Derleme
PDF EndNote BibTex RIS Kaynak Göster

Evidence-Based Complementary and Alternative Therapies in the Management of Menopausal Symptoms

Yıl 2021, Cilt 3, Sayı 2, 20 - 27, 31.07.2021

Öz

Every woman will experience the menopause process later in her life. They will use many methods to deal with the symptoms of menopause such as hot flashes, sweating, palpitations, headaches, insomnia, muscle-bone pain, weakness, depression, loss of attention, forgetfulness, decreased libido, vaginal atrophy, and urinary problems which affect the quality of their lives negatively in this process. Complementary and alternative therapies (CAM) have significant importance among the methods to be used. CAM methods frequently preferred by menopausal women are acupuncture, acupressure, yoga, phytoestrogen, reflexology, diet, exercise. Our review has been prepared to examine evidence-based complementary and alternative therapies used in reducing menopausal symptoms. During the preparation process of the review, the articles published in Cochrane and PubMed on the subject were scanned and the evidence level of the obtained articles was examined according to the evidence level classification accepted by the Joanna Briggs Institute. Studies examined in this context were found to be insufficient in terms of the level of evidence. More research is recommended in this area.

Kaynakça

  • Gharaibeh M, Al-Obeisat S, Hattab J. Severity of menopausal symptoms of Jordanian women. Climacteric. 2010;13(4):385-394. doi:10.3109/13697130903050009
  • Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü. (2019). 2018(TNSA) Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü, T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ve TÜBİTAK, Ankara, Türkiye.
  • Rees M. Complementary and integrative therapies for menopause. Complement Ther Med. 2019;42:149-150. doi:10.1016/j.ctim.2018.11.010
  • Woods NF, Mitchell ES. Symptoms during the perimenopause: prevalence, severity, trajectory, and significance in women's lives. Am J Med. 2005;118 Suppl 12B:14-24. doi:10.1016/j.amjmed.2005.09.031
  • Arslan H, Altınsoy N. Klimakterik Dönemde vazomotor bozukluklar ve cinsel işlevleri ile ilgili yakınmalarda hemşirelik danışmanlığının etkisi. Androloji Bülteni 2004;19:360-363
  • Newton KM, Buist DS, Keenan NL, Anderson LA, LaCroix AZ. Use of alternative therapies for menopause symptoms: results of a population-based survey [published correction appears in Obstet Gynecol 2003 Jan;101(1):205]. Obstet Gynecol. 2002;100(1):18-25. doi:10.1016/s0029-7844(02)02005-7
  • Ünal M, Dağdeviren HN. Geleneksel ve tamamlayıcı tıp yöntemleri. Euras J Fam Med 2019;8(1):1-9. doi:10.33880/ejfm.2019080101
  • National Center for Complementary and Alternative Medicine (NCAM-2005) http://nccam.nih.gov
  • Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği(27.10.2014 tarih ve 29158 sayılı Resmi Gazete) https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/10/20141027-3.htm (Erişim tarihi: 10 Ocak 2021)
  • Rosenberg W, Donald A. Evidence based medicine: an approach to clinical problem-solving BMJ 1995; 310 :1122 doi:10.1136/bmj.310.6987.1122
  • Youngblut JM, Brooten D. Evidence-based nursing practice: why is it important?. AACN Clin Issues. 2001;12(4):468-476. doi:10.1097/00044067-200111000-00003
  • Joanna Briggs Institue (2003) www.joannabrggis.edu.au./about.html
  • Morelli V, Naquin C. Alternative Therapies for Tranditional Disease States: Menopause. American Family Physician 2002:66(1):129-135. PMID: 12126027
  • Küçükardalı Y, Solmazgül E, Kaplan M, ve ark. Huzurevinde Yaşayan Yaşlı Popülasyonda Osteoporoz Taraması. Turkish Journal of Geriatrics 2006;9(1):25-29
  • Riesco E, Choquette S, Audet M, Tessier D, Dionne IJ. Effect of exercise combined with phytoestrogens on quality of life in postmenopausal women. Climacteric. 2011;14(5):573-580. doi:10.3109/13697137.2011.566652
