği, Sembol Sayı Modaliteler Testi ve SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği ile toplanmıştır. Uygunluk Shapiro–Wilk, parametrik analizler için eşleştirilmiş ve bağımsız örneklem t-testleri, nonparametrik veriler için Wilcoxon ve Mann–Whitney U testleri kullanılmış; p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Bulgular, ileri düzey özürlülüğe sahip hastalarda kas kuvveti ve bilişsel işlevlerde belirgin azalma; artan düşme korkusu ve kinezyofobi düzeylerinin yaşam kalitesinde anlamlı düşüş ile korelasyon gösterdiğini ortaya koymuştur. Tartışma bölümünde, bu bulguların multidisipliner rehabilitasyon yaklaşımlarında psikolojik destek ve denge eğitimine yönelik müdahalelerin önemini vurguladığı belirtilmiştir. Sonuç: Sonuç olarak, MS hastalarının tedavi planlamasında motor fonksiyonları desteklemenin yanı sıra düşme korkusu ve kinezyofobiye yönelik psikolojik müdahalelerin de entegre edilmesi önerilir.

Anahtar Kelimeler

• Düşme korkusu
• kas kuvveti
• kinezyofobi
• multipl skleroz
• özürlülük

Kaynakça

1. Sağlık Bilimleri Gençlik Projeleri Yarışması "Fikirlerden Projelere"de bildiri olarak sunulmuştur.