Araştırma Makalesi

Bilişsel Uyumsuzluk ve Parola Güvenliği: Kullanıcı Eğilimlerinin Analizi

Cilt: 16 Sayı: 3 29 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Bilişsel Uyumsuzluk ve Parola Güvenliği: Kullanıcı Eğilimlerinin Analizi

Öz

Günümüzde bilgi güvenliği, dijitalleşmenin hızla artması ve çevrim içi platformların yaygınlaşmasıyla kritik bir konu haline gelmiştir. Zayıf ve tahmin edilebilir parolalar, siber saldırılara karşı en yaygın güvenlik açıklarından birini oluşturmaktadır. Kullanıcıların parola oluşturma süreçlerinde sıklıkla tercih ettikleri basit ve tekrar eden parola yapıları, hesap güvenliğini tehdit eden unsurlar arasında yer almaktadır. Bu durum, kullanıcıların bilişsel süreçlerini anlamaya ve güçlü parola oluşturma alışkanlıklarını teşvik eden çözümler geliştirmeye olan ihtiyacı artırmaktadır. Bu çalışma, kullanıcıların bilişsel parola eğilimlerini analiz eden ve güçlü-zayıf parola ayrımını değerlendirerek kullanıcıya öneriler sunan bir web tabanlı sistem geliştirmeyi amaçlamaktadır. React tabanlı bu sistem, kullanıcıların parola oluşturma süreçlerinde verdikleri bilişsel tepkileri incelemektedir. Dinamik geri bildirim mekanizmaları aracılığıyla kullanıcılar, güçlü parola oluşturma süreçlerinde rehberlik edilmekte ve parola güvenliği konusunda farkındalıkları artırılmaktadır. Ayrıca, kullanıcı davranışlarından elde edilen veriler, daha etkili parola politikalarının oluşturulmasına katkı sağlamaktadır. Bu sistem, sadece bireysel kullanıcılar için değil, aynı zamanda kuruluşların parola güvenliği politikalarını geliştirmek ve eğitim süreçlerini desteklemek için de bir çözüm sunmaktadır. Çalışmanın temel amacı, bilgi güvenliğini tehdit eden zayıf parola alışkanlıklarının önüne geçmek ve kullanıcıları daha güvenli dijital bir ekosisteme yönlendirmektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bonneau, J., Herley, C., van Oorschot, P. C., & Stajano, F. (2012). The quest to replace passwords: A framework for comparative evaluation of web authentication schemes. DOI:10.1109/SP.2012.44
  2. Choudhary, M., Srivatsa, K., Upadhyay, I., & Srivastava, P. (2021). Is convenient secure? Exploring the impact of metacognitive beliefs in password selection. Proceedings of the Annual Meeting of the Cognitive Science Society, 43. Retrieved from https://escholarship.org/uc/item/7v1654s9
  3. Choong, Y. & Theofanos, M. (2015). What 4,500+ People Can Tell You: Employees' Attitudes Toward Organizational Password Policy Do Matter.DOI:10.1007/978-3-319-20376-8_27
  4. Di Campi, A. M. (2021). Password guessing: learn the nature of passwords by studying the human behavior. Retrieved from http://dspace.unive.it/handle/10579/19986
  5. Di Campi, A. M. & Luccio, F. (2024). Understanding how users choose passwords: analysis and best practices. Retrieved from https://iris.unive.it/handle/10278/5057507#
  6. De Carné de Carnavalet, X. & Mannan, M. (2014). From Very Weak to Very Strong: Analyzing Password-Strength Meters. Retrieved from https://spectrum.library.concordia.ca/id/eprint/978105/
  7. Festinger, L. (1957). A theory of cognitive dissonance. Stanford University Press.
  8. Florencio, D. & Herley, C. (2007). A large-scale study of web password habits.DOI: 10.1145/1242572.1242661 Joe Beach Capital. (n.d.). Top 10 million passwords. kaggle. Retrieved from https://www.kaggle.com/datasets/joebeachcapital/top-10-million-passwords

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgi Temsili ve Akıl Yürütme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

13 Şubat 2025

Kabul Tarihi

23 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 16 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
İmamoğlu, M. B., & Eser, A. (2025). Bilişsel Uyumsuzluk ve Parola Güvenliği: Kullanıcı Eğilimlerinin Analizi. Gümüşhane University Journal of Social Sciences, 16(3), 1187-1203. https://doi.org/10.36362/gumus.1638715
AMA
1.İmamoğlu MB, Eser A. Bilişsel Uyumsuzluk ve Parola Güvenliği: Kullanıcı Eğilimlerinin Analizi. GUSBID. 2025;16(3):1187-1203. doi:10.36362/gumus.1638715
Chicago
İmamoğlu, Mustafa Bilgehan, ve Aleyna Eser. 2025. “Bilişsel Uyumsuzluk ve Parola Güvenliği: Kullanıcı Eğilimlerinin Analizi”. Gümüşhane University Journal of Social Sciences 16 (3): 1187-1203. https://doi.org/10.36362/gumus.1638715.
EndNote
İmamoğlu MB, Eser A (01 Eylül 2025) Bilişsel Uyumsuzluk ve Parola Güvenliği: Kullanıcı Eğilimlerinin Analizi. Gümüşhane University Journal of Social Sciences 16 3 1187–1203.
IEEE
[1]M. B. İmamoğlu ve A. Eser, “Bilişsel Uyumsuzluk ve Parola Güvenliği: Kullanıcı Eğilimlerinin Analizi”, GUSBID, c. 16, sy 3, ss. 1187–1203, Eyl. 2025, doi: 10.36362/gumus.1638715.
ISNAD
İmamoğlu, Mustafa Bilgehan - Eser, Aleyna. “Bilişsel Uyumsuzluk ve Parola Güvenliği: Kullanıcı Eğilimlerinin Analizi”. Gümüşhane University Journal of Social Sciences 16/3 (01 Eylül 2025): 1187-1203. https://doi.org/10.36362/gumus.1638715.
JAMA
1.İmamoğlu MB, Eser A. Bilişsel Uyumsuzluk ve Parola Güvenliği: Kullanıcı Eğilimlerinin Analizi. GUSBID. 2025;16:1187–1203.
MLA
İmamoğlu, Mustafa Bilgehan, ve Aleyna Eser. “Bilişsel Uyumsuzluk ve Parola Güvenliği: Kullanıcı Eğilimlerinin Analizi”. Gümüşhane University Journal of Social Sciences, c. 16, sy 3, Eylül 2025, ss. 1187-03, doi:10.36362/gumus.1638715.
Vancouver
1.Mustafa Bilgehan İmamoğlu, Aleyna Eser. Bilişsel Uyumsuzluk ve Parola Güvenliği: Kullanıcı Eğilimlerinin Analizi. GUSBID. 01 Eylül 2025;16(3):1187-203. doi:10.36362/gumus.1638715