-

Öz

Citation indexes make it possible for researchers to access the academic studies faster and more efficient than ever. SCI-Web of Science, Scopus, Google Academic etc. are used to retrieve information about the citations of articles published in international journals. Aside from those international indexes many countries have started to create national or regional indexes. Among well known examples are SciELO created by the Latin American countries, Islamic World Science Citation Index formed by Muslim countries and the Chinese Citation Index. Although the need for a comprehensive National citation index has long been expressed, such a database has not been completely established yet in Turkey. This study proposes solutions for the development of a TCI database and new infrastructures, projects and applications related to it. This study, being the first in this area in our country, is expected to make great contributions to the development of the TCI and to the development of future generation solutions

Anahtar Kelimeler

• Citation Database, Citation Index

ULUSAL VERİTABANI VE ATIF İNDEKSİ KURULUMU İÇİN STRATEJİLER, PROBLEMLER VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Öz

Web üzerinden erişim sağlanan atıf veri tabanları ile araştırmacıların akademik çalışmalara daha etkin ve hızlı bir şekilde erişimi ve yapılan çalışmalara alınan atıflar görülebilmekte ve akademik katkılar daha etkin değerlendirilebilmektedir. Ülkemiz araştırmacı ve yazarlarının uluslararası dergilerde yayımlanan makalelerine yapılan atıfların belirlenmesinde SCI-Web of Science, Scopus, Google Akademik vb. veri tabanları kullanılmaktadır. Uluslararası Atıf Dizinlerinin yanı sıra birçok ülke tarafından bölgesel ve ulusal atıf indeksleri oluşturulmaya başlanmıştır. Latin Amerika Ülkeleri tarafından kurulan SciELO, İslam ülkelerinin oluşturduğu Islamic World Science Citation Index ve son dönemde Chinese Citation Index bölgesel atıf veri tabanlarına örnek olabilir. Ulusal yayınlarda yer alan çalışmalara yapılan atıfları saptamaya yönelik kapsamlı bir veri tabanı ihtiyacı uzun yıllardır dile getirilmiş olsa da ülkemiz için ulusal atıf indeksi henüz tam manasıyla kurulamamıştır. 

 Ulusal dizinlerde yer alan bilimsel yayınların değerlendirilmesi, ulusal bilim seviyesini göstermesi açısından önemli bir ölçüttür. Ülkemizde henüz “Ulusal Atıf Dizini” nin beklenilen düzeyde oluşturulmaması ve mevcut dergilerin ise elektronik olarak erişilebilirliklerinin düşük olması, günümüz ve gelecekte ülkemizde bilim ve bilimsel çalışmaların sağlıklı olarak değerlendirilmesinin önündeki en önemli engellerdir. Bunun için ülkemizin bu konuda bir politikasının olması ve bir strateji çerçevesinde bu çalışmaları yürütmesi gerekmektedir. Bu çalışma; ülkemizde bu alanda karşılaşılan problemlere çözüm önerileri getirmek ve ulusal atıf dizini ve buna bağlı olarak yeni altyapıların, projelerin ve uygulamaların geliştirilmesine yönelik çözümler sunmaktadır. Ülkemizde yapılan bu ilk çalışmanın ulusal atıf dizini oluşturulmasına katkılar sağlamasının yanında gelecek nesil yeni çözümlerin geliştirilmesine katkılar sağlaması beklenmektedir. 

Anahtar Kelimeler

• Atıf veri tabanı, Ulusal atıf veri tabanı

Kaynakça

1. Asan A., “Türk dergilerinin Web of Science’daki yeri, impact faktör (Impact factor) ve H indeks”, Sağlık Bilimlerinde Süreli Yayıncılık, 2013.
2. Asan A., “SCI-Expanded, SSCI, AHCI ve etki faktörü (=Impact factor), Sağlık Bilimlerinde Süreli Yayıncılık, 2005.
3. Atılgan D., “Bilginin Organizasyonunda Ulusal Dizinlerin Önemi Ve Atif Sistemi Üzerine Düşünceler”, (2005).
4. Al U., Soydal İ., “Atıf Dizinlerindeki Türkiye Adresli Dergiler Üzerine Bir Değerlendirme”, Bilgi Dünyası, 12(1):13-29 (2011).
5. Bihui J., “Chinese Citation index database: Its Construction and Application”, Scientometrics, 06/1999.
6. Çimen H., Çimen E., “Uluslararası Akademik Yayınlar ve Türkiye’nin Bilimsel Üretkenliği”, ÜNAK’06 “Bilimsel İletişim ve Bilgi Yönetimi” Bildiriler Kitabı, Sayfa 145 – 162, Ankara, (2008).
7. Moed, H.F. (2006), Bibliometric Rankings of World Universities, Centre for Science and Technology Studies (CWTS). Leiden University, the Netherlands, s. 19 (2006).
8. Oktar, N., “Ekonomik Sürdürülebilirlik”, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, (2013)

9. Özgirgin, N., “Uluslararası indeksler neden önemli?”, Sağlık Bilimlerinde Süreli Yayıncılık, 2010.
10. Shapiro F. R., "Origins of Bibliometrics, Citation Indexing, and Citation Analysis: The Neglected Legal Literature" Journal of the American Society of Information Science 43:5:337-339 (1992).
11. Smith L. C., “Citation Analysis”, Library Trends, 30: 83-105, (1981).
12. Sağıroğlu S. ve Arkadaşları, “Ulusal Veritabanı ve Atıf İndeksi (Turkish Science Citation Index) strateji Raporu; Problemler ve Çözüm Önerileri”, G.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, ISBN:978-975-507-275-3 (2014).
13. Yüksek Öğretim Kurulu, “2023'e doğru Türkiye'de üniversite kütüphaneleri, mevcut durum, sorunlar, standartlar ve çözüm önerileri”, YÖK, (2014)
14. Weinberg B. H., "Predecessors of Scientific Indexing Structures in the Domain of Religion" in W. Boyden Rayward, Mary Ellen Bowden, Proceedings of the History and Heritage of Scientific and Technological Information Systems, , 2002, p. 126.
15. İnternet: http://www.atifdizini.com/apply/tr-index.html
16. İnternet: http://www.ahci-thomsonreuters.org
17. İnternet: http://uvt.ulakbim.gov.tr
18. İnternet: http://dergipark.ulakbim.gov.tr