Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, bilimsel bilginin tarafsız ve etik kurallara bağlı bir şekilde üretilip paylaşılmasını temel ilke olarak kabul eder. Dergimiz, yayın süreçlerinde Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi, TR Dizin standartları ve COPE (Committee on Publication Ethics) tarafından yayınlanan uluslararası rehberleri temel almaktadır. Bu kapsamda, yayın sürecine dâhil olan tüm paydaşların (yazarlar, editörler, hakemler ve yayıncı) aşağıdaki etik standartlara uyması beklenmektedir.
1. Paydaşların Etik Sorumlulukları
Yazarların Etik Sorumlulukları
Özgünlük ve Telif: Yazarlar, sundukları makalenin özgün olduğunu, herhangi bir başka dergiye yayımlanmak üzere gönderilmediğini ve daha önce yayımlanmadığını kabul eder. Çalışmada bulunan metin, şekil ve dokümanların diğer şahıslara ait olan telif haklarını ihlal etmemesi yazarın sorumluluğundadır.
Yazarlık Kriterleri: Sadece çalışmanın tasarımına, verilerin toplanmasına, analizine veya yorumlanmasına entelektüel düzeyde önemli katkı sağlayan kişiler yazar olarak listelenmelidir. Tüm yazarların çalışmaya bireysel olarak katıldığı kabul edilir. Katkısı olmayan kişilerin listelenmesi etik ihlaldir.
Hata Bildirimi: Yazarlar, değerlendirme aşamasındaki veya yayımlanmış çalışmalarında önemli bir hata fark ettiklerinde dergi editörünü derhal bilgilendirmek ve makaleyi düzeltmek ya da geri çekmek için işbirliği yapmakla yükümlüdür.
Sorumluluk Beyanı: Dergiye yüklenen her bir makalenin içeriği, sunduğu sonuç, bilgi, bulgu ve yorumları konusunda Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi Sahibi ve Yayın Kurulu’nun hiçbir sorumluluk taşımadığı yazarlar tarafından kabul edilmiş sayılır.
Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
Tarafsızlık ve Adil Değerlendirme: Editörler, gönderilen makaleleri yazarların ırk, cinsiyet, dini inanç, etnik köken, tabiiyet veya siyasi felsefelerinden bağımsız olarak, yalnızca makalenin bilimsel içeriğine ve derginin odak noktasına göre değerlendirir.
Gizlilik: Editörler ve yayın kurulu, sunulan bir makale hakkındaki hiçbir bilgiyi sorumlu yazar, hakemler ve yayıncı dışında kimseye ifşa etmemekle yükümlüdür.
Çıkar Çatışması: Editörler, kendi yazarlıkları veya kurumsal bağları nedeniyle çıkar çatışması olabilecek makalelerin değerlendirme sürecini yürütmez, bu görevi başka bir kurul üyesine devreder.
Değerlendirme Süreci: Editörler, her makalenin alanında uzman en az iki bağımsız hakem tarafından çift taraflı kör hakemlik süreciyle değerlendirilmesini garanti altına alır.
Hakemlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
Yetkinlik ve Zamanlama: Hakemler, yalnızca uzmanlık alanlarına giren ve belirlenen süre içinde değerlendirebilecekleri makaleleri kabul etmelidir.
Gizlilik: Değerlendirme süreci gizlidir. İncelenen makaleler başkalarına gösterilemez veya dergi yönetiminin izni olmadan tartışılamaz.
Objektiflik Standartları: Değerlendirmeler nesnel yapılmalı, yazara yönelik kişisel eleştirilerden kaçınılmalıdır. Hakemler görüşlerini bilimsel ve destekleyici argümanlarla ifade etmelidir.
Kaynak Gösterme ve İhlal Tespiti: Hakemler, yazarlar tarafından atıf yapılmamış ilgili yayımlanmış çalışmaları belirlemeli ve olası intihal/benzerlik durumlarını editöre bildirmelidir.
Çıkar Çatışması: Hakemler, makalenin yazarları veya makaleyle bağlantılı kurum/kişilerle çıkar çatışması içinde olduklarında değerlendirmeyi reddetmelidir.
2. Araştırma Etiği ve Etik Kurul Onayı
TR Dizin ölçütleri gereği, dergimize gönderilen aday makalelerin aşağıdaki araştırma etiği kurallarına göre düzenlenmesi zorunludur:
Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar için “Etik Kurul İzni” gerekmektedir.
İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dâhil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanıldığı araştırmalar için “Etik Kurul İzni” gerekmektedir.
Makalelerde etik kurul izni ve/veya yasal/özel izin alınmasının gerekip gerekmediği metodoloji bölümünde belirtilmiş olmalıdır. Eğer bu izinlerin alınması gerekli ise iznin hangi kurumdan, hangi tarihte ve hangi karar veya sayı numarası ile alındığı makale içinde açıkça sunulmalı ve belgesi dergi sistemine yüklenmelidir.
3. İntihal ve Etik İhlal Politikası
Benzerlik Raporu: Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi’nde yayımlanmak üzere gönderilen bütün çalışmalar için başvuru sürecinde intihal tespit yazılımlarından alınmış benzerlik raporunun sisteme yüklenmesi zorunludur.
İhlal Durumunda İzlenecek Yol: Dergimiz, olası etik ihlal, intihal, uydurma veri, çarpıtma veya haksız yazarlık iddialarında COPE akış şemalarını rehber kabul eder. Etik ihlal tespit edilen yayımlanmış makaleler için "Geri Çekme" prosedürü uygulanır ve durum yazarın bağlı bulunduğu kurumlara bildirilebilir.
4. Yapay Zekâ Kullanımı Politikası
Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi’ne gönderilen çalışmalarda yapay zekâ destekli araçlar yalnızca yardımcı araç olarak kullanılabilir. Yapay zekâ makalenin özgün bilimsel katkısının, akademik yorumunun ve sonuçlarının yerine geçecek şekilde kullanılamaz.
Yapay zekâ tarafından üretilmiş metinlerin, tabloların, görsellerin veya analizlerin kaynak gösterilmeden ya da beyan edilmeden kullanılması etik ihlal olarak değerlendirilir.
Yapay zekâ destekli araçlar kullanılarak üretilmiş içeriklerin intihal tespit yazılımları tarafından belirlenememesi bu içeriklerin etik sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Editörler gerekli gördüğü durumlarda yapay zekâ kullanımına ilişkin beyan talep etme ve değerlendirme yapma hakkını saklı tutar.
Makalesini dergiye gönderen yazar(lar) çalışmanın hazırlanmasında yapay zekâ destekli araçların kullanımına ilişkin etik ilkelere uyduklarını ve beyan ettikleri bilgilerin doğruluğunu kabul etmiş sayılır.
5. Çıkar Çatışması ve Beyanlar
Tüm yazarlar, makalelerinin sonunda, çalışmanın sonuçlarını veya yorumlanmasını etkileyebilecek herhangi bir finansal/kişisel ilişkiyi ve çıkar çatışmasını beyan etmekle yükümlüdür. Herhangi bir çıkar çatışması yoksa, bu durum makale sonunda "Yazarlar herhangi bir çıkar çatışması bildirmemiştir" şeklinde açıkça belirtilmelidir.
