Realizmde Rekabet ve Güç Dinamikleri: Karabağ Çatışması Vakası

Öz

Uluslararası ilişkiler teorileri, uzun zamandır farklı analiz düzeylerini vurgulayarak devletlerin dış politika davranışlarını açıklamaya çalışmaktadır. Realizm ise bu alandaki en etkili ve kalıcı yaklaşımlardan biri olmaya devam etmektedir. Klasik realizm, güç mücadelelerini, ulusal çıkarları ve insan doğasının rolünü ön plana çıkarırken, neorealizm uluslararası sistemin anarşik yapısına ve devletler arasındaki yeteneklerin dağılımına odaklanmaktadır. Analitik güçlü yönlerine rağmen, realizmin her iki kolu da dış politika sonuçlarını şekillendirmede iç siyasi dinamiklerin ve fikirsel faktörlerin rolünü küçümseme veya göz ardı etme eğilimindedir. Neoklasik Realizm, sistemik baskıları birim düzeyindeki değişkenlerle bütünleştirerek bu teorik sınırlamaları ele almak için ortaya çıkmıştır. Bu yaklaşım, devlet kapasitesinin, liderlik algılarının, elit konsensüsünün, devlet-toplum ilişkilerinin ve fikirsel çerçevelerin, uluslararası kısıtlamaların somut politika tercihlerine nasıl dönüştüğünü vurgulamaktadır. Bunu yaparken, Neoklasik Realizm, dış politika davranışına daha incelikli ve bağlama duyarlı bir açıklama sunmaktadır. Bu çerçeveyi Rusya-Türkiye ilişkilerine uygulamak, iki devlet arasındaki etkileşimin basit bir rekabet veya ittifak modeline indirgenemeyeceğini göstermektedir. Bunun yerine, rekabet, pragmatik iş birliği ve bölgesel nüfuz için paralel mücadeleler dinamik ve konuya özgü bir şekilde bir arada var olmaktadır. Özellikle Karabağ vakası, sistemik güç değerlendirmelerinin her iki ülkedeki iç stratejik hesaplamalarla nasıl etkileşim içinde olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, bu vaka, Neoklasik Gerçekçiliğin ikili yorumların ötesinde karmaşık bölgesel etkileşimleri yakalama konusunda çok boyutlu açıklayıcı kapasitesini güçlü bir şekilde desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Uluslararası İlişkiler
• Realizm
• Neoklasik Realizm
• Rekabet
• Güç Mücadelesi
• Karabağ Meselesi

Dynamics of Rivalry and Power in Realism: Evidence from the Karabakh Conflict

Öz

International relations theories have long sought to explain states’ foreign policy behavior by emphasizing different levels of analysis, with realism remaining one of the most influential and enduring approaches in the field. Classical realism foregrounds power struggles, national interests, and the role of human nature, whereas neorealism focuses on the anarchic structure of the international system and the distribution of capabilities among states. Despite their analytical strengths, both strands of realism tend to underestimate or overlook the role of domestic political dynamics and ideational factors in shaping foreign policy outcomes. Neoclassical Realism emerged to address these theoretical limitations by integrating systemic pressures with unit-level variables. This approach emphasizes how state capacity, leadership perceptions, elite consensus, state–society relations, and ideational frameworks mediate the translation of international constraints into concrete policy choices. In doing so, Neoclassical Realism offers a more nuanced and context-sensitive explanation of foreign policy behavior. Applying this framework to Russia–Türkiye relations demonstrates that the interaction between the two states cannot be reduced to a simple model of rivalry or alliance. Instead, competition, pragmatic cooperation, and parallel struggles for regional influence coexist in a dynamic and issue-specific manner. The Karabakh case, in particular, illustrates how systemic power assessments interact with domestic strategic calculations in both countries. Consequently, this case strongly supports the multidimensional explanatory capacity of Neoclassical Realism in capturing complex regional interactions beyond binary interpretations.

