-

Öz

The strategic role of the construction sector has been developed with time, cost and quality dimensions as well as by accepting technological innovations as the fourth dimension of the competition. The effect of new products on construction sector has been formed by the response of available production resources to the requirements in terms of quantity and quality. Construction technology has been effective in the development of new products and construction of buildings. From the perspective of the construction sector, there are two main outcomes of technology as technological products and systematic arrangements related to technological products. In this sense, the concept of building technology not only includes scientific development, but also social, cultural and environmental aspects should be considered efficiently. Rapidly changing technology and besides, ever-growing alternative technologies cause difficulty for businesses organizations in choosing the appropriate technology. However, considerable competitive advantages are provided by choosing the right technology for business organizations in a complicated business environment. At the same time, new technology practices of business organizations will provide some opportunities for product mix of businesses as well as new business ideas. Technology selection means determining the most suitable technological information with respect to the economical structure, the means of production related economy, production power and production conditions of a country, and also technological information most suitable for the targets to be achieved. Decisions concerning product selection appear in all phases of the structure. Making optimal decisions depend on assuming the responsibility, fulfilling the duties by the designer who makes the decisions and also inspecting the results by the relevant institutions and calling into decision by the users. Incorrect selection of these products during the decision-making process may cause material, time and labor losses in economic terms. Also the performance conditions of the structure are affected and therefore the life of the structure shortens, its interaction with the environment is damaged, therefore negative conditions arise for the users. Due to this reason, proper selection and usage of the material with sustainable characteristics is necessary for achieving the above mentioned purposes and targets. In order to make a decision on technological new building products, a systematic decision-making process is required. In this study, in order to complete systematically the decision-making process on selection of new products in the construction sector, a model is proposed. The model consists of the evaluation of alternatives, design, and selection phases. With this suggested model, construction products suitable for time, cost, quality, performance, new technology and environment criteria can be achieved according to the criteria of selection; therefore, decisions in the construction sector will be given correctly and their usage can be widespread

Anahtar Kelimeler

• Construction sector, technologic new products, technology selection, decision making process

Yapı Sektöründe Teknolojik Yeni Yapı Ürünlerinin Karar Verme Sürecinde Sistematik Değerlendirilmesi

Öz

Yapı sektörünün stratejik rolü; süre, maliyet ve kalite boyutlarının yanında rekabetin dördüncü boyutu olarak teknolojik yenilik olgusu ile gelişmektedir. Yeni ürünlerin yapı sektörüne etkisi, mevcut üretim kaynaklarının nicelik ve nitelik açısından gereksinime yanıt vermesiyle biçimlenmektedir. Yapı teknolojisi, yeni ürünlerin geliştirilmesinde ve binaların yapımında etkili olmaktadır. Yapı sektörü açısından bakıldığında teknolojinin iki temel çıktısı, teknolojik ürünler ve teknolojik ürünlerle ilişkili sistematik düzenlemelerdir. Bu anlamda yapı teknolojisi kavramı, yalnızca bilimsel gelişmeyi içermemekte, aynı zamanda sosyal, kültürel ve çevresel boyutların daha verimli şekilde ele alınmasını da kapsamaktadır. Hızla değişen teknoloji ve bununla beraber sürekli artan teknoloji alternatifleri, işletmelerin kendilerine uygun teknolojiyi seçerken güçlüklerle karşılaşmalarına sebep olmaktadır. Buna karşın doğru teknolojinin seçimi, sürekli gelişen karmaşık iş yaşamında işletmelere çok önemli rekabetçi avantajlar sağlamaktadır. Aynı zamanda işletmelerin yeni teknoloji uygulamaları hem ürün çeşitlemesi hem de yeni iş düşünceleri için fırsatlar sunacaktır. Teknoloji seçimi, bir ülkenin ekonomik ve iktisadi yapısına, ekonominin içinde bulunduğu üretim şekline, üretim gücüne ve üretim koşullarına, aynı zamanda ulaşılması gereken hedeflere en uygun teknolojik bilgilerin hangisi olduğuna karar vermektir. Ürün seçimindeki kararlar yapının tüm evrelerinde kendisini göstermektedir. Bu kararın doğru verilmesi, karar verici konumundaki tasarımcının ürün seçme sırasında sorumluluğu yüklenmesine, görevlerini yerine getirmesine, ilgili kurumların sonuçları denetlemesine ve kullanıcıların kararları sorgulamalarına bağlıdır. Karar verme sürecinde ürünlerin yanlış seçimi, ekonomik açıdan malzeme, zaman ve işçilik kayıplarına neden olabilmektedir. Ayrıca yapının performans koşulları etkilenmekte, buna bağlı olarak yapının servis ömrü kısalmakta, çevre ile olan etkileşimi zarar görmekte ve bunun sonucunda kullanıcılar açısından olumsuz koşullar ortaya çıkmaktadır. Teknolojik yeni yapı ürünlerinin seçim kararının verilebilmesi için sistematik bir karar verme süreci gerekmektedir. Bu çalışmada, yapı sektöründe teknolojik yeni ürünlerinin seçiminde karar verme sürecinin sistematik bir şekilde tamamlanması için bir model önerilmektedir. Model; seçeneklerin değerlendirilmesi, tasarım, zorunluluklar ve seçim aşamalarından oluşmaktadır. Bu model önerisi ile süre, maliyet, kalite, performans, yeni teknoloji ve çevre ölçütlerine uygun yapı ürünlerinin yapı sektöründe seçim kararının doğru bir şekilde verileceği ve kullanımının yaygınlaşabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Anahtar kelimeler: Yapı sektörü, teknolojik yeni ürünler, teknoloji seçimi, karar verme süreci.

