F-86 UÇAKLARININ TARİHSEL SÜREÇTEKİ YERİ VE ÖNEMİ
Öz
Tarih alanında bir boşluğu dolduracağına inandığım bu makalede, Soğuk Savaş döneminde özellikle Kore Savaşı olmak üzere çok sayıda savaşa katılarak hava muharebelerinde başarılar elde eden ve dönemin en üstün özelliklerine ve performansına sahip, Türk Hava Kuvvetlerinin de envanterine giren yüksek irtifa av önleme uçağı F-86 ele alınmıştır. Çalışmada, bu uçağın Nort American Aviation tarafından üretilmesi ve ardından ABD Hava Kuvvetlerine teslim edilerek 1949 yılında dünya sahnesine çıkmasına yer verilmiştir. Sonrasında ABD’nin yanı sıra İtalya, Kanada ve Japonya gibi ülkelerin F-86’ların daha gelişmiş D, E, F, K modellerini üreterek dünyada askerî havacılık sektöründe söz sahibi olması ortaya konmuştur. Bu kapsamda F-86E’nin daha gelişmiş modellerinden seri üretimi yapılan F-86E Mk.2, Mk.4, Mk.5 ve Mk.6 modelleri açıklanmıştır. Bu uçakların ilerleyen süreçte 1954 yılında askerî yardım ile Türk Hava Kuvvetlerinin envanterine girerek ilk jet av önleme uçağımız olması, bu dönemde kurulan 141’inci Filo Komutanlığı, 142’nci ve 143’üncü Filo Komutanlıklarının bu uçaklar ile donatılması, 1954-1968 yılları arası dönemde 107 adet uçağın envanterimize girmesi sonucunda Türk Hava Kuvvetlerinin bölgesinde güçlenmesi incelenmiştir. Ardından bu araştırma ile, bahse konu uçakların Türk Hava Kuvvetlerinin akrotim uçağı olarak öne plana çıkması, yurt içi ve yurt dışı uçuşlar sayesinde başarılar kazanması açıklanmıştır. Bu doğrultuda 1955-1964 yılları arasında gösteri uçuşları gerçekleştiren “Uçan Kuğular” akrotimi incelenmiştir. 1963 yılına kadar dört uçakla gösteriler yapan bu akrotim, 1964 yılında Almanya Savunma Bakanı’nın Akıncı Meydanı’nı ziyareti esnasında dokuz uçakla gösteri yapmış ve ilk dokuzlu akrotim olmuştur. 1964-1965 yıllarında gösteri uçuşları yapan “Yarasalar” akrotimi ise; beşli, dokuzlu ve son olarak Hava Kuvvetleri Komutanlığının 55’inci kuruluş yıldönümü etkinlikleri kapsamında Ankara’da on ikili düzende akrobasi gösterileri yapmıştır. On iki uçakla gösteri yapan bu akrotim, Türk Hava Kuvvetlerinin en fazla uçakla akrobasi gösterisi yapan timi olarak tarihe geçmiştir. Müteakiben tarihte derin izler bırakan ve ABD yapımı F-86 savaş uçağı ile Rus yapımı MİG-15 savaş uçağının mücadelesine sahne olan Kore Savaşı anlatılmıştır. Bu savaşa sonradan dâhil olan F-86’ların savaşın gidişatını değiştirerek MİG-15’lere karşı performans bakımından nasıl üstünlük sağladığından bahsedilmiştir. Daha sonra 1964 Kıbrıs Hava Harekâtı’na yer verilmiştir. Bu harekât kapsamında F-86 uçaklarının icra ettiği hava savunma ve devriye görevleri ile caydırıcılık sağlayarak elde ettiği başarılar açıklanmıştır. Harekâtın neticesinde Hava Kuvvetleri Komutanlığı unsurlarının en yüksek hazırlık durumuna geçirilmesi ile ablukanın kaldırıldığı belirtilmiştir. Aynı zamanda F-86 uçaklarının katıldığı savaşlarda yaşanan hava muharebelerinde diğer uçaklara sağladığı üstünlük incelenmiştir. Bu uçaklar, dünyada birçok ülke tarafından kullanılmış, ABD Hava Kuvvetlerinde F-15 uçakları ile yer değiştirmiştir. 1968 yılında Türk Hava Kuvvetleri envanterinden çıkarılan F-86’lar, son olarak 1994 yılında Bolivya Hava Kuvvetlerinin envanterinden çıkarılmıştır.
Anahtar Kelimeler
THE PLACE AND IMPORTANCE OF F-86 PLANES IN THE HISTORICAL PROCESS
Abstract
In this article, which I believe will fill a gap in the field of history, the F-86 high-altitude anti-hunting aircraft, which participated in many wars during the Cold War, especially the Korean War, achieved success in air combat and had the most superior features and performance of the period and was included in the inventory of the Turkish Air Force, is discussed. taken. In the study, it is mentioned that this aircraft was produced by North American Aviation and then delivered to the US Air Force and appeared on the world stage in 1949. Afterwards, it was revealed that countries such as Italy, Canada and Japan, as well as the USA, had a say in the world military aviation industry by producing more advanced D, E, F and K models of F-86s. In this context, the serially produced F-86E Mk.2, Mk.4, Mk.5 and Mk.6 models, which are more advanced models of the F-86E, were announced. In the following period, these aircraft entered the inventory of the Turkish Air Force with military aid in 1954, becoming our first jet fighter interceptor aircraft, and the 141st Fleet Command, 142nd and 143rd Fleet Commands established during this period were equipped with these aircraft, and in the period between 1954 and 1968. As a result of the entry of 107 aircraft into our inventory, the strengthening of the Turkish Air Force in its region was examined. Then, with this research, it was explained that the mentioned aircraft came to the fore as acroteam aircraft of the Turkish Air Force and gained success thanks to domestic and international flights. In this regard, the "Flying Swans" acroteum, which performed demonstration flights between 1955 and 1964, was examined. This acroteam, which performed demonstrations with four aircraft until 1963, performed with nine aircraft during the visit of the German Minister of Defense to Akıncı Square in 1964 and became the first acroteam with nine aircraft. The "Bats" acroteam made demonstration flights in 1964-1965; He performed aerobatic shows in groups of five, nine and finally twelve in Ankara as part of the 55th anniversary events of the Air Forces Command. This acrobatics team, which performed with twelve aircraft, went down in history as the team that performed aerobatic demonstrations with the most aircraft in the Turkish Air Force. Subsequently, the Korean War, which left deep traces in history and witnessed the fight between the US-made F-86 war plane and the Russian-made MiG-15 war plane, was described. It was mentioned how the F-86s, which joined this war later, changed the course of the war and gained superiority in terms of performance against the MiG-15s. Later, the 1964 Cyprus Air Operation was included. Within the scope of this operation, the successes achieved by F-86 aircraft in providing deterrence through air defense and patrol missions were explained. It was stated that as a result of the operation, the blockade was lifted by putting the Air Force Command elements into the highest state of readiness. At the same time, the superiority provided by F-86 aircraft over other aircraft in air combats in the wars in which they participated was examined. These aircraft were used by many countries around the world and were replaced by F-15 aircraft in the US Air Force. F-86s were removed from the Turkish Air Force inventory in 1968 and were last removed from the Bolivian Air Force inventory in 1994.
Keywords
