Kamusal Alanın Yokluğunda: Müşterek Mekan Kavramı

Öz

Bu makale, "ortak alan" kavramı aracılığıyla kentsel kamusal alanların özelleştirilmesi ve metalaştırılmasının sonuçlarını ele alarak, alanın karşı-politik rollerine kapsamlı bir bakış sunmaktadır. Henri Lefebvre'in "alan, toplumsal ilişkilerin bir tezahürüdür" iddiasını takiben, araştırma, ortak alanların yalnızca sabit fiziksel alanlar değil, kültürel paylaşım, toplumsal etkileşim ve kolektif kimlik oluşumu için dinamik alanlar olduğunu öne sürmektedir. Çalışma, "ortak alanların" bitmiş ürünler olmaktan ziyade katılımcı süreçlerle nasıl şekillendiğini ve bunları yaşayan, gelişen alanlar olarak nasıl kurduğunu vurgulamaktadır. Makale, kamusal alanın yeniden ortaklaştırılmasını Lefebvre'in kent hakkı teorisi içinde bağlamlandırarak, toplumsal eşitlik, adalet ve katılımcı demokrasi için önemini vurgulamaktadır. Ayrıca, ortak alanların etkili bir şekilde nasıl yönetilebileceğini ve toplumsal dayanışmaya nasıl katkıda bulunabileceğini tartışmak için Elinor Ostrom'un ortak havuz kaynakları teorilerinden ve David Harvey'in kentsel alan üzerine çalışmalarından yararlanmaktadır. Disiplinlerarası bakış açılarını bir araya getiren makale, ortak mekanların teorik ve pratik boyutlarına dair kapsamlı bir anlayış sağlayan nesnel bir bakış açısı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Müşterek Mekan
• Kamusal Alan
• Kent Hakkı
• Müştereklerin Trajedisi

In the Absence of Public Space: The Concept of Common Space

Öz

This article offers a comprehensive look at the counter-political roles of space by addressing the consequences of privatization and commodification of urban public spaces through the concept of “common space”. Following Henri Lefebvre’s claim that “space is a manifestation of social relations”, the research suggests that commons are not merely fixed physical areas but dynamic spaces for cultural sharing, social interaction and collective identity formation. The study emphasizes how “common spaces,” rather than being finished products, are shaped through participatory processes, establishing them as living, evolving spaces. The paper contextualizes the re-commonsization of public space within Lefebvre's theory of the right to the city, emphasizing its importance for social equality, justice, and participatory democracy. Additionally, it draws on Elinor Ostrom’s theories of common-pool resources and David Harvey’s work on urban space to discuss how commons can be effectively managed and contribute to social solidarity. By integrating interdisciplinary perspectives, the paper offers an objective viewpoint, providing a comprehensive understanding of the theoretical and practical dimensions of common spaces.

Anahtar Kelimeler

• Common Space
• Public Space
• Right to the City
• Tragedy of the Commons

Kaynakça

1. [1] Arendt, H. (1958). The human condition. University of Chicago Press.
2. [2] Bauwens, M. (2005). Peer to peer and human evolution: On the P2P relation as the premise of the next civilization. The Foundation for P2P Alternatives. https://p2pfoundation.net/
3. [3] Bollier, D., & Helfrich, S. (2019). Free, fair, and alive: The insurgent power of the commons. New Society Publishers.
4. [4] Carr, S., Francis, M., Rivlin, L. G., & Stone, A. M. (1992). Public space. Cambridge University Press.
5. [5] Carmona, M. (2010). Public places, urban spaces: The dimensions of urban design. Routledge.
6. [6] Dellenbaugh, M., Kip, M., Bieniok, M., Müller, A., & Schwegmann, M. (Eds.). (2015). Urban commons: Moving beyond state and market. Birkhäuser.
7. [7] Feinberg, A., Ghorbani, A., & Herder, P. (2021). Diversity and Challenges of the Urban Commons. International Journal of the Commons, 15(1), 1-20.
8. [8] Gehl, J. (2011). Life between buildings: Using public space. Island Press.

9. [9] Habermas, J. (1989). The structural transformation of the public sphere: An inquiry into a category of bourgeois society. MIT Press. (Original work published 1962) [10] Hardt, M., & Negri, A. (2009). Commonwealth. Harvard University Press.
10. [11] Harvey, David. (2004). The New Imperialism. Oxford University Press.
11. [12] Harvey, D. (2008). The right to the city. New Left Review, 53, 23-40.
12. [13] Harvey, D. (2012). Rebel cities: From the right to the city to the urban revolution. Verso.
13. [14] Hegel, G. W. F. (1977). Phenomenology of spirit (A. V. Miller, Trans.). Oxford University Press. (Original work published 1807)
14. [15] Kostof, S. (1991). The city shaped: Urban patterns and meanings through history. Thames and Hudson.
15. [16] Lefebvre, H. (1991). The production of space. Blackwell.
16. [17] Linebaugh, Peter. (2014). The Magna Carta of the Commons.
17. [18] Ostrom, E. (1990). Governing the commons: The evolution of institutions for collective action. Cambridge University Press.
18. [19] Rifkin, J. (2014). The zero marginal cost society. Palgrave Macmillan.
19. [20] Stavrides, S. (2008). Common space: The city as commons. Journal of Urban Research.
20. [21] Whyte, W. H. (1980). The social life of small urban spaces. Project for Public Spaces.
21. [22] Zieleniec, A. (2018). Lefebvre’s politics of space: Planning the urban as oeuvre. Urban Planning, 3(3), 5-15.