Karacasu Fayı’nın (GB Türkiye) Göreceli Tektonik Aktivitesinin Jeomorfik İndislerle İncelenmesi
Öz
Ege genişleme
sistemindeki KB gidişli havzalardan birisi olan Karacasu Havzası, Büyük
Menderes Grabeni’ni eğik olarak kesmektedir. Karacasu Havzası yaklaşık 30 km
uzunluğa ve 10 km genişliğe sahip bir yarı graben şeklinde gelişmiştir. Grabeni
GB’dan sınırlayan fay, Karacasu Fayı olarak adlandırılmaktadır. Neojen öncesi
temel Menderes Masifi’nin gnays ve şistlerinden oluşur. Bu metamorfik temel
üzerine havza kenarları boyunca
çakıltaşı ve kumtaşları, havza merkezinde ise çamurtaşları ve kireçtaşları ile
temsil edilen Miyo-Pliyosen yaşlı havza dolgusu uyumsuz olarak gelir. Üstte en
genç olan birim Karacasu Formasyonu’nun Kuvaterner yaşlı kaba kırıntıları yer
alır. Karacasu Fayı’nın gidişi, devamlılığı ve geometrisi dikkate alınarak,
Çamköy ve Yazır olmak üzere iki ayrı segmente ayrılır. KB gidişli Karacasu Fayı,
dağ önü sinüslülük oranı (Smf), vadi tabanı genişliği-yüksekliği oranı (Vf), akarsu
uzunluk-gradyan indisi (SL), havza asimetri faktörü (AF), hipsometrik eğri ve
integral (Hi) ve drenaj havzası şekli (Bs) indisleri yanı sıra, 12.5 m
çözünürlüklü sayısal yükseklik modeli (SYM)
kullanılarak hesaplanmıştır. Hesaplanan bu indislerin ortalaması kullanılarak
göreceli tektonik aktivite (Iat) indisi elde edilmiştir. Elde edilen Iat indisi
verileri, Çamköy ve Yazır segmentlerinin KB uçlarında çok yüksek, diğer
bölümlerinde ise yüksek tektonik aktivite durumuna işaret etmektedir. Segmentlerin
uzunluğu ve bölgedeki eski depremler, Karacasu Fayı’nın yakın gelecekte M6 veya
üzeri büyüklükte deprem üretme potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Göreceli tektonik aktivite,Jeomorfik analiz,Karacasu Fayı,Tektonik jeomorfoloji
Kaynakça
- Açıkalın, S., 2005. Sedimentary evolution of the Karacasu cross-graben (Aydın, West Anatolia). MSc, Eskişehir Osmangazi University, Eskişehir, Turkey (in Turkish with English abstract).
- Alçiçek, H., Jiménez-Moreno, G., 2013. Late Miocene to Pliocene fluvio-lacustrine system in Karacasu Basin (SW Anatolia, Turkey): depositional, palaeogeographic and palaeoclimatic implications. Sedimentary Geology, 291, 62–83.
- Azor, A., Keller, E. A. and Yeats, R. S., 2002. Geomorphic indicators of active fold growth; South Mountain-Oak Ridge Anticline, Ventura Basin, Southern California, Geological Society of America Bulletin. 114, 745–753.
- Bull, B. W., 1977. Tectonic geomorphology of the Mojave Desert, U.S. Geological Survey Contact Report 14-08-001-G-394.
- Bull, W. B. and McFadden, L. D., 1977. Tectonic geomorphology North and south of the Garlock fault, California, in: Geomorphology in Arid Regions, edited by: Doehring, D. O., Proceedings of the Eighth Annual Geomorphology Symposium, State University of New York, Binghamton, 115–138.
- Burbank, D. W. and Anderson, R. S., 2001. Tectonic Geomorphology. Blackwell Science.
- Burbank, D. W., 1992. Causes of recent Himalayan uplift deduced from deposited patterns in the Ganges basin: Nature, v. 357, p. 680– 683.
- Chen, Y.C., Sung, Q., Cheng, K.Y., 2003. Along-strike variations of morphotectonic features in the Western Foothills of Taiwan: Tectonic implications based on stream-gradient and hypsometric analysis. Geomorphology, 56, 109-137.
- Cox, R. T., 1994. Analysis of Drainage-Basin Symmetry as a Rapid Technique to Identify Areas of Possible Quaternary Tilt-Block Tectonics An Example from the Mississippi Embayment. Geological Society American Bulletin, 106, 571-581.
- El Hamdouni, R., Irigaray, C., Fernández, T., Chacón, J. and Keller, E. A., 2008. Assessment of relatiand actiand tectonics, southwest border of the Sierra Nevada (southern Spain). Geomorphology 96.