Kaynakça

1. Birgonul, M. T., Azhar, S., Ahmed, S. M., Dikmen, İ, Budayan, C., “Collaboration and Integration in Engineering, Management and Technology”, Fifth International Conference on Construction in the 21 st Century, İstanbul, (2009).
2. Acar, E., “Teknolojik yeniliklerin küçük ve orta boy inşaat firmalarına yaygınlaşması”, Doktora Tezi, İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul (2005).
3. Sağır, C., “Karar verme sürecini etkileyen faktörler ve karar verme sürecinde etiğin önemi: uygulamalı bir araştırma”, Trakya Üniversitesi Soysal Bilimler Enstitüsü, Y.lisans tezi, Edirne, (2006).
4. Akaytay, A., “Karar verme sürecinde maliyet verilerinin rolü: ABC Makine ve ticaret sanayi A.Ş. Uygulaması”, Sakarya Üniversitesi sosyal bilimler Enstitüsü, Ylisans tezi, Sakarya, (2004).
5. Drucker, P. F., “The Effective Decision”, Harward Business Review Paperpack, (2001).
6. Rue ve Byars, “Decision Making skills”, Management skills and application, Mc Graw Hill, (2003).
7. Hammond, J. Keeney, R. Raiffa, H., “Smart Choices”, Harward Business Review School Press, Boston (1998).
8. Çürük, A.,S., “İşletmelerde karar verme sürecinin etkinliği bakımından yönetim bilgi sistemlerinin rolü: teorik ve uygulamalı bir çalışma”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Y.lisans Tezi, Konya, (2007).

9. Yaşlıoğlu, M., “Karar verme sürecinde eğilimler ve bir araştırma”, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Y.lisans tezi, İstanbul, (2007).
10. Bursalıoğlu, Z., Okul yönetiminde Yeni yapı ve davranış, yedinci baskı, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları No:154, Ankara, (1987).
11. Doğrusöz, H., “Karar vermede değerlendirmenin yeri ve rolü”, Eğitim Yönetiminde Denetleme Ve Değerlendirme Sempozyumu, Ankara : A.Ü. Eğitim bilimleri fakültesi yayınları; 147: 13-19, (1985).
12. Daft, R., “Management”, 6th Edition , Thomson South Western, (2003).
13. Tosun, K., “İşletme Yönetimi”, İşletme Fakültesi yayını No:226, (1990).
14. Dinçer, Ö., Fidan, Y., “İşletme Yönetimi”, Beta, İstanbul, (1996).
15. Erçağ, A., “Bina üretiminde teknoloji kullanımı”, Y.lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü , İstanbul, (2000).
16. Tiryaki, Y.K., “Yapı üretiminde teknoloji ve stratejik yönetim”, Y.lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, (1990).
17. Narayanan, V. K., Managing Technology and Innovation For Competitive Advantage, Prentice- Hall, United States of America, (2001).
18. Yumuk, G., İnan, İ.H., “Trakya Bölgesindeki İmalat Sanayi İşletmelerinin Kalite Maliyetlerinin SWOT Analizi İle Değerlendirilmesi”, Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, /2(2): (2005).
19. OECD; Yenilik Verilerinin Toplanması Ve Yorumlanması Için Ilkeler, Tübitak, Ankara, (2005).
20. Twiss B., Managing Technological Innovation, PitmanPpublishing, Great Britain, (1992).
21. Karakütük, K., Aksoy, H.H., Akçay, R.C., Eğitim değerlendirme yönetiminde Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi 27(1): (1994). süreci, Ankara