Trabzon İli Yağışlarının Eğilim Analizi

Hidrolojik ve meteorolojik çalışmalar, hidrolojik süreçlerin ve su kaynaklarının iklim değişikliği sebebi ile özellikle sera gazları ve sıcaklığın artmasıyla önemli ölçüde etkilendiğini göstermektedir. Bu çalışmada, Doğu Karadeniz Bölgesi’nin en önemli ili olan Trabzon’daki yağışların eğilim analizleri Mann-Kendall ve Şen’in Yenilikçi Eğilim yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda; Trabzon’da bulunan iki adet meteoroloji istasyonuna (Trabzon ve Akçaabat) ait yıllık, mevsimlik ve aylık bazda toplam yağış verileri kullanılmıştır. Eğilim analizine geçilmeden önce, yıllık toplam yağış verilerine iklime bağlı olmayan değişiklikler olup olmadığını belirlemek amacıyla Standart Normal Homojenlik ve Von-Neumann testleri uygulanmıştır. Mann-Kendall Yöntemi uygulanmadan önce verilerin içsel bağımlılıklarına bakılmıştır. İçsel bağımlılığa sahip veriler Trend Free Prewhitening Yöntemi ile arındırılmıştır. Analiz sonuçları incelendiğinde; Mann-Kendall Yöntemi’ne göre çoğunlukla eğilime rastlanmazken, Şen’in Yenilikçi Eğilim Yöntemi’ne göre beş değişik veri aralığı için farklı eğilimler görülmüştür. Her iki istasyonda sonbahar ve ilkbaharda genelde artan eğilimlere rastlanılmıştır. Yaz mevsimi için Trabzon istasyonunda genellikle eğilim görülmezken, Akçaabat istasyonunda azalan yönde eğilim ortaya çıkmıştır. Yıllık toplam yağışlar değerlendirildiğinde, Trabzon istasyonu için genellikle artan, Akçaabat istasyonu için ise genellikle değişmeyen eğilimler bulunmuştur.

Hydrological and meteorological studies have showed that hydrological processes and water resources have been significantly affected by climate change and especially by increasing greenhouse gases and temperature. In this study, trend analysis of precipitation in Trabzon, which is the most important province of Eastern Black Sea Region, was carried out using Mann-Kendall and Şen's Innovative Trend methods. For this purpose; total precipitation time series on annual, seasonal and monthly basis for two meteorological stations in Trabzon (Trabzon and Akçaabat) were used. Prior to trend analysis, Standard Normal Homogeneity and Von-Neumann tests were performed on the annual total precipitation data so as to test whether the nonclimatic changes occurred in time. Before applying Mann-Kendall Method, serial dependence of the data was examined. The data having serial dependence were removed by using Trend Free Prewhitening Method. When the results are analyzed; while trends were generally not detected in the Mann-Kendall Method, according to, there were various trends in five different data ranges of the Şen's Innovative Trend Method. In both stations, increasing trends were generally observed in autumn and spring. While there was generally no trend in the Trabzon station for the summer, the decreasing trend appeared in the Akçaabat station. When the annual total precipitation of different data ranges was evaluated, generally increasing trends for Trabzon station, and no trends for Akçaabat station were found.