FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON BÖLÜMÜ SON SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ONKOLOJİK FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON HAKKINDAKİ FARKINDALIK SEVİYESİNİN BELİRLENMESİ

Öz

Giriş: Kanser, önemli bir halk sağlığı sorunu olup, onkolojik rehabilitasyon hastaların fiziksel ve psikososyal fonksiyonlarının iyileştirilmesinde kritik rol oynamaktadır. Ancak bu alandaki farkındalık düzeyi yeterince bilinmemektedir. Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü son sınıf öğrencilerinin onkolojik fizyoterapi ve rehabilitasyon hakkındaki farkındalık düzeylerini belirlemektir. Yöntem: Çalışma tanımlayıcı ve kesitsel olarak planlandı. Türkiye’de farklı üniversitelerde öğrenim gören 143 son sınıf öğrencisi çalışmaya dâhil edildi. Veri toplamak amacıyla literatür doğrultusunda yapılandırılmış bir anket geliştirildi ve içerik geçerliliği 3 akademisyen ve 2 klinik fizyoterapistin görüşleriyle sağlandı. Uzman geri bildirimleri doğrultusunda gerekli düzenlemeler yapıldı. Anket kişilerin onkolojik rehabilitasyon hakkındaki bilgi seviyesi, kanser tedavisinin yan etkileri ve fizyoterapistlerin hangi alanlarda ve hangi dönemlerde uygulama yaptığı gibi çeşitli sorgulamaları içeriyordu. Veriler Google Form aracılığıyla toplanarak SPSS 26.0 programı ile analiz edildi. Bulgular: Katılımcıların %26,6’sının onkolojik rehabilitasyon hakkında bilgi sahibi olmadığı, %63,6’sının sınırlı bilgiye sahip olduğu belirlenmiştir. Bilgi ediniminde en sık kullanılan kaynak sosyal medya (%36,4) olup, akademik araştırmalar (%16,8) ve dersler (%14,7) daha düşük oranlarda kalmıştır. Öğrencilerin büyük çoğunluğu fizyoterapistlerin onkolojik rehabilitasyon ekibinde yer alması gerektiğini düşünürken, %9,8’inin kararsız olduğu saptanmıştır. Fizyoterapinin tedavi süreçlerindeki uygulanabilirliği açısından yalnızca %39,8’i tüm süreçlerde etkili olduğunu belirtmiştir. Yan etkiler arasında en yüksek farkındalık anemi (%86,7), en düşük farkındalık ise myelosupresyon (%7,7) olarak bulunmuştur. Fizyoterapinin en çok hareket kısıtlılıkları (%95,8) ve ağrı (%93,7) durumlarında uygulanabileceği düşünülürken, tromboz (%33,6) ve kardiyak toksisite (%37,1) gibi durumlarda farkındalık daha düşüktür. Sonuç: Çalışmanın sonucunda onkolojik fizyoterapi ve rehabilitasyon alanında öğrencilerin yeterli farkındalık düzeyine sahip olmadığı düşünülmektedir. Bu doğrultuda eğitim programlarının bu alanı daha kapsamlı şekilde içerecek biçimde geliştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Onkolojik fizyoterapi
• rehabilitasyon
• farkındalık
• fizyoterapi eğitimi

DETERMINATION OF AWARENESS LEVEL OF FINAL-YEAR PHYSIOTHERAPY AND REHABILITATION STUDENTS REGARDING ONCOLOGICAL PHYSIOTHERAPY AND REHABILITATION

Öz

Background: Cancer is a major public health issue, and oncological rehabilitation plays a critical role in improving patients’ physical and psychosocial functions. However, awareness in this field remains unclear. Aim: This study aimed to determine the awareness level of final-year Physiotherapy and Rehabilitation students in Turkey regarding oncological physiotherapy and rehabilitation. Method: The study was planned as a descriptive and cross-sectional study. 143 final-year students studying at different universities in Turkey were included in the study. A structured questionnaire was developed in line with the literature to collect data, and its content validity was ensured with the opinions of 3 academics and 2 clinical physiotherapists. Necessary adjustments were made in line with expert feedback. The questionnaire included various questions such as the level of knowledge of individuals about oncological rehabilitation, the side effects of cancer treatment, and in which areas and periods physiotherapists practice. Data were collected via Google Form and analyzed with SPSS 26.0 program. Results: It was determined that 26.6% of the participants had no knowledge about oncological rehabilitation, and 63.6% had limited knowledge. The most frequently used source for information gathering was social media (36.4%), followed by academic research (16.8%) and lectures (14.7%) at lower rates. While the vast majority of students believed that physiotherapists should be part of the oncological rehabilitation team, 9.8% were undecided. Regarding the applicability of physiotherapy in treatment processes, only 39.8% stated that it was effective in all processes. Among side effects, the highest awareness was for anemia (86.7%), and the lowest awareness was for myelosuppression (7.7%). Physiotherapy was most commonly considered applicable in cases of limited mobility (95.8%) and pain (93.7%), while awareness was lower for conditions such as thrombosis (33.6%) and cardiac toxicity (37.1%). Conclusion: The study concludes that students lack sufficient awareness in the field of oncological physiotherapy and rehabilitation. Therefore, it is recommended that educational programs be developed to include this area more comprehensively.

Anahtar Kelimeler

• Oncological physiotherapy
• rehabilitation
• awareness
• physiotherapy education

Kaynakça

1. Bu çalışma, 16-17 Nisan 2026’da III. Ulusal Onkolojik Rehabilitasyon Kongresi’nde sözel bildiri olarak sunulmuştur.