AVRUPA BİRLİĞİ'NE ÜYELİK SÜRECİ BAĞLAMINDA KOSOVA-AB İLİŞKİLERİ

Öz

Sosyalist Federal Yugoslavya döneminde Sırbistan’a bağlı bir özerk bölge iken 2008 yılında bağımsızlık ilan eden Kosova Cumhuriyeti diğer Batı Balkan ülkeleri gibi Avrupa Birliğine üye olmayı hedeflemektedir. Soğuk Savaş sonrası dönemde eski Doğu Bloğu ülkelerini üye olarak bünyesine alan AB, daha sonra Batı Balkanlara yönelerek bölge ülkeleri ile gelecekte üyeliği öngören ortaklık anlaşmaları yapmıştır. Doğu Bloğu ülkelerinin üye alınması sürecinde Kopenhag kriterlerini yürürlüğe koyan AB, Batı Balkan ülkeleri için Kopenhag kriterlerine ilave olarak İstikrar ve Ortaklık Sürecini yürürlüğe koymuştur. AB tüm Balkan ülkeleri gibi Kosova ile de İstikrar ve Ortaklık anlaşmaları imzalamış olmakla beraber Kosova’nın üyelik süreci pek nedenle diğer Batı Balkan ülkelerinden farklı ilerlemektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı Kosova Cumhuriyeti’nin Avrupa Birliği(AB) üyeliği bağlamında Kosova-Avrupa Birliği(AB) ilişkilerini incelemektir. Bu makale, AB'nin Batı Balkanlara yönelik izlediği politikayı incelemesinin yanı Kosova-AB ilişkilerini incelemektedir. AB genişlemesini teşvik etmek için tasarlanmış tüm ilgili politika ve mekanizmaların değerlendirilmesine ve incelenmesine ek olarak, bu sürecin önemli anlarının bir açıklaması verilecektir. Makale aynı zamanda Kosova’nın AB üyeliği sürecindeki zorlukları da değerlendirecektir.

Anahtar Kelimeler

• Kosova
• AB
• Genişleme
• İstikrar ve Ortaklık Süreci
• Batı Balkanlar

KOSOVO-EU RELATIONS IN THE CONTEXT OF THE EUROPEAN UNION MEMBERSHIP PROCESS

Öz

The Republic of Kosovo, which declared independence in 2008, while it was an autonomous region affiliated to Serbia during the Socialist Federal Yugoslavia period, aims to become a member of the European Union, like other Western Balkan countries. In the post-Cold War period, the EU, which included the former Eastern Bloc countries as members, then turned to the Western Balkans and made partnership agreements with the countries of the region, which envisaged future membership. The EU, which put into effect the Copenhagen criteria during the membership process of the Eastern Bloc countries, has put into effect the Stabilization and Association Process for the Western Balkan countries in addition to the Copenhagen criteria. Although the EU has signed Stabilization and Association agreements with Kosovo, as with all Balkan countries, Kosovo's membership process proceeds differently from other Western Balkan countries for many reasons. In this context, the aim of the study is to examine the Kosovo-European Union (EU) relations in the context of the Republic of Kosovo's membership to the European Union (EU). This article examines Kosovo-EU relations as well as examining the EU's policy towards the Western Balkans. In addition to the evaluation and examination of all relevant policies and mechanisms designed to promote EU enlargement, a description of the key moments of this process will be given. The article will also evaluate the challenges in Kosovo's EU accession process.