  • Barsalani R, Riesco E, Lavoie JM, Dionne IJ. Effect of exercise training and isoflavones on hepatic steatosis in overweight postmenopausal women. Climacteric. 2013;16(1):88-95. doi:10.3109/13697137.2012.662251
  • Menopause.org. [Internet]. 2014 The North American Menopause Society. Treating Hot Flashes. Avaible From: http://www.menopause.org/docs/for-women/mnflashes.pdf
  • Mercier J, Morin M, Zaki D, et al. Pelvic floor muscle training as a treatment for genitourinary syndrome of menopause: A single-arm feasibility study. Maturitas. 2019;125:57-62. doi:10.1016/j.maturitas.2019.03.002
  • Alimohammad HS, Ghasemi Z, Shahriar S, Morteza S, Arsalan K. Effect of hand and foot surface stroke massage on anxiety and vital signs in patients with acute coronary syndrome: A randomized clinical trial. Complement Ther Clin Pract. 2018;31:126-131. doi:10.1016/j.ctcp.2018.01.012
  • Bakhtiari S, Paki S, Khalili A, Baradaranfard F, Mosleh S, Jokar M. Effect of lavender aromatherapy through inhalation on quality of life among postmenopausal women covered by a governmental health center in Isfahan, Iran: A single-blind clinical trial. Complement Ther Clin Pract. 2019;34:46-50. doi:10.1016/j.ctcp.2018.11.001
  • Erel CT, Menopoz olgularındaki sıcak basması semptomunda tedavi seçenekleri nedir? TJD Uzmanlık Sonrası Eğitim Dergisi, 2004; 6:53-57. http://cms.galenos.com.tr/Uploads/Article_9142/53-57.pdf. (Erişim Tarihi:12.02.2021)
  • Lagari VS, Levis S. Phytoestrogens for menopausal bone loss and climacteric symptoms. J Steroid Biochem Mol Biol. 2014;139:294-301.doi:10.1016/j.jsbmb.2012.12.002
  • Şen E, Sevil Ü, Menopoz semptomlarında tamamlayıcı tedaviler, İstanbul Üniversitesi Florence Nıghtıngale Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 2008; Cilt 16- Sayı 62: 136-142 (ISSN 1304- 4869). https://app.trdizin.gov.tr/publication/paper/detail/T0RZeU9EVTE. (Erişim Tarihi: 10.02.2021)
  • Tortumluoğlu G (2003), Klimakterik dönemdeki kadınlara verilen planlı sağlık eğitiminin menopozal yakınma, tutum ve sağlık davranışlarına etkisi, Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
  • Erdem Ö (2006) Menopoz dönemindeki kadınların yaşadıkları sorunlar ve başetme yolları, Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Messina MJ. Soy foods and soybean isoflavones and menopausal health. Nutr Clin Care. 2002;5(6):272-282. doi:10.1046/j.1523-5408.2002.05602
  • Özlem; KONUKLUGİL, Ö. Phytoestrogens and their effects on menopause. Ankara Universitesi Eczacilik Fakultesi Dergisi.2007; 36(3), 199–222. doi:10.1501/eczfak_0000000534
  • Lethaby A, Marjoribanks J, Kronenberg F, Roberts H, Eden J, Brown J. Phytoestrogens for menopausal vasomotor symptoms. Cochrane Database Syst Rev. 2013;(12):CD001395. Published 2013 Dec 10. doi:10.1002/14651858.CD001395.pub4
  • Bolaños-Díaz R, Zavala-Gonzales JC, Mezones-Holguín E, Francia-Romero J. Soy extracts versus hormone therapy for reduction of menopausal hot flushes: indirect comparison. Menopause. 2011;18(7):825-829. doi:10.1097/gme.0b013e31820750bc
  • Borrelli F, Ernst E. Black cohosh (Cimicifuga racemosa) for menopausal symptoms: a systematic review of its efficacy. Pharmacol Res. 2008;58(1):8-14. doi:10.1016/j.phrs.2008.05.008
  • Fugh-Berman A. "Bust enhancing" herbal products. Obstet Gynecol. 2003;101(6):1345-1349. doi:10.1097/00006250-200306000-00032
  • Kargozar R, Azizi H, Salari R. A review of effective herbal medicines in controlling menopausal symptoms. Electron Physician. 2017;9(11):5826-5833. Published 2017 Nov 25. doi:10.19082/5826
  • Chenoy R, Hussain S, Tayob Y, O'Brien PM, Moss MY, Morse PF. Effect of oral gamolenic acid from evening primrose oil on menopausal flushing. BMJ. 1994;308(6927):501-503. doi:10.1136/bmj.308.6927.501
