Güvenlik Eğitim Modellerinin Etkin Tasarımı ve Sağlık Çalışanlarına Uygulanması

Öz

Bu çalışma, sağlık çalışanlarına yönelik iş sağlığı ve güvenliği konularında etkili eğitim programlarının tasarlanmasını amaçlamaktadır. İstanbul’da özel bir hastanede çalışan 806 sağlık çalışanının katılımıyla elde edilen veriler kullanılarak iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarına yönelik farkındalık düzeyi ölçeği ve alt boyutlarının demografik değişkenlere göre gruplar arasında farklılık gösterip göstermediği karşılaştırılmış ve farkındalık ilişkisi açısından analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, iş sağlığı ve güvenliği eğitimi alan katılımcıların ölçek alt boyutları ve ölçek genel puan ortalamalarının eğitim almayanlara göre oldukça yüksek olduğunu, eğitim alan çalışanların iş kazası risklerini daha iyi tanımlayabildiklerini ve güvenli davranış sergileme eğiliminde olduklarını göstermektedir. Çalışma, sağlık kurumlarında eğitim programlarının çalışan özelinde tasarlanmasının iş kazalarının önlenmesinde kritik rol oynadığını ortaya koymaktadır. Etkili eğitim programlarının hazırlanması ve eğitimlerin değerlendirilmesi amacıyla çalışmada algoritmalar geliştirilmiştir. Geliştirilen diyagramların dijital entegrasyonunun iş sağlığı ve güvenliği alanındaki çalışmalara önemli katkılar sağlayabileceği değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Algoritma Tasarımı
• Eğitim Etkinliğinin Değerlendirilmesi
• İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimleri
• Sağlık Çalışanı

Destekleyen Kurum

Bu çalışma için herhangi bir kurumdan destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyeti İstanbul Gedik Üniversitesi Etik Kurulu'ndan etik onay almıştır (Karar numarası: E-56365223-050.04-2025.137548.41 tarih: 03.02.2025). Komitenin prosedürleri ve kılavuzları Helsinki Deklarasyonu ilkeleriyle uyumludur. Bu nedenle, araştırma uluslararası kabul görmüş etik standartlara uygun olarak yürütülmüştür. Etik kurul onayı alındıktan sonra, araştırmanın yürütüleceği kurumlardan izin alınmıştır. Çalışmaya başlamadan önce, çalışmanın amacı katılımcılara açıklanmış ve bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Onam formları aracılığıyla yazılı onam alındıktan sonra, çalışmaya katılmaya gönüllü olan sağlık çalışanlarından anket formlarını doldurmaları istenmiştir.

Teşekkür

Bu çalışmanın yapay zeka kullanılarak değerlendirilebilmesi için dijital sistemlere entegre edilmesinde verdikleri destekten dolayı Hasan Kaba ve Sebahattin Murat Halıcı' ya özel teşekkürlerimizi sunarız.

Effective Design of Safety Training Models and Their Implementation for Healthcare Workers

Öz

This study aims to design effective training programs on occupational health and safety issues for healthcare workers. Data obtained from 806 healthcare workers employed at a private hospital in Istanbul were used to compare the occupational health and safety awareness level scale and its sub-dimensions across different groups, according to demographic variables, and to analyze the relationship with awareness. The findings show that participants who received occupational health and safety training had significantly higher scale sub-dimension and overall scale mean scores than those who did not receive training. Additionally, trained employees were better able to identify occupational accident risks and tended to exhibit safer behavior. The study reveals that designing training programs tailored to employees in healthcare institutions plays a critical role in preventing occupational accidents. The study developed algorithms to prepare effective training programs and evaluate training. The digital integration of the developed diagrams could make significant contributions to occupational health and safety studies.

Anahtar Kelimeler

• Algorithm Design
• Evaluation of Training Effectiveness
• Occupational Health and Safety Training
• Healthcare Worker

Destekleyen Kurum

This study did not receive support from any institution.

Etik Beyan

This study has received ethical approval from the Ethics Committee of Istanbul Gedik University, Republic of Turkey (Decision number: E-56365223-050.04-2025.137548.41 date:03.02.2025). The committee's procedures and guidelines are consistent with the principles of the Helsinki Declaration. Therefore, the research was conducted in accordance with internationally accepted ethical standards. Following the ethics committee approval, permission was obtained from the institutions where the research would be conducted. Before starting the study, the purpose of the study was explained to the participants and informed consent was obtained. After obtaining written consent via consent forms, healthcare workers who volunteered to participate in the study were asked to complete the scale.

Teşekkür

We would like to extend our special thanks to Hasan Kaba and Sebahattin Murat Halıcı for their support in integrating this study into digital systems so that it could be evaluated using artificial intelligence.

