Araştırma Makalesi

Laboratuvar Güvenilirlik Analizinde SPAR-H Yaklaşımı: Toprak Azot Analizi Örneği

Cilt: 13 Sayı: 3 30 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Laboratuvar Güvenilirlik Analizinde SPAR-H Yaklaşımı: Toprak Azot Analizi Örneği

Öz

Bu çalışma, Trabzon Orman Bölge Müdürlüğü laboratuvarında yürütülen toprak azot analizi sürecinde insan hata olasılıklarını SPAR-H yöntemiyle incelemektedir. HRA yaklaşımının laboratuvar kazalarına uygulanması, prosedürlerin ve ekipmanların yanı sıra personelin deneyim ve eğitim düzeyi gibi faktörlerin de önemini ortaya koymuştur. Analiz adımlarında öncelikle tüm görevler tanımlanmış, ardından Performansı Şekillendiren Faktörlerin (PŞF) seviyeleri belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, en yüksek hata olasılığının distilasyon ünitesinde (0,72) gözlendiğini ve bunu eleme aşamasının (0,67) izlediğini göstermektedir. Destilasyon ünitesinde sıcak numuneyle çalışma ve kapasite eksikliği, eleme aşamasında ise yoğun tozun oluşturduğu sağlık riskleri sürecin kritik noktalarıdır. Bu riskleri azaltmak amacıyla kapasite artışı, koruyucu ekipman kullanımı ve ek eğitim programları önerilmiştir. Ayrıca analiz sırasında zihinsel yorgunluk gibi faktörlerin de göz önünde bulundurulması gerektiği vurgulanmıştır. Çalışma, SPAR-H yönteminin laboratuvar ortamlarında uygulanabilirliğini kanıtlamakta ve yüksek riskli endüstriler dışında da etkinliğinin altını çizmektedir. Elde edilen bulgular, iş güvenliği, verimlilik ve laboratuvar kazalarının önlenmesi konularında önemli veriler sunarak gelecekte yapılacak benzer araştırmalara yol göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Karadeniz Teknik Üniversitesi

Proje Numarası

FYL-2024-15940

Teşekkür

Bu çalışma Karadeniz Teknik Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenmiştir. Yazarlar Karadeniz Teknik Üniversitesi'ne teşekkür etmektedirler.

Kaynakça

  1. [1] C. D. Griffith and S. Mahadevan, “Inclusion of fatigue effects in human reliability analysis,” Reliab. Eng. Syst. Saf., vol. 96, no. 11, 2011, doi: 10.1016/j.ress.2011.06.005.
  2. [2] E. Uflaz, S. I. Sezer, E. Akyuz, O. Arslan, and R. E. Kurt, “A human reliability analysis for ship to ship LNG bunkering process under D-S evidence fusion HEART approach,” J. Loss Prev. Process Ind., vol. 80, 2022, doi: 10.1016/j.jlp.2022.104887.
  3. [3] S. A. Yıldızel and Y. Arslan, “Risk Factors Identification and Estimation for Glass Fiber Reinforced Concrete Production Sector TT - Cam Elyaf Takviyeli Beton Üretim Sektöründe Risk Faktörlerinin Belirlenmesi ve Tahmini,” Gazi Üniversitesi Fen Bilim. Derg. Part C Tasarım ve Teknol., vol. 5, no. 4, pp. 215–221, 2017, doi: 10.29109/http-gujsc-gazi-edu-tr.345755.
  4. [4] E. Yalçin, G. A. Çiftçioğlu, and B. Güzel, “Human reliability analysis methods,” Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilim. Derg., vol. 30, no. 2, pp. 282–292, 2024.
  5. [5] P. H. Raabe, “Constant failure rate of redundant repairable hardware,” J. Eng. Gas Turbines Power, vol. 96, no. 3, 1974, doi: 10.1115/1.3445789.
  6. [6] E. N. Corlett, “Handbook of human reliability analysis with emphasis on nuclear power plant applications,” Appl. Ergon., vol. 12, no. 1, p. 36, 1981, doi: 10.1016/0003-6870(81)90094-6.
  7. [7] D. E. Embrey, P. Humphreys, E. A. Rosa, B. Kirwan, and K. Rea, “SLIM-MAUD: an approach to assessing human error probabilities using structured expert judgment Volume II Detailed analysis of the technical issues,” 1984. [Online]. Available: http://inis.iaea.org/search/search.aspx?orig_q=RN:16061396
  8. [8] J. C. Williams, “HEART - A PROPOSED METHOD FOR ACHIEVING HIGH RELIABILITY IN PROCESS OPERATION BY MEANS OF HUMAN FACTORS ENGINEERING TECHNOLOGY.,” 1985. doi: 10.1080/09617353.2015.11691046.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Endüstri Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

19 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

22 Ocak 2025

Kabul Tarihi

7 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Zengin, N., & Ayyıldız, E. (2025). Laboratuvar Güvenilirlik Analizinde SPAR-H Yaklaşımı: Toprak Azot Analizi Örneği. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, 13(3), 1195-1207. https://doi.org/10.29109/gujsc.1625155
AMA
1.Zengin N, Ayyıldız E. Laboratuvar Güvenilirlik Analizinde SPAR-H Yaklaşımı: Toprak Azot Analizi Örneği. GUJS Part C. 2025;13(3):1195-1207. doi:10.29109/gujsc.1625155
Chicago
Zengin, Nurgül, ve Ertuğrul Ayyıldız. 2025. “Laboratuvar Güvenilirlik Analizinde SPAR-H Yaklaşımı: Toprak Azot Analizi Örneği”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji 13 (3): 1195-1207. https://doi.org/10.29109/gujsc.1625155.
EndNote
Zengin N, Ayyıldız E (01 Eylül 2025) Laboratuvar Güvenilirlik Analizinde SPAR-H Yaklaşımı: Toprak Azot Analizi Örneği. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji 13 3 1195–1207.
IEEE
[1]N. Zengin ve E. Ayyıldız, “Laboratuvar Güvenilirlik Analizinde SPAR-H Yaklaşımı: Toprak Azot Analizi Örneği”, GUJS Part C, c. 13, sy 3, ss. 1195–1207, Eyl. 2025, doi: 10.29109/gujsc.1625155.
ISNAD
Zengin, Nurgül - Ayyıldız, Ertuğrul. “Laboratuvar Güvenilirlik Analizinde SPAR-H Yaklaşımı: Toprak Azot Analizi Örneği”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji 13/3 (01 Eylül 2025): 1195-1207. https://doi.org/10.29109/gujsc.1625155.
JAMA
1.Zengin N, Ayyıldız E. Laboratuvar Güvenilirlik Analizinde SPAR-H Yaklaşımı: Toprak Azot Analizi Örneği. GUJS Part C. 2025;13:1195–1207.
MLA
Zengin, Nurgül, ve Ertuğrul Ayyıldız. “Laboratuvar Güvenilirlik Analizinde SPAR-H Yaklaşımı: Toprak Azot Analizi Örneği”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, c. 13, sy 3, Eylül 2025, ss. 1195-07, doi:10.29109/gujsc.1625155.
Vancouver
1.Nurgül Zengin, Ertuğrul Ayyıldız. Laboratuvar Güvenilirlik Analizinde SPAR-H Yaklaşımı: Toprak Azot Analizi Örneği. GUJS Part C. 01 Eylül 2025;13(3):1195-207. doi:10.29109/gujsc.1625155

                                     16168      16167     16166     21432        logo.png   


    e-ISSN:2147-9526