  • Borud E, White A. A review of acupuncture for menopausal problems. Maturitas. 2010;66(2):131-134. doi:10.1016/j.maturitas.2009.12.010
  • Kim KH, Kang KW, Kim DI, et al. Effects of acupuncture on hot flashes in perimenopausal and postmenopausal women--a multicenter randomized clinical trial. Menopause. 2010;17(2):269-280. doi:10.1097/gme.0b013e3181bfac3b
  • Dodin S, Blanchet C, Marc I, et al. Acupuncture for menopausal hot flushes. Cochrane Database Syst Rev. 2013;2013(7):CD007410. Published 2013 Jul 30. doi:10.1002/14651858.cd007410.pub2
  • Chiu HY, Pan CH, Shyu YK, Han BC, Tsai PS. Effects of acupuncture on menopause-related symptoms and quality of life in women in natural menopause: a meta-analysis of randomized controlled trials. Menopause. 2015;22(2):234-244. doi:10.1097/gme.0000000000000260
  • Abedian Z, Eskandari L, Abdi H, Ebrahimzadeh S. The Effect of Acupressure on Sleep Quality in Menopausal Women: A Randomized Control Trial. Iran J Med Sci. 2015;40(4):328-334.
  • Avis NE, Coeytaux RR, Isom S, Prevette K, Morgan T. Acupuncture in Menopause (AIM) study: a pragmatic, randomized controlled trial. Menopause. 2016;23(6):626-637. doi:10.1097/GME.0000000000000597
  • Lund KS, Siersma V, Brodersen J, Waldorff FB. Efficacy of a standardised acupuncture approach for women with bothersome menopausal symptoms: a pragmatic randomised study in primary care (the ACOM study). BMJ Open. 2019;9(1):e023637. Published 2019 Feb 19. doi:10.1136/bmjopen-2018-023637
  • Jiao R, Liu Y, Liu B, Liu Z. Risk factors related to acupuncture response in postmenopausal women with stress urinary incontinence: Secondary analysis of a randomized controlled trial. Medicine (Baltimore). 2019;98(16):e15220. doi:10.1097/MD.0000000000015220
  • Andrews S, Dempsey B. Acupressure and reflexology. Indiana: Wiley Publishing Inc Indianapolis; 2007.
  • Lee, Yun Mi. “Effect of Self-Foot Reflexology Massage on Depression, Stress Responses and Immune Functions of Middle Aged Women.” Journal of Korean Academy of Nursing 36.1 (2006): 179. doi:10.4040/jkan.2006.36.1.179
  • Jang SH, Kim KH. ‘’Effects of self-footreflexology on stress, fatigue and blood circulation in premenopausal middle-aged women.’’ J Korean Acad Nurs. 2009;39(5):662-672. doi:10.4040/jkan.2009.39.5.662
  • Gozuyesil E, Baser M. The effect of foot reflexology applied to women aged between 40 and 60 on vasomotor complaints and quality of life. Complement Ther Clin Pract. 2016;24:78-85. doi:10.1016/j.ctcp.2016.05.011
  • Saper RB, Eisenberg DM, Davis RB, Culpepper L, Phillips RS. Prevalence and patterns of adult yoga use in the United States: results of a national survey. Altern Ther Health Med. 2004;10(2):44-49.
  • Cohen LS, Soares CN, Joffe H. Diagnosis and management of mood disorders during the menopausal transition. Am J Med. 2005;118 Suppl 12B:93-97. doi:10.1016/j.amjmed.2005.09.042
  • Carson JW, Carson KM, Porter LS, Keefe FJ, Seewaldt VL. Yoga of Awareness program for menopausal symptoms in breast cancer survivors: results from a randomized trial. Support Care Cancer. 2009;17(10):1301-1309. doi:10.1007/s00520-009-0587-5
  • Cramer H, Lauche R, Langhorst J, Dobos G. Effectiveness of yoga for menopausal symptoms: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Evid Based Complement Alternat Med. 2012;2012:863905. doi:10.1155/2012/863905
  • Avis NE, Legault C, Russell G, Weaver K, Danhauer SC. Pilot study of integral yoga for menopausal hot flashes. Menopause. 2014;21(8):846-854. doi:10.1097/GME.0000000000000191
  • Avis NE, Levine BJ, Danhauer S, Coeytaux RR. A pooled analysis of three studies of nonpharmacological interventions for menopausal hot flashes. Menopause. 2019;26(4):350-356. doi:10.1097/GME.0000000000001255

Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Kanıt Temelli Tamamlayıcı ve Alternatif Tedaviler

Yıl 2021, Cilt 3, Sayı 2, 20 - 27, 31.07.2021

Öz

Her kadın yaşamının ilerleyen zamanlarında menopoz sürecini yaşayacaktır. Bu süreçte hayat kalitesini olumsuz etkileyen; sıcak basması, terleme, çarpıntı, baş ağrısı, uykusuzluk, kas-kemik ağrıları, halsizlik, depresyon, dikkat kaybı, unutkanlık, libido azalması, vajinal atrofi ve üriner problemler gibi menopoz semptomlarıyla başa çıkmak için birçok yöntem kullanacaktır. Kullanılacak yöntemler arasında tamamlayıcı ve alternatif tedaviler (TAT) çok önemli bir yere sahiptir. Menopoz dönemindeki kadınların sıklıkla tercih ettiği TAT yöntemleri akupunktur, akupresör, yoga, fitoöstrojen, refleksoloji, diyet, egzersizdir. Derlememiz, menopoz semptomlarını azaltmada kullanılan kanıt temelli tamamlayıcı ve alternatif tedavi uygulamalarını incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Derlemenin hazırlanma sürecinde, Cochrane ve PubMed’de yayınlanmış konuyla ilgili makaleler taranmış ve elde edilen makalelerin kanıt düzeyi Joanna Briggs Enstitüsünün kabul ettiği kanıt düzeyi sınıflandırmasına göre incelenmiştir. Bu bağlamda incelenen çalışmaların birçoğu kanıt düzeyi bakımından yetersiz bulunmuştur. Bu alanda daha fazla araştırma yapılması önerilmektedir.