Anahtar Kelimeler

• International Relations
• Realism
• Neoclassical Realism
• Karabakh Case
• Rivalry
• Power Struggle

Kaynakça

1. Abdel-Kader, N. (2006). Clausewitz and his treatise on war and its relevance to the 21st century. Official Website of the Lebanese Army. https://www.lebarmy.gov.lb/en/content/clausewitz-and-his-treatise-war-and-itsrelevance-21st-century
2. Dahl, R. A. (2007). The concept of power. Behavioral Science, 2(3), 201–215.
3. Dessler, D. (1989). What’s at stake in the agent-structure debate? International Organization, 43(3), 441–473.
4. Foulon, M. (2015). Neoclassical realism: Challengers and bridging identities. International Studies Review, 17(4), 635–661.
5. Friedberg, A. (1996). Warring states: Theoretical models of Asia Pacific security. Harvard International Review, 18(2), 13.
6. Friedberg, A. L. (1993). Ripe for rivalry: Prospects for peace in a multipolar Asia. International Security, 18(3), 5–33.
7. Glaser, C. L. (1994). Realists as optimists: Cooperation as self-help. International Security, 19(3), 50–90.
8. Ilodigwe, D. (2019). Machiavelli and the limits of realism in international relations. Journal of International Relations and Foreign Policy, 7(1), 20–38.

9. Kitchen, N. (2010). Systemic pressures and domestic ideas: A neoclassical realist model of grand strategy formation. Review of International Studies, 36(1), 117–143.
10. Konyshev, V. (2020). Neoklassicheskiy realizm v teorii mezhdunarodnykh otnosheniy [Neoclassical realism in the theory of international relations]. Polis. Politicheskie Issledovaniya, 2020(4), 94–111.
11. Linklater, A., & Burchill, S. (2005). Theories of international relations. Palgrave Macmillan.
12. Lobell, S. E. (2009). Threat assessment, the state, and foreign policy: A neoclassical realist model. In S. E. Lobell, N. M. Ripsman, & J. W. Taliaferro (Eds.), Neoclassical realism, the state, and foreign policy (pp. 42–74). Cambridge University Press.
13. Mearsheimer, J. J. (2001). The tragedy of great power politics. W. W. Norton.
14. Mearsheimer, J. J. (2005). E. H. Carr vs. idealism: The battle rages on. International Relations, 19(2), 139–152.
15. Morgenthau, H. J. (1949). Politics among nations: The struggle for power and peace (2nd ed.). Alfred A. Knopf.
16. Morgenthau, H. J. (1972). Politics among nations: The struggle for power and peace (5th ed.). Alfred A. Knopf.
17. Onea, T. (2012). Putting the ‘classical’ in neoclassical realism: Neoclassical realist theories and US expansion in the post-Cold War. International Relations, 26(2), 139–164.
18. Ripsman, N. M. (2002). Peacemaking by democracies: The effect of state autonomy on the post-World War settlements. Penn State University Press.
19. Ripsman, N. M. (2011). Neoclassical realism. In Oxford research encyclopedia of international studies. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acrefore/9780190846626.013.36
20. Rose, G. (1998). Neoclassical realism and theories of foreign policy. World Politics, 51(1), 144–172.
21. Sarıkaya, Y., & Öztopal, M. K. (2022). Brzezinski’nin Ardından Güncel Türkistan Jeopolitiğini Yeniden Düşünmek. TÜRKAV Kamu Yönetimi Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 141–174.
22. Schweller, R. L. (1993). Tripolarity and the Second World War. International Studies Quarterly, 37(1), 73–103.
23. Schweller, R. L. (1998). Deadly imbalances: Tripolarity and Hitler’s strategy of world conquest. Columbia University Press.
24. Schweller, R. L. (2003). The progressiveness of neoclassical realism. In C. Elman & M. Fendus (Eds.), Progress in international relations theory: Appraising the field. MIT Press.
25. Taliaferro, J. W., Lobell, S. E., & Ripsman, N. M. (2009). Introduction: Neoclassical realism, the state, and foreign policy. In S. E. Lobell, N. M. Ripsman, & J. W. Taliaferro (Eds.), Neoclassical realism, the state, and foreign policy (pp. 1–41). Cambridge University Press.
26. Tang, S. (2009). Taking stock of neoclassical realism. International Studies Review, 11(4), 799–803.
27. Waltz, K. N. (1979). Theory of international politics. Addison-Wesley.
28. Welch, D. A. (2003). Why international relations theorists should stop reading Thucydides. Review of International Studies, 29(3), 301–319.
29. Zakaria, F. (1999). From wealth to power: The unusual origins of America’s world role. Princeton University Press.