TERM BEBEKLERDE EV ORTAMINDAKİ MOTOR GELİŞİM OLANAKLARI İLE SOSYOEMOSYONEL GELİŞİM ARASINDAKİ İLİŞKİ: PİLOT ÇALIŞMA

Öz

Amaç: Ev ortamı, bebeklerin gelişimi açısından kritik bir rol oynamaktadır. Motor gelişim için ev ortamı olanakları, bebeğe sunulan hareket ve keşif fırsatlarını ifade eder ve yalnızca motor gelişimi değil, sosyoemosyonel becerileri de etkileyebilmektedir. Ancak, bu olanakların term bebeklerde sosyoemosyonel gelişimle ilişkisi hakkında bilgiler sınırlıdır. Bu pilot çalışma, motor gelişim için ev ortamı olanakları ile term bebeklerin sosyoemosyonel gelişimleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Çalışmaya 37 term bebek (yaş ortalaması = 10.5±1.1 ay) ve aileleri dahil edildi. Ev ortamındaki gelişimsel olanaklar Ev Ortamının Motor Gelişimi Desteklemesinin Değerlendirilmesi – Bebek Ölçeği (AHEMD-TR) ile değerlendirildi. Sosyoemosyonel gelişim ise Erken Gelişim Evreleri-Sosyal Duygusal Gelişim Envanteri (EGE-SD) ile değerlendirildi. Veriler Spearman korelasyon analizi ile değerlendirildi. Bulgular: Analizler, ev ortamında daha yüksek düzeyde gelişimsel olanağa sahip bebeklerin sosyoemosyonel gelişimlerinin daha iyi olduğunu göstermiştir. AHEMD-TR toplam ölçek puanları ile sosyoemosyonel gelişim arasında anlamlı pozitif ilişki bulunmuştur (r=0.41, p=0.019). Ayrıca EGE:SD skorları ile Uyarıcı Çeşitliliği alt boyutu (r=0.547, p=0.002) ve Oyun Materyalleri alt boyutu (r=0.625, p<0.001) arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Bu bulgular, ev ortamında daha zengin uyarıcı çeşitliliği ve oyun materyallerine erişim sağlayan bebeklerin daha yüksek düzeyde sosyoemosyonel yeterlik sergilediğini ortaya koymaktadır. Sonuç: Bu pilot çalışma, ev ortamındaki gelişimsel olanakların term bebeklerin sosyoemosyonel gelişimleriyle anlamlı şekilde ilişkili olduğunu göstermektedir. Özellikle çevresel çeşitlilik ve oyun materyallerinin, sosyoemosyonel gelişimi destekleyen temel faktörler olarak öne çıktığı görülmektedir. Bulgular, ev ortamının erken çocukluk gelişiminde kritik bir rol oynadığını vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• olanaklar
• sosyoemosyonel gelişim
• term bebek

THE RELATIONSHIP BETWEEN HOME MOTOR AFFORDANCES AND SOCIOEMOTIONAL DEVELOPMENT IN TERM INFANTS: A PILOT STUDY

Abstract

Purpose: The home environment plays a critical role in infant development. Home environment opportunities for motor development, defined as the movement and exploration opportunities provided to the infant, influence not only motor development but also socioemotional skills. However, little is known about the relationship between these opportunities and socioemotional development in term infants. This pilot study aimed to examine the relationship between home environment opportunities for motor development and socioemotional development in term infants. Methods: Thirty-seven term infants (mean age=10.5±1.1 months) and their families participated. Home motor affordances were evaluated using the Affordances in the Home Environment for Motor Development–Infant Scale, Turkish version (AHEMD-TR). Socioemotional development was assessed with the Ages & Stages Questionnaires: Social-Emotional (ASQ:SE). Correlation analyses were conducted using Spearman’s rho. Results: Analyses demonstrated that term infants raised in environments with higher affordance opportunities showed better socioemotional development outcomes. Total affordance scores were positively associated with socioemotional development (r=0.41, p=0.019). In addition, significant relationships were observed between ASQ:SE scores and the Variety of Stimulation (r=0.547, p=0.002) and Play Materials (r=0.625, p<0.001) subscales. These findings indicate that infants who were exposed to richer stimulation opportunities and had access to a wider range of play materials within the home exhibited higher levels of socioemotional competence. Conclusion: This pilot study suggests that home motor affordances are significantly related to socioemotional development in term infants. In particular, environmental variety and play materials emerged as key factors supporting socioemotional growth. These findings emphasize the critical role of the home environment in early developmental outcomes.

Keywords

• affordances
• socioemotional development
• term infant

Kaynakça

1. * Bu çalışma, 9-12 Kasım 2025’te 2. Uluslararası Erken Müdahale ve Rehabilitasyon Kongresi’nde (ICER 2025) sözel bildiri olarak sunulmuştur.