Kaynakça

  • Gharaibeh M, Al-Obeisat S, Hattab J. Severity of menopausal symptoms of Jordanian women. Climacteric. 2010;13(4):385-394. doi:10.3109/13697130903050009
  • Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü. (2019). 2018(TNSA) Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü, T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ve TÜBİTAK, Ankara, Türkiye.
  • Rees M. Complementary and integrative therapies for menopause. Complement Ther Med. 2019;42:149-150. doi:10.1016/j.ctim.2018.11.010
  • Woods NF, Mitchell ES. Symptoms during the perimenopause: prevalence, severity, trajectory, and significance in women's lives. Am J Med. 2005;118 Suppl 12B:14-24. doi:10.1016/j.amjmed.2005.09.031
  • Arslan H, Altınsoy N. Klimakterik Dönemde vazomotor bozukluklar ve cinsel işlevleri ile ilgili yakınmalarda hemşirelik danışmanlığının etkisi. Androloji Bülteni 2004;19:360-363
  • Newton KM, Buist DS, Keenan NL, Anderson LA, LaCroix AZ. Use of alternative therapies for menopause symptoms: results of a population-based survey [published correction appears in Obstet Gynecol 2003 Jan;101(1):205]. Obstet Gynecol. 2002;100(1):18-25. doi:10.1016/s0029-7844(02)02005-7
  • Ünal M, Dağdeviren HN. Geleneksel ve tamamlayıcı tıp yöntemleri. Euras J Fam Med 2019;8(1):1-9. doi:10.33880/ejfm.2019080101
  • National Center for Complementary and Alternative Medicine (NCAM-2005) http://nccam.nih.gov
  • Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği(27.10.2014 tarih ve 29158 sayılı Resmi Gazete) https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/10/20141027-3.htm (Erişim tarihi: 10 Ocak 2021)
  • Rosenberg W, Donald A. Evidence based medicine: an approach to clinical problem-solving BMJ 1995; 310 :1122 doi:10.1136/bmj.310.6987.1122
  • Youngblut JM, Brooten D. Evidence-based nursing practice: why is it important?. AACN Clin Issues. 2001;12(4):468-476. doi:10.1097/00044067-200111000-00003
  • Joanna Briggs Institue (2003) www.joannabrggis.edu.au./about.html
  • Morelli V, Naquin C. Alternative Therapies for Tranditional Disease States: Menopause. American Family Physician 2002:66(1):129-135. PMID: 12126027
  • Küçükardalı Y, Solmazgül E, Kaplan M, ve ark. Huzurevinde Yaşayan Yaşlı Popülasyonda Osteoporoz Taraması. Turkish Journal of Geriatrics 2006;9(1):25-29
  • Riesco E, Choquette S, Audet M, Tessier D, Dionne IJ. Effect of exercise combined with phytoestrogens on quality of life in postmenopausal women. Climacteric. 2011;14(5):573-580. doi:10.3109/13697137.2011.566652
  • Barsalani R, Riesco E, Lavoie JM, Dionne IJ. Effect of exercise training and isoflavones on hepatic steatosis in overweight postmenopausal women. Climacteric. 2013;16(1):88-95. doi:10.3109/13697137.2012.662251
  • Menopause.org. [Internet]. 2014 The North American Menopause Society. Treating Hot Flashes. Avaible From: http://www.menopause.org/docs/for-women/mnflashes.pdf
  • Mercier J, Morin M, Zaki D, et al. Pelvic floor muscle training as a treatment for genitourinary syndrome of menopause: A single-arm feasibility study. Maturitas. 2019;125:57-62. doi:10.1016/j.maturitas.2019.03.002
  • Alimohammad HS, Ghasemi Z, Shahriar S, Morteza S, Arsalan K. Effect of hand and foot surface stroke massage on anxiety and vital signs in patients with acute coronary syndrome: A randomized clinical trial. Complement Ther Clin Pract. 2018;31:126-131. doi:10.1016/j.ctcp.2018.01.012