Kaynakça

1. [1] Ceylan, H. (2012). Türkiye'deki İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Electronic Journal of Vocation Colleges, 2(2), 94-104. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/62602 adresinden alındı.
2. [2] Kol, İ., & Özbek, S. (2021). İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitim Uygulamalarının Karşılaştırılması. OHS Academy İş Sağlığı ve Güvenliği Dergisi, 4(1), 1-14. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1261502 adresinden alındı.
3. [3] Özkan, Ö., & Emiroğlu, O. N. (2006). Hastane Sağlık Çalışanlarına Yönelik İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Hizmetleri. C.Ü.Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 10(3). https://saglikcalisanisagligi.org/dosyalar/sivashastanecalisanlari.pdf adresinden alındı.
4. [4] McDiarmid, M. A. (2006). Chemical Hazards in Health Care: High Hazard, High Risk, but Low Protection. Annals New York Academy of Sciences, 1076. doi:10.1196/annals.1371.032. PMID: 17119236.
5. [5] Khdair, W. A., Shamsudin, F. M., & Subramanim, C. (2011). A Proposed Relationship Between Management Practices And Safety Performance In The Oil And Gas Industry In Iraq. World Business and Social Science Research Conference. https://core.ac.uk/download/pdf/19914692.pdf adresinden alındı.
6. [6] Brace, C., Gibb, A., Pendlebury, M., & Bust, P. (2009). Phase 2 Report: Health And Safety In The Construction Industry: Underlying Causes Of Construction Fatal Accidents- External Research. Loughborough University.
7. [7] European Agency for Safety and Health at Work (EU-OSHA). (2024). Digitalisation and Occupational Safety and Health. https://osha.europa.eu/en/themes/digitalisation-work adresinden alındı.
8. [8] International Labour Organization (ILO). (2025). Revolutionizing Health and Safety: The Role of AI and Digitalization at Work. Geneva: ILO.

9. [9] Haşıloğlu, S. B., Baran, T., & Aydın, O. (2015). Pazarlama Araştırmalarındaki Potansiyel Problemlere Yönelik Bir Araştırma: Kolayda Örnekleme ve Sıklık İfadeli Ölçek Maddeleri. Pamukkale İşletme ve Bilişim Yönetimi Dergisi, 2(1), 19-28. 09 09, 2025 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/424146 adresinden alındı.
10. [10] Cooper, D. (1998). Improving Safety Culture A Practical Guide (First published 1998 by John Wiley & Sons Ltd. b.). https://www.behavioral-safety.com/articles/Improving_safety_culture_a_practical_guide.pdf adresinden alındı.
11. [11] Clegg, W. H. (1987). Management Training Evaluation: An Update. Training and Development Journal. Temmuz 20, 2025 tarihinde https://assets.td.org/m/42bdb3e309009766/original/Management-Training-Evaluation-An-Update.pdf adresinden alındı.
12. [12] Bahari, S. F. (2011). An Investigation Of Safety Training, Safety Climate And Safety Outcomes: A Longitudinal Study In A Malaysian Manufacturing Plant. Manchester Business School. https://pure.manchester.ac.uk/ws/portalfiles/portal/54507007/FULL_TEXT.PDF#page=226.15 adresinden alındı.
13. [13] Dong, X. M., Entzel, P. J., Men, Y. M., Chowdhury, R. M., & Schneider, S. M. (2004). Effects of Safety and Health Training on Work-Related Injury Among Construction Laborers. Journal of Occupational and Environmental Medicine, 46(12), 1222-1228. Ağustos 31, 2025 tarihinde https://journals.lww.com/joem/abstract/2004/12000/effects_of_safety_and_health_training_on.11.aspx adresinden alındı
14. [14] Kaminski, M. (2001). Unintended Consequences: Organizational Practices And Their Impact On Workplace Safety And Productivity. Journal Of Occupational Health Psychology, 6(2).
15. [15] Kinn, S., Khuder, S. A., Bisesi, M. S., & Woolley, S. (2000, December). Evaluation Of Safety Orientation And Training Programs for Reducing Injuries In The Plumbing And Pipefitting Industry. Journal of Occupational and Environmental Medicine, 42(12), 1142-1147. Ağustos 31, 2025 tarihinde https://www.jstor.org/stable/pdf/44996031.pdf?casa_token=X-eo1V08mQUAAAAA:jxToLhcTClGtIqx74NPtCUqriOyinrfWFAF-aqg1RjmG-QgyeritYWhgZPAP7lm4-viULR_h6pppMa7QEZ_c7yfj6iKnZl_2B-c3JKcJrNZQ1I9-V8HM adresinden alındı.
16. [16] Hughes, P., & Ferrett, E. (2007). Introduction To Health And Safety At Work (Third b.). https://haneefhse.weebly.com/uploads/2/0/1/0/20108867/introduction_to_health__safety_at_work.pdf adresinden alındı.
17. [17] Obasi, I. C., & Benson, C. (2025). The Impact of Digitalization and Information and Communication Technology on the Nature Organization of Work and the Emerging Challenges for Occupational Safety and Health. International Journal of Environmental Research and Public Health, 22(3), 362. https://doi.org/10.3390/ijerph22030362
18. [18] Taşdemir, D.Ç. (2025). Teknolojinin İş Sağlığı ve Güvenliği Üzerindeki Yansımaları: Dijitalleşme ve Yenilikler. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(5), 2617–2634.
19. [19] Dodoo, J. E., Al-Samarraie, H., Alzahrani, A. I., Lonsdale, M., & Alalwan, N. (2024). Digital Innovations for Occupational Safety: Empowering Workers in Hazardous Environments. Workplace Health & Safety, 72(3):84-95. doi: 10.1177/21650799231215811.