AISI 4140 ÇELİĞİNE UYGULANAN ENDÜSTRİYEL KRİYOJENİK İŞLEMİN MEKANİK ÖZELLİKLER ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
Öz
AISI 4140 çeliği talaşlı imalat sektöründe yaygın olarak kullanılmaktadır. Isıl işlem sonucunda mekanik özelliklerinin istenilen şekilde optimize edilebilmesi ile dikkat çekmektedir. Bu çalışmada; AISI 4140 çeliğine farklı sürelerde endüstriyel kriyojenik işlem uygulanmış ve ısıl işlem parametrelerinin aşınma davranışları, darbe dayanımları ve çekme dayanımları üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Kriyojenik ısıl işlemlerde 3 farklı bekletme süresi kullanılmıştır. Kriyojenik işlem sonrasında tek temperleme işlemi uygulanmıştır. Ayrıca aşınma testleri üç farklı kuvvet altında (5 N, 10 N ve 15N) sabit kayma hızında (3,16 m/s) ve üç farklı kayma mesafesinde (95 m, 190 m, 285 m) gerçekleştirilmiştir.
Deneysel çalışmalar sonucunda, kriyojenik işlem parametrelerinin AISI 4140 çeliğinin mekanik özelliklerini önemli derecede etkilediği belirlenmiştir. Kriyojenik işlem ısıl işleminde düşük bekletme sürelerinin başta aşınma olmak üzere birçok mekanik özellikler üzerinde pozitif bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Genel kriyojenik işlem ile (uzun bekleme süreli), endüstriyel kriyojenik işlem (kısa bekletme süreli) karşılaştırıldığında, mekanik özellikler üzerinde daha düşük bir etkiye sahip olduğu gözlemlenmiştir. Yapılan çalışmanın literatürde yapılan benzer çalışmalar ile lineer bir paralellik gösterdiği açıkça kanıtlanmıştır [6, 7, 9, 10, 11]. Yapılan testlerde en iyi mekanik özellik ve aşınma direnci en uzun bekletme süreli numunesinde elde edilmiştir. . AISI 4140 çeliğinin mekanik özellikleri, kriyojenik ısıl işlem parametreleri kontrol edilerek optimize edilebileceği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] Ekinci, Ş., Akdemir, A., “Nitrürlenmiş AISI 4140 çeliğine uygulanan yükün aşınma hızına etkisi”, Selçuk Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu, Konya, 2011.
- [2] Ulu, S., Aytekin, H., Said, G., “4 Farklı çeliğin bazı mekanik özelliklerine Fe-Fe3c faz diyagramında A1-A3 arasında yapılan ısıl işlemlerin etkisi”, Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi, 2006.
- [3] MKE Kurumu Genel Müdürlüğü, 1454 sayı, 8 Nisan Tarihli yazı, 1993.
- [4] Avner, S.H., “Introduction to Physical Metallurgy”, McGraw Hill Book Company, 2.ed., New York, 315-336, 1986.
- [5] Choo, S., Lee, S. and Golkovski, M. G., “Effects of accelerated electron beam irradiation on surface hardening and fatigue properties in an Ç-4140 steel used for automotive crankshaft”, Materials Science and Engineering A, 293, 56–70 s, 2000.
- [6] İnem, B., “Çeliklerin ısıl işlemleri ve çelik türleri ile ilgili bilgisayar programı yazılımı”, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara 1988.
- [7] Höke, G., “Kriyojenik işlemin SAE 4140 çeliğinin mekanik özellikler üzerine etkisi”, Selçuk Teknik Dergisi, Cilt 13, Sayı:2-2014, 25-37, 2014.
- [8] Demir, E., “Investigation of the effects of holding times at cryogenic temperatures on residual stress distribution of AISI D2 tool steel”, Yıldırım Beyazıt University, Graduate school of natural and applied sciences, Ankara, 2014.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
İsmail Ovalı
PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ
0000-0002-8193-0060
Türkiye
Eşref Kızılkaya
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
23 Mart 2018
Gönderilme Tarihi
22 Temmuz 2017
Kabul Tarihi
20 Kasım 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 6 Sayı: 1