  • Bakhtiari S, Paki S, Khalili A, Baradaranfard F, Mosleh S, Jokar M. Effect of lavender aromatherapy through inhalation on quality of life among postmenopausal women covered by a governmental health center in Isfahan, Iran: A single-blind clinical trial. Complement Ther Clin Pract. 2019;34:46-50. doi:10.1016/j.ctcp.2018.11.001
  • Erel CT, Menopoz olgularındaki sıcak basması semptomunda tedavi seçenekleri nedir? TJD Uzmanlık Sonrası Eğitim Dergisi, 2004; 6:53-57. http://cms.galenos.com.tr/Uploads/Article_9142/53-57.pdf. (Erişim Tarihi:12.02.2021)
  • Lagari VS, Levis S. Phytoestrogens for menopausal bone loss and climacteric symptoms. J Steroid Biochem Mol Biol. 2014;139:294-301.doi:10.1016/j.jsbmb.2012.12.002
  • Şen E, Sevil Ü, Menopoz semptomlarında tamamlayıcı tedaviler, İstanbul Üniversitesi Florence Nıghtıngale Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 2008; Cilt 16- Sayı 62: 136-142 (ISSN 1304- 4869). https://app.trdizin.gov.tr/publication/paper/detail/T0RZeU9EVTE. (Erişim Tarihi: 10.02.2021)
  • Tortumluoğlu G (2003), Klimakterik dönemdeki kadınlara verilen planlı sağlık eğitiminin menopozal yakınma, tutum ve sağlık davranışlarına etkisi, Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
  • Erdem Ö (2006) Menopoz dönemindeki kadınların yaşadıkları sorunlar ve başetme yolları, Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Messina MJ. Soy foods and soybean isoflavones and menopausal health. Nutr Clin Care. 2002;5(6):272-282. doi:10.1046/j.1523-5408.2002.05602
  • Özlem; KONUKLUGİL, Ö. Phytoestrogens and their effects on menopause. Ankara Universitesi Eczacilik Fakultesi Dergisi.2007; 36(3), 199–222. doi:10.1501/eczfak_0000000534
  • Lethaby A, Marjoribanks J, Kronenberg F, Roberts H, Eden J, Brown J. Phytoestrogens for menopausal vasomotor symptoms. Cochrane Database Syst Rev. 2013;(12):CD001395. Published 2013 Dec 10. doi:10.1002/14651858.CD001395.pub4
  • Bolaños-Díaz R, Zavala-Gonzales JC, Mezones-Holguín E, Francia-Romero J. Soy extracts versus hormone therapy for reduction of menopausal hot flushes: indirect comparison. Menopause. 2011;18(7):825-829. doi:10.1097/gme.0b013e31820750bc
  • Borrelli F, Ernst E. Black cohosh (Cimicifuga racemosa) for menopausal symptoms: a systematic review of its efficacy. Pharmacol Res. 2008;58(1):8-14. doi:10.1016/j.phrs.2008.05.008
  • Fugh-Berman A. "Bust enhancing" herbal products. Obstet Gynecol. 2003;101(6):1345-1349. doi:10.1097/00006250-200306000-00032
  • Kargozar R, Azizi H, Salari R. A review of effective herbal medicines in controlling menopausal symptoms. Electron Physician. 2017;9(11):5826-5833. Published 2017 Nov 25. doi:10.19082/5826
  • Chenoy R, Hussain S, Tayob Y, O'Brien PM, Moss MY, Morse PF. Effect of oral gamolenic acid from evening primrose oil on menopausal flushing. BMJ. 1994;308(6927):501-503. doi:10.1136/bmj.308.6927.501
  • Borud E, White A. A review of acupuncture for menopausal problems. Maturitas. 2010;66(2):131-134. doi:10.1016/j.maturitas.2009.12.010
  • Kim KH, Kang KW, Kim DI, et al. Effects of acupuncture on hot flashes in perimenopausal and postmenopausal women--a multicenter randomized clinical trial. Menopause. 2010;17(2):269-280. doi:10.1097/gme.0b013e3181bfac3b
