Araştırma Makalesi

Avrupa Birliği’nde Engelli Bireylerin İstihdamına Yönelik Pozitif Uygulamalar

Cilt: 15 Sayı: 41 29 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Avrupa Birliği’nde Engelli Bireylerin İstihdamına Yönelik Pozitif Uygulamalar

Öz

Engelli bireyler; genel olarak eğitim-öğretim, istihdam, sosyal koruma, barınma ve sağlık alanlarında büyük ölçüde engellerle karşılaşmaktadırlar. Bu engelleri bertaraf etmek üzere devletler telafi tedbirleri almakta ve tüm insanlığa eşit fırsatlar sağlamak üzere çeşitli stratejiler geliştirmektedirler. Engelli bireylerin haklarının tanınması ve temel haklarını kullanmalarının kolaylaştırılması bağlamında her ne kadar küresel ölçekte ortak bir yaklaşım geliştirilmiş ve bölgesel düzeyde önemli girişimler başlatılmış olsa da sosyal politika uygulamaları ülkeden ülkeye değişmektedir. Bu çeşitlilik içerisinde, sosyal devlet vasfını güçlendirmek isteyen her bir ülkenin emsal alabileceği pozitif uygulamalar bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı; engelli bireylerin istihdam edilmelerine yönelik AB’ye üye devletlerde uygulanmakta olan pozitif uygulamaları ön plana çıkarmak ve diğer devletlere emsal oluşturmalarını sağlamaktır. Bu amaç doğrultusunda, çalışmada örnek olay yöntemi kullanılmıştır. İlk olarak, engellilerin çalışma hakkının uluslararası camia tarafından nasıl ele alındığı açıklanmıştır. Daha sonra, engellilerin çalışma hakkının Avrupa Birliği düzeyinde kurucu antlaşmalar ve Avrupa Temel Haklar Şartı gibi üst politika belgeleri ile nasıl teminat altına alındığı aktarılmış ve ardından Avrupa Birliği’nin 2021-2030 dönemini kapsayan eşitlik stratejisi ile engelli bireylerin istihdamına ilişkin pozitif uygulamalar sunulmuştur. Son olarak, sosyal devlet vasfını güçlendirmek isteyen ülkeler için politika önerileri geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Anket çalışması içermediği için Etik Kurul izni gerekmemektedir.

Kaynakça

  1. ACC Institute of Human Services (t.y.). Impairment, Disability, and Handi-cap: What’s the Difference? Erişim: https://acc.edu.sg/en/impairment-disability-and-handicap-whats-the-difference/ Tarih: 7.11.2025.
  2. Baxter, P. ve Jack, S. (2008). Qualitative case study methodology: Study design and implementation for novice researchers. The Qualitative Report, 13(4), ss. 544-559.
  3. Bowe, F. G. (1978). Handicapping America: Barriers to Disabled People. New York: Harper & Row.
  4. Braddock, D.L.; Parish S.L. (2001). An Institutional History of Disability. (Editors Gary L. Albrecht, Katherine D. Seelman, Michael Bury) Handbook of Disability Studies. Sage Publications, ss. 11-68.
  5. Chmiliar, L. (2010). Case Selection. (Editors Albert J. Mills, Gabrielle Eure-pos, Elden Wiebe). Encyclopedia of Case Study Research. CA: Thou-sand Oaks, Sage, Vol. I, ss. 582-583.
  6. Consolidated Version of the Treaty on the Functioning of the European Union. OJ C 326/47 of 26.10.2012. Council Directive 2000/78/EC of 27 November 2000 establishing a gene-ral framework for equal treatment in employment and occupation. O.J. L: 303/16, Date: 2.12.2000.
  7. Council Recommendation of 24 July 1986 on the employment of disabled people in the Community (86/379/EEC). Official Journal of the Eu-ropean Communities, date: 12.8.86, no: L 225/43.
  8. European Commission (t.y.-a). The European Pillar of Social Rights in 20 Principles. Erişim: https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=1606&langId=en Ta-rih: 23.04.2024.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dezavantajlı Gruplar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

9 Eylül 2025

Kabul Tarihi

19 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 15 Sayı: 41

Kaynak Göster

APA
Mehter Aykın, S., & Uzun, A. M. (2026). Avrupa Birliği’nde Engelli Bireylerin İstihdamına Yönelik Pozitif Uygulamalar. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 15(41), 31-64. https://doi.org/10.31199/hakisderg.1780371