Kamu Yönetiminde Turizm ve Kültür Alanlarının Birlikte veya Ayrı Yapılandırılmasına Yönelik Bir Çalışma: Türkiye Örneği

Öz

Bu çalışmada, 1950’li yıllardan itibaren turizm ve kültür alanlarının kamu yönetimi içindeki yapılanmaları incelenmiştir. Çalışmada yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi kullanılarak kültür ve turizm alanında deneyimli 23 kişi ile görüşme yapılmıştır. Katılımcılar turizm ve kültür alanlarından sektör temsilcileri, üst düzey yöneticiler, akademisyenler ve bu alanlarda çalışanlardan oluşmaktadır. Kültür alanında deneyimi olan veya halen kültür alanında çalışan katılımcılar, turizm ve kültür alanlarının kamu yönetimi içinde ayrı kurumlar şeklinde ele alınmasının her iki alan için de daha faydalı olacağını belirtmişlerdir. Benzer şekilde turizm alanında deneyimi olan veya halen turizm alanında çalışan katılımcılar, iki alanın ayrı kurumlar şeklinde düzenlenmesi gerektiğini vurgulamışlardır. Her iki alanda da deneyimi olan katılımcılar ise turizm ve kültür alanlarının birbirini desteklediğini, turizm sektörünün kültürel unsurların tanınırlığının artmasına katkı sağladığını, elde edilen turizm gelirleri ile özellikle somut kültürel unsurların bakım ve onarımı için daha fazla kaynak oluşturulduğunu vurgulamışlardır. Tarihte birkaç kez ayrılıp birleştirilen iki alanın, somut verilerle desteklenmeksizin tekrar ayrılmasının hem zaman hem de kaynak israfına yol açacağı tespit edilmiştir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de turizm ve kültür alanlarının kamu yönetimi içinde tek çatı altında veya ayrı kurumlar hâlinde örgütlenmesinin avantajlı ve dezavantajlı yönlerini tespit etmektir.

Anahtar Kelimeler

• Turizm
• Kültür
• Bakanlık
• Organizasyon
• Türkiye

A Study on Constituting Tourism and Culture Fields Together or Separate in Public Administration: A Case of Türkiye

Öz

In this study, the structures of tourism and culture within the public administration have been examined since the 1950s. 23 people experienced in the field of tourism and culture were interviewed using the semi-structured interview method. Participants consist of sector representatives, senior managers, academics and employees in the fields of tourism and culture. Participants who have experience in the field of culture or currently work in the field of culture stated that it would be more beneficial for both fields to handle the fields of culture and tourism as separate institutions within public administration. Similarly, participants who have experience in the field of tourism or are currently working in the field of tourism emphasized that the two fields should be organized as separate institutions. Participants with experience in both fields emphasized that the fields of culture and tourism support each other, that the tourism sector contributes to increasing the recognition of cultural elements, and that more resources are created with the tourism revenues obtained, especially for the maintenance and repair of concrete cultural elements. It has been determined that separating two areas, which have been separated and combined several times in history, without supporting them with concrete data, will lead to a waste of both time and resources. The aim of this study is to determine the advantages and disadvantages of organizing tourism and culture fields under a single roof or as separate institutions within the public administration in Türkiye.

Anahtar Kelimeler

• Tourism
• Culture
• Ministry
• Organization
• Türkiye

Kaynakça

1. Beeho, A. J., & Prentice, R. C. (1997). Conceptualizing the experiences of heritage tourists: A case study of New Lanark World Heritage Village. Tourism Management, 18(2), 75-87. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(96)00103-3
2. Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü (UNWTO) (2023). Kasım 2022 barometresi. https://www.e-unwto.org/doi/epdf/10.18111/wtobarometereng.2022.20.1.6 adresinden 09.08.2024 tarihinde alınmıştır.
3. Dilek, S. E., & Dilek Kulakoğlu, N. (2018). The changing meaning of travel, tourism and tourist definitions. VII. International Congress on Current Debates in Social Sciences, İstanbul.
4. Du Cros, H. (2001). A new model to assist in planning for sustainable cultural heritage tourism. International Journal of Tourism Research, 3, 165-170. https://doi.org/10.1002/jtr.297
5. Duman, T., Kozak, M., & Uysal, M. S. (2007). Turizmde ürün çeşitliliği yoluyla ürün değeri oluşturma: Türkiye’deki arz kaynakları üzerine bir inceleme. Anatolia Turizm Araştırmaları Dergisi, 18(2), 206-214.
6. Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) (2009). The Impact of Culture on Tourism. OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/the-impact-of-culture-on-tourism_9789264040731-en.html adresinden 10.08.2024 tarihinde alınmıştır.
7. Emekli, G. (2006). Coğrafya, kültür ve turizm: kültürel turizm. Ege Coğrafya Dergisi, 15(1-2), 51-59.
8. Gezer, G., & Can, M. Z. (2019). Kültürü çevirmek: kültür aktarımı kapsamında çeviri. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 17, 355-370. https://doi.org/10.29000/rumelide.656917