Anahtar Kelimeler

• Kosovo
• EU
• Enlargement
• Stabilization and Association Proces
• Western Balkans

Kaynakça

1. Akgün, S. (2014). Kosova’nın Avrupa Birliği’ne Entegrasyon Süreci Ve Bu Süreçte Kosova Türkleri. Çankırı Karatekin Üniversitesi Uluslararası Avrasya Strateji Dergisi, 2(1), 1-14.
2. Aspridis, G., & Petrelli, M. (2012). When the EU met the western Balkans: Ready for the wedding? . SEER: Journal for Labour and Social Affairs in Eastern Europe , 15(1:The EU and the Balkans: drifting apart?), 5-26.
3. Domachowska, A. (2021). The Status of the European Integration Process of the Western Balkan Countries,. Studia Europejskie – Studies in European Affairs(4), 67-92.
4. Dzihic, V., & Wieser, A. (2008). The Crisis of Expectations – Europeanisation as “acquis démocratique” and its limits. The case of Bosnia-Herzegovina and Serbia. L'Europe en Formation, 3-4 (349 - 350), 81-98.
5. Economides, S. (2020). Kosovo and the European Union. Oxford Research Encyclopedia of Politics.
6. Elsuwege, P. v. (2017). Pravna kreativnost u spoljnim odnosima EU: Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju između EU i Kosova,” (2017) 3, . Pregled evropskih spoljnih poslova br. 22 .
7. European Commission. (2022). Kosovo, Membership status, Potential candidate, Background,. https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/countries/detailed-country-information/kosovo_en adresinden alındı
8. European Integration, N. C. (2014). National Strategy for European Integration “Kosovo 2020””. 4 9, 2022 tarihinde https://president-ksgov.net/repository/docs/National_Strategy_for_European_Integration_Kosovo_2020_ENG_(1).pdf adresinden alındı