  • Dodin S, Blanchet C, Marc I, et al. Acupuncture for menopausal hot flushes. Cochrane Database Syst Rev. 2013;2013(7):CD007410. Published 2013 Jul 30. doi:10.1002/14651858.cd007410.pub2
  • Chiu HY, Pan CH, Shyu YK, Han BC, Tsai PS. Effects of acupuncture on menopause-related symptoms and quality of life in women in natural menopause: a meta-analysis of randomized controlled trials. Menopause. 2015;22(2):234-244. doi:10.1097/gme.0000000000000260
  • Abedian Z, Eskandari L, Abdi H, Ebrahimzadeh S. The Effect of Acupressure on Sleep Quality in Menopausal Women: A Randomized Control Trial. Iran J Med Sci. 2015;40(4):328-334.
  • Avis NE, Coeytaux RR, Isom S, Prevette K, Morgan T. Acupuncture in Menopause (AIM) study: a pragmatic, randomized controlled trial. Menopause. 2016;23(6):626-637. doi:10.1097/GME.0000000000000597
  • Lund KS, Siersma V, Brodersen J, Waldorff FB. Efficacy of a standardised acupuncture approach for women with bothersome menopausal symptoms: a pragmatic randomised study in primary care (the ACOM study). BMJ Open. 2019;9(1):e023637. Published 2019 Feb 19. doi:10.1136/bmjopen-2018-023637
  • Jiao R, Liu Y, Liu B, Liu Z. Risk factors related to acupuncture response in postmenopausal women with stress urinary incontinence: Secondary analysis of a randomized controlled trial. Medicine (Baltimore). 2019;98(16):e15220. doi:10.1097/MD.0000000000015220
  • Andrews S, Dempsey B. Acupressure and reflexology. Indiana: Wiley Publishing Inc Indianapolis; 2007.
  • Lee, Yun Mi. “Effect of Self-Foot Reflexology Massage on Depression, Stress Responses and Immune Functions of Middle Aged Women.” Journal of Korean Academy of Nursing 36.1 (2006): 179. doi:10.4040/jkan.2006.36.1.179
  • Jang SH, Kim KH. ‘’Effects of self-footreflexology on stress, fatigue and blood circulation in premenopausal middle-aged women.’’ J Korean Acad Nurs. 2009;39(5):662-672. doi:10.4040/jkan.2009.39.5.662
  • Gozuyesil E, Baser M. The effect of foot reflexology applied to women aged between 40 and 60 on vasomotor complaints and quality of life. Complement Ther Clin Pract. 2016;24:78-85. doi:10.1016/j.ctcp.2016.05.011
  • Saper RB, Eisenberg DM, Davis RB, Culpepper L, Phillips RS. Prevalence and patterns of adult yoga use in the United States: results of a national survey. Altern Ther Health Med. 2004;10(2):44-49.
  • Cohen LS, Soares CN, Joffe H. Diagnosis and management of mood disorders during the menopausal transition. Am J Med. 2005;118 Suppl 12B:93-97. doi:10.1016/j.amjmed.2005.09.042
  • Carson JW, Carson KM, Porter LS, Keefe FJ, Seewaldt VL. Yoga of Awareness program for menopausal symptoms in breast cancer survivors: results from a randomized trial. Support Care Cancer. 2009;17(10):1301-1309. doi:10.1007/s00520-009-0587-5
  • Cramer H, Lauche R, Langhorst J, Dobos G. Effectiveness of yoga for menopausal symptoms: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Evid Based Complement Alternat Med. 2012;2012:863905. doi:10.1155/2012/863905
  • Avis NE, Legault C, Russell G, Weaver K, Danhauer SC. Pilot study of integral yoga for menopausal hot flashes. Menopause. 2014;21(8):846-854. doi:10.1097/GME.0000000000000191
  • Avis NE, Levine BJ, Danhauer S, Coeytaux RR. A pooled analysis of three studies of nonpharmacological interventions for menopausal hot flashes. Menopause. 2019;26(4):350-356. doi:10.1097/GME.0000000000001255

