Kısmi Süreli Ücretlerin Belirleyicileri (TÜİK Verileri Üzerine Ampirik Bir Araştırma)

Yıl 2025, Cilt: 14 Sayı: 38, 1 - 18, 30.04.2025

Tekin Akgeyik

Öz

Bu araştırmada; TÜİK 20018-2022 dönemi Hane Halkı İşgücü (İHH) ham verileri kullanılarak, Türkiye’de kısmi süreli çalışanlar arasında ücretleri etkileyen değişkenler sorgulanmıştır. Nihai örneklem büyüklüğü, 18.237 kişiden oluşmaktadır. Araştırmanın bağımlı değişkeni, İHH’ya katılan denekler tarafından beyan edilen, aylık gelirdir. Bağımsız değişkenler ise, çeşitli bireysel ve işgücü piyasası faktörlerinden oluşmaktadır. Hiyerarşik regresyon analizi bulgularına göre; aylık ücretlerdeki değişimi en yüksek oranda açıklayan değişken grubu, bireysel değişkenlerdir. Medeni durum, eğitim ve deneyim süresi değişkenleri, varyasyondaki değişimi %44.6 oranında açıklayabilmektedir. İşgücü piyasası değişkenlerinin (sektör, meslek, işyeri ölçeği, işin niteliği, SGK kayıtlılık ve haftalık çalışma süresi) aylık ücretlerdeki değişime katkısı, %4.9 düzeyinde kalmaktadır. Tüm değişkenler bir arada, kısmi süreli ücretlerdeki değişimi, %49.5 oranında açıklayabilmektedir. İkinci olarak kısmi süreli aylık ücretler bağlamında, cinsiyet farklılığı olduğu görülmüştür. Nitekim profesyonel meslek örnekleminde, kadınların erkek meslektaşlarına kıyasla daha 2.5 kat daha yüksek oranda gelir sağladığı tespit edilmiştir. Tüm araştırma grubunda ise; kadın çalışanlar, erkeklerden %16 oranında daha fazla kazanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

kısmi süreli çalışanlar , ücret , işgücü piyasası değişkenleri , kazanç , Türkiye

Kaynakça

• Bardasi, E. & Gornick, J. C. (2008). Working for less? women’ s part-time wage penalties across countries. Feminist Economics, 14 (1), 37-72.
• Cameron, G. & Muellbauer, J. (1999). Earnings, unemployment, and housing: evidence from a panel of British Regions. Nuffield College, Working Pa-pers, İngiltere.
• Eymen, U. E. (2007). SPSS Kullanma Kılavuzu (E-Baskı). İstatistik Merkezi Ya-yın, 31 Ekim 2024 tarihinde yunus.hacettepe.edu.tr adresinden erişildi.
• Fogg, N., Harrington, P., Khatiwada, I. & Hanover, L. (2020). Skills and earnings in the part-time labor market. ETS Center for Research on Human Capi-tal and Education, New Jersey.
• Gornick, J. C. & Jacobs, J. A. (1996). A cross-national analysis of the wages of part-time workers: evidence from The United States, The United Kingdom, Canada and Australia. Work, Employment & Society, 10 (1), 1-27.
• Gottvald, Jaromir, Rievajova, Eva and Sipikalova, Silvia (2013), Determinants of individual wages in the Slovak Republic. Journal of Economics, 61 (7), 672–689.
• Harris, R. I. D. (1993). Part-time female earnings: an analysis using Northern Ireland NES data. Applied Economics, 25 (1), 1-12.
• Hirsch, B. T. (2005). Why do part-time workers earn less? the role of worker and job skills. Industrial and Labor Relations Review, 58 (4), 525-551.
• Lettau, M. K. (1997), Compensation in part-time jobs versus full-time jobs what if the job is the same?. Economics Letters, 56 (2), 101-106.
• Manning, A. & Petrongolo, B. (2008). The part-time pay penalty for women in Britain. The Economic Journal, 118 (526), 28-51.
• Matteazzi, E., Pailhe, P., & Solaz, S. (2014). Part-time wage penalties for women in prime age: a matter of selection or segregation? evidence from four european countries. Industrial and Labor Relations Review, 67 (3), 955-985.
• Mocan, H. N. & Tekin, E. (2001). Nonprofit sector and part-time work: an analysis of employer-employee matched data of child care workers. IZA Discussion Papers, No. 408, Institute for the Study of Labor (IZA), Bonn.
• Monks, J. (2007), The relative earnings of contingent faculty in higher educa-tion. Journal of Labor Research, 28 (3), 487-501.
• Munakata, K. & Higashi, M. (2016). What determines the base salary of full-time/part-time workers?. Bank of Japan Review, 2016-E-11, 1-8.
• O’Dorchai, S., Plasman, R. & Rycx, F. (2007), The part-time wage penalty in Eu-ropean countries: how large is it for men?. International Journal of Man-power, 28 (7), 571-603.
• Preston, A. (2003), Gender Earnings and Part-Time Pay in Australia, 1990-1998. British Journal of Industrial Relations, 41 (3), 417-433.
• Rodgers, J. R (2004). Hourly wages of full-time and part-time employees in Australia. Australian Journal of Labour Economics, 7 (2): 231-254.
• Simon, H., Sanroma, E. & Ramos, R. (2017), Full-time and part-time wage diffe-rences in Spain: an analysis along the wage distribution. International Journal of Manpower, 38 (3), 449-469.
• Simpson, W. (1986). Analysis of part-time pay in Canada. Canadian Journal of Economics 19 (4): 798-807. TÜİK (2024). İşgücü istatistikleri: 2009-2023. Türkiye İstatistik Kurumu, 12 Kasım 2024 tarihinde tuik.gov.tr. adresinden erişildi.