9. European Parliament. (2016, 3 16). Stabilisation and Association Agreement. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:22016A0316(01)&from=EN adresinden alındı
10. European Parliament. (2020). Kratki vodič o Europskoj uniji – 2020. https://www.europarl.europa.eu/ftu/pdf/hr/FTU_5.5.2.pdf adresinden alındı
11. EvropskeIntegracije, M. z. (2014). EU i Kosovo Pregled Kljucnih Politika Evropskih İntegracija, An EU funded project managed by the European Union Office in Kosovo.
12. Gashi, S., & Novakoviıć, I. (2017). od tehničkih sporazuma do sveobuhvatne normalizacije analiza Beograd Odnosi između Beograda i Prištine. Beograd: Friedrich-Ebert-Stiftung, Kancelarija Beograd Dositejeva.
13. Hoti, A., & Gërguri, D. (2015). Media Freedom - A Challenge in Kosovo’s European Integration Process”, . Europolity, Continuity and Change in European Governance, 9(2), 29-46.
14. Hoti, A., & Gërguri, D. (2017). The Copenhagen Political Criteria For Joining The EU: The Case of Kosovo. Teorija in Praksa let., 54(6), 1008-1022.
15. Kavalski, E. (2006). Divide and Reward: Maintaining EU's Deterrence in The Balkans after The 2004 Enlargement. Journal of Political and Military Sociology, 34(2), 289-299.
16. Kosovo Dobilo Zeleno Svetlo za Ukidanje Viza. (2020, 9 27). 4 3, 2022 tarihinde https://www.slobodnaevropa.org/a/kosovo-evropska-komisija-o-liberalizaciji-viza/29373647.html adresinden alındı
17. Leitão, F. M., & Valente, I. M. (2020). Kosovo’s long road to EU Membership. Debater a Europa(23), 107-124.
18. Lemay-Hebert, N., & Murshed, S. M. (2016). Rentier Statebuilding in a Post-Conflict Economy: The Case of Kosovo. Development and Change, 47(3), 517–541.
19. Lika, L., & Reka, B. (2021). The European Union's Relations with the Republic of Kosovo”,. A. Hajrullahu, & A. Vukpalaj içinde, Forging Kosovo: Between Dependence, Independence, and Interdependence (s. 229-250). Bern: Peter Lang.
20. Loxha, A. Z. (2019, 5 15). Da li Kosovo Može da sa Pozdravi sa Viznom Liberalizacijom?,. Slobodna Evropa: https://www.slobodnaevropa.org/a/kosovo-vizna-liberalizacija/29637202.html, alınma tarihi 15.05.2019. adresinden alındı
21. Marleku, A. (2012). Small States Foreign Policy: the Case of Kosovo. Alternatives Turkish Journal of International Relations, 11(3), 79-97.
22. Martino, F. (2018, 3 1). EU enlargement: a new strategy, with hands by the brakes. Osservatorio Balcani e Caucaso, Transeuropa. [On-line]. 4 9, 2022 tarihinde https://www.balcanicaucaso.org/eng/Areas/Serbia/EU-enlargement-a-new-strategy-with-hands-by-the-brakes-186173 adresinden alındı
23. MinistryofForeignAffairsandDiaspora. (2022). International recognitions of the Republic of Kosovo. 4 3, 2022 tarihinde https://www.mfa-ks.net: https://www.mfa-ks.net/en/politika/483/njohjet-ndrkombtare-t-republiks-s-kosovs/483 adresinden alındı
24. MinistryofForeignAffairsandDiaspora. (2022, 4 3). Regional Cooperation. https://www.mfa-ks.net: https://www.mfa-ks.net/en/politika/487/regional-cooperation/487 adresinden alındı
25. Muja, A. (2013). Proces Vizne Liberalizacije Sa Eu Na Zapadnom Balkanu: Komparatıvna Procena. Priştina: GIZ projekat PodrskaProcesu Evropske Integracije na Kosovu. KCSSnajdi (Kosovar Center for sequrity Studies).
26. Nezaj, N. X. (2015). The development of Kosovo and its relationship with the EU, Discussion Paper, No. 4/15, , Europa-Kolleg Hamburg, Institute for European Integration, Hamburg, 2015. Discussion Paper, No. 4/15.
27. RepublikeKosova, V. (2010). Akcioni Plan 2010 Za İmplementaciju Evropskog Partnerstva Za Kosovo. Priştina.
28. Rexhepi, R., Sahiti, V., & Rullani, F. (2020). Kosovo Integration in EU. Prizren Social Science Journal, Volume 4(Issue 3), 11-23.
29. Schneider, C. J. (2009). Conflict, Negotiation and European Union Enlargement. Cambridge University Press.
30. Sergi, B. S., & Qerimi, Q. (2007). The process of EU enlargement towards south-eastern Europe: current challenges and perspectives. SEER: Journal for Labour and Social Affairs in Eastern Europe: Macroeconomic stability, economic reforms, restructuring , 10 (2), 57-65.
31. Srbija i Kosovo: evropske perspektive i praksa, Evropski pokret u Srbiji. (2014). Grafolik. https://www.emins.org/product/srbija-i-kosovo-evropske-perspektive-i-praksa/ adresinden alındı
32. Vachudova, M. A. (2014). EU Leverage and National Interests in the Balkans: The Puzzles of Enlargement Ten Years On . JCMS Journal of Common Market Studies, 52(1), 122–138.
33. Weber, B., & Bajrami, A. (2018). Put Kosova Ka Članstvu u EU i ONU, DPC-KFOS Policy Note studija, Serija Policy Note studija „Jačanje perspektive Kosova”. Berlin-Priştina.
34. WilsonCenter. (2004). European and US Policies in the Balkans”,. Meeting Report 297 of the conference co-sponsored by EES and the Stiftung Wissenschaft und Politik (SWP), held on May 23, 2004, Berlin. 4 3, 2022 tarihinde https://www.wilsoncenter.org/publication/297-european-and-us-policies-the-balkans adresinden alındı
35. Xhambazi, V. (2021, 3 25). Three key foreign policy objectives for Kosovo’s new government . Emerging Europe. 4 3, 2022 tarihinde https://emerging-europe.com/voices/three-key-foreign-policy-objectives-for-kosovos-new-government/. adresinden alındı
36. Žbogar, S. (2012, 2 13). The first week in Kosovo of the new EU Head of Office / EUSR. http://www.eeas.europa.eu/archives/delegations/kosovo/press_corner/all_news/news/2012/120213_first_week_in_kosovo_zbogar_sr.htm adresinden alındı