SAĞ DOMİNANT YA DA SOL DOMİNANT EL TERCİHİNE SAHİP OLMAK DUYUSAL İŞLEMLEME BECERİSİNDE FARK OLUŞTURUR MU?

Öz

Amaç: İnsanlarda en belirgin olan ve en çok çalışılan işlevsel lateralize olmuş özellik el tercihidir ve çok açık bir biçimde hemisferik asimetriyi işaret etmektedir. Bu asimetri duygusal, davranışsal, hafıza, uyku gibi ilgili araştırmalar ile işlevsel olarak gözlemlenmiştir. Bu çalışmanın amacı, hemisferik asimetrinin en güçlü göstergelerinden biri olan el tercihinin 7-12 yaş tipik gelişim gösteren çocuklarda duyusal işleme becerilerinin farklılıklarını ortaya koymaktır. Yöntem: Çalışmaya 7-12 yaş aralığında tipik gelişim gösteren herhangi bir tanısı olmayan 35 sağ elini tercih eden 35 sol elini tercih eden 70 çocuk dahil edildi. Çocukların el tercihi Edinburg El Tercihi Anketi ile değerlendirildi. Duyusal işlemleme becerilerini değerlendirmek için Duyusal İşlemleme Ölçeği - Sensory Processing Measure (SPM) ev formu kullanıldı. Bulgular: Sağ eli tercih eden ve sol elini tercih eden grupların yaş ortalaması sırasıyla 9.37±1.83 ve 8.65±1.10. Sağ elini tercih edenlerin 17’si erkek (%48.6) 18’i (%51.4) kız, sol elini tercih edenlerin 15’i erkek (42.9) 20’si kız (%57.1). Duyusal işlemleme test sonuçları iki grup için anlamlı farklılık saptandı (p<0.05). Sonuç: Elde edilen sonuçlar, özellikle okul çağı çocuklarında bilişsel ve psikomotor gelişimi desteklemek amacıyla duyusal işlemleme testlerinin uygulanmasının yararlı olabileceğini düşündürmektedir. Bu doğrultuda, çalışmanın ilerleyen araştırmalara ışık tutacağı görüşündeyiz.

Anahtar Kelimeler

• lateralizasyon
• duyusal işlemleme
• tipik gelişim

DOES HAVING A RIGHT-HANDED OR LEFT-HANDED PREFERENCE MAKE A DIFFERENCE IN SENSORY PROCESSING SKILLS?

Abstract

Purpose: The most prominent and most studied functionally lateralized trait in humans is hand preference, which clearly indicates hemispheric asymmetry. This asymmetry has been functionally observed in related studies on emotional, behavioral, memory, and sleep aspects. The aim of this study is to reveal differences in sensory processing skills in children aged 7-12 years with typical development, based on hand preference, one of the strongest indicators of hemispheric asymmetry. Methods: The study included 70 children aged 7-12 years with typical development and no diagnosis, comprising 35 right-handed and 35 left-handed children. The children's hand preference was assessed using the Edinburgh Handedness Questionnaire. The Sensory Processing Measure (SPM) home form was used to assess sensory processing skills. Results: The mean ages of the right-handed and left-handed groups were 9.37±1.83 and 8.65±1.10, respectively. Of those who preferred their right hand, 17 were boys (48.6%) and 18 were girls (51.4%); of those who preferred their left hand, 15 were boys (42.9%) and 20 were girls (57.1%). Sensory processing test results showed significant differences between the two groups (p<0.05). Conclusion: The results suggest that sensory processing tests may be useful, particularly in school-age children to support cognitive and psychomotor development. In this regard, we believe that this study will shed light on future research.

Keywords

• lateralisation
• sensory processing
• typical development

Kaynakça

1. * Bu çalışma, 9-12 Kasım 2025’te 2. Uluslararası Erken Müdahale ve Rehabilitasyon Kongresi’nde (ICER 2025) sözel bildiri olarak sunulmuştur