Background:Obesity, a major public health concern in both developed and developing countries, is not solely associated with energy imbalance. Recent research indicates that obesity is also closely linked to lifestyle factors and biological rhythms. Aim:This study was designed to examine the relationship between obesity and lifestyle-and nutrition-related behaviors, specifically social jet lag (SJL) and night eating behavior, in adults. Method:This cross-sectional study included 115 individuals (89 women, 26 men), aged 19–65 years, who presented to a beauty center in Bursa. Data were collected through a self-reported online questionnaire. The questionnaire assessed participants’ demographic characteristics and anthropometric measurements. SJL status was determined based on mid-sleep times on weekdays and weekends, eating behavior was evaluated using the Three-Factor Eating Questionnaire (TFEQ-18), and night eating syndrome was assessed using the Night Eating Questionnaire (NEQ). The internal consistency coefficients for NEQ and TFEQ were 0.77 and 0.70, respectively. Data analysis was performed using SPSS version 27.1. Results:Men demonstrated significantly higher SJL duration, NEQ scores, and obesity prevalence compared to women (p <0.05). In women, TFEQ-18 score and eating behavior dimensions such as uncontrolled eating, and hunger sensitivity were significantly and positively correlated with Body Mass Index (BMI) (p <0.001), while in men, a significant negative correlation was found between SJL duration and BMI (p <0.01). The emotional eating behavior subscale showed a positive correlation with BMI in both sexes (p<0,05). Conclusion:SJL and night eating behavior appear to be significant psychosocial determinants associated with obesity. The gender-specific differences observed in these variables highlight the need for personalized approaches in obesity prevention and management.
Night eating syndrome social jet lag eating behavior obesity
Approval for this study was obtained from the Gazi University Ethics Committee at its meeting on 18 February 2025, under reference number 2025-291.
Giriş:Günümüzde hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerin önemli bir halk sağlığı sorunu olan obezite yalnızca enerji dengesizliği ile ilişkili değildir. Son yıllarda yapılan araştırmalar obezitenin aynı zamanda yaşam tarzı ve biyolojik ritim ile de yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Amaç: Bu çalışma, bireylerde sosyal jet lag (SJL) ve gece yeme davranışı gibi yaşam tarzı ve beslenme davranışlarının obezite ile olan ilişkisini incelemek amacıyla planlanmıştır. Yöntem:Kesitsel tasarımla yürütülen bu çalışmaya Bursa’da bir güzellik merkezine başvuran 19–65 yaş arası 115 (89 kadın, 26 erkek) birey dahil edilmiştir. Veriler çevrimiçi anket aracılığıyla beyana dayalı olarak toplanmıştır. Anket formunda katılımcıların demografik özellikleri ve antropometrik ölçümleri değerlendirilmiştir. Hafta içi ve hafta sonuna ait orta uyku saatleri temel alınarak SJL durumu, beslenme davranışları Üç Faktörlü Yeme Anketi (TFEQ-18) ve gece yeme sendromunun varlığı ise Gece Yeme Anketi (GYA) ile değerlendirilmiştir. GYA ve TFEQ ölçeklerinin iç tutarlılığı sırasıyla 0,77 ve 0,70 olarak bulunmuştur. Çalışma verileri SPSS 27.1 programı ile analiz edilmiştir. Bulgular:Erkeklerde SJL süresi, gece yeme anketi puanları ve obezite sıklığı kadınlara göre anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Kadınlarda TFEQ-18 toplam puanı, kontrolsüz yeme, duygusal yeme ve açlığa duyarlılık gibi yeme davranışı boyutları Beden Kütle İndeksi (BKİ) ile anlamlı ve pozitif ilişki göstermiş (p<0,001), erkeklerde ise SJL süresi ile BKİ arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0,01). Her iki cinsiyette de duygusal yeme davranışı alt boyutu BKİ ile pozitif korelasyon göstermiştir (p<0,05). Sonuç:Sosyal jet lag ve gece yeme davranışları, obezite ile ilişkili önemli psikososyal belirleyicilerdir. Bu değişkenlerin cinsiyete ve yeme davranışlarına göre farklılık göstermesi, obeziteyle mücadelede bireyselleştirilmiş yaklaşımların gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Bu çalışma için Gazi Üniversitesi Etik Komisyonu’ndan 18.02.2025 tarihli toplantıda 2025-291 numaralı onay alınmıştır.
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Halk Sağlığı Beslenmesi, Yeme Davranışları |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 26 Kasım 2025 |
| Kabul Tarihi | 15 Ocak 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.52881/gsbdergi.1830932 |
| IZ | https://izlik.org/JA35RY23FL |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 1 |