9. Kılıç, B., & Kurnaz, A. (2010). Alternatif turizm ve ürün çeşitliliği oluşturmada ekolojik çiftlikler: Pastoral Vadi örneği. İşletme Araştırmaları Dergisi, 2(4), 39-56.
10. Kozak, N., Akoğlan, M., & Kozak, M. (1997). Genel Turizm İlkeler ve Kavramlar. 3. Basım, Ankara.
11. Kozak, N., Edgü, S., & Kozak, M. (2016). 11. Akademik Turizm Eğitimi Arama Konferansı Sonuç Raporu. Alfabe Basın Yayın. İstanbul.
12. Marangoz, M., & Karadağ, L. (2017). Sürdürülebilir turizm açısından alternatif turizmin önemi: Marmaris örneği. Turizm Akademik Dergisi, 4(2), 29-40.
13. Mathur, A. (2011). Social change and the ımpacts of tourism on the modern society. International Journal of Research in Management, Economics and Commerce, 1(2), 285-290.
14. Milliyet Gazetesi (2007). Kültür ve turizm ayrılsın mı? https://www.milliyet.com.tr/gundem/kultur-ve-turizm-ayrilsin-mi-260475 adresinden 10.08.2024 tarihinde alınmıştır.
15. Oğuz, E. S. (2011). Toplum bilimlerinde kültür kavramı. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 28(2), 123-139.
16. Özdemir, M. (2003). Turizm Bakanlığı yakında tekrar müstakil duruma gelecektir. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 14(2), 90-92
17. Öztürk, Y., & Yazıcıoğlu, İ. (2002). Gelişmekte olan ülkeler için alternatif turizm faaliyetleri üzerine teorik bir çalışma. Gazi Üniversitesi Ticaret Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 183-195.
18. Richards, G. (2007). Cultural tourism: Global and local perspectives (1st edition). The Haworth Hospitality Press. New York, USA.
19. Saçılık Y. M., & Toptaş, A. (2017). Kültür turizmi ve etkileri konusunda turizm öğrencilerinin algılarının belirlenmesi. Turizm Akademik Dergisi, 4(2), 107-119.
20. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) (2013). Hükümetler - Programları ve Genel Kurul Görüşmeleri. 1-10. TBMM Basımevi. Ankara. https://www5.tbmm.gov.tr/yayinlar/hukumetler/hukumetler_cilt_1.pdf adresinden 10.08.2024 tarihinde alınmıştır.
21. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM-(a)) (2003). Kanunlar Dergisi. 87, https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c012/tbmm22012067ss0112.pdf adresinden 09.08.2024 tarihinde alınmıştır.
22. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM-(b)) (2003). Tutanak Dergisi. Dönem: 22, 67. Birleşim. https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/ d22/c012/tbmm22012067.pdf adresinden 09.08.2024 tarihinde alınmıştır.
23. Uygur, S. M., & Baykan, E. (2007). Kültür turizmi ve turizmin kültürel varlıklar üzerindeki etkileri. Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 30-49.
24. Vukoičić, D., Petrović, D., Gatarić, D., Božović, S., Ristić, D., & Jeftić, M. (2022). Assessing the tourist potential of cultural–historical spatial units of Serbia using comparative application of AHP and mathematical method. Open Geosciences, 14(1), 1170-1189. https://doi.org/10.1515/geo-2022-0411
25. Weaver, D. B. (2001). Ecotourism as mass tourism: contradiction or reality?. Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, 42, 104-112. https://doi.org/10.1016/S0010-8804(01)80022-7
26. Yayla, İ. (2023). Ulusal ve uluslararası turizm örgütleri (1.baskı). Detay Yayıncılık. Ankara.
27. Yeşiltaş, M. (2009). Karadeniz Bölgesindeki turizm olanaklarının SWOT analizi ile değerlendirilmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3, 250-269.
28. Yıldız, Z. (2011). Turizmin sektörünün gelişimi ve istihdam üzerindeki etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 3(5), 54-71.