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Tıp, Hemşirelik
Bölüm Derleme
Yazarlar

Elif VELİOĞLU> (Sorumlu Yazar)
MARMARA ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ
0000-0001-7312-2787
Türkiye


Özlem CAN GÜRKAN>
MARMARA UNIVERSITY, EDUCATION FACULTY OF HEALTH
0000-0002-5608-6208
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 31 Temmuz 2021
Başvuru Tarihi 14 Mayıs 2021
Kabul Tarihi 14 Mart 2022
Yayınlandığı Sayı Yıl 2021, Cilt 3, Sayı 2

Kaynak Göster

Bibtex @derleme { gtatder937281, journal = {Geleneksel ve Tamamlayıcı Anadolu Tıbbı Dergisi}, eissn = {2757-7643}, address = {}, publisher = {Sakarya Üniversitesi}, year = {2021}, volume = {3}, number = {2}, pages = {20 - 27}, title = {Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Kanıt Temelli Tamamlayıcı ve Alternatif Tedaviler}, key = {cite}, author = {Velioğlu, Elif and Can Gürkan, Özlem} }
APA Velioğlu, E. & Can Gürkan, Ö. (2021). Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Kanıt Temelli Tamamlayıcı ve Alternatif Tedaviler . Geleneksel ve Tamamlayıcı Anadolu Tıbbı Dergisi , 3 (2) , 20-27 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/gtatder/issue/64165/937281
MLA Velioğlu, E. , Can Gürkan, Ö. "Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Kanıt Temelli Tamamlayıcı ve Alternatif Tedaviler" . Geleneksel ve Tamamlayıcı Anadolu Tıbbı Dergisi 3 (2021 ): 20-27 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/gtatder/issue/64165/937281>
Chicago Velioğlu, E. , Can Gürkan, Ö. "Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Kanıt Temelli Tamamlayıcı ve Alternatif Tedaviler". Geleneksel ve Tamamlayıcı Anadolu Tıbbı Dergisi 3 (2021 ): 20-27
RIS TY - JOUR T1 - Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Kanıt Temelli Tamamlayıcı ve Alternatif Tedaviler AU - ElifVelioğlu, ÖzlemCan Gürkan Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - DO - T2 - Geleneksel ve Tamamlayıcı Anadolu Tıbbı Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 20 EP - 27 VL - 3 IS - 2 SN - -2757-7643 M3 - UR - Y2 - 2022 ER -
EndNote %0 Geleneksel ve Tamamlayıcı Anadolu Tıbbı Dergisi Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Kanıt Temelli Tamamlayıcı ve Alternatif Tedaviler %A Elif Velioğlu , Özlem Can Gürkan %T Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Kanıt Temelli Tamamlayıcı ve Alternatif Tedaviler %D 2021 %J Geleneksel ve Tamamlayıcı Anadolu Tıbbı Dergisi %P -2757-7643 %V 3 %N 2 %R %U
ISNAD Velioğlu, Elif , Can Gürkan, Özlem . "Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Kanıt Temelli Tamamlayıcı ve Alternatif Tedaviler". Geleneksel ve Tamamlayıcı Anadolu Tıbbı Dergisi 3 / 2 (Temmuz 2021): 20-27 .
AMA Velioğlu E. , Can Gürkan Ö. Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Kanıt Temelli Tamamlayıcı ve Alternatif Tedaviler. Geleneksel ve Tamamlayıcı Anadolu Tıbbı Dergisi. 2021; 3(2): 20-27.
Vancouver Velioğlu E. , Can Gürkan Ö. Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Kanıt Temelli Tamamlayıcı ve Alternatif Tedaviler. Geleneksel ve Tamamlayıcı Anadolu Tıbbı Dergisi. 2021; 3(2): 20-27.
IEEE E. Velioğlu ve Ö. Can Gürkan , "Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Kanıt Temelli Tamamlayıcı ve Alternatif Tedaviler", Geleneksel ve Tamamlayıcı Anadolu Tıbbı Dergisi, c. 3, sayı. 2, ss. 20-27, Tem. 2021