Yapay Zekâ Tabanlı Tasarım ve Sanat: Cam ve Seramikte 3B Yazıcı Uygulamaları

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 2, 211 - 225, 30.12.2025

Onur Fendoğlu

Öz

Sanat ve tasarım alanında modern teknolojinin gelişmesi ile yapay zekâ oldukça etkili görev almaya başlamıştır. Günümüzde yapay zekâ pek çok güncel sanatçı ve tasarımcı tarafından etkin bir biçimde kullanılmaktadır. Hemen her sektörde kullanım alanı bulunan yapay zekâ pek çok makalede farklı disiplinler ile ele anılmaktadır. Yapay zekâ ve yazılımcıların iş birliği ile oluşturduğu kodlar sayesinde özgün seçimler yapılarak tasarlanan seramik ürünleri 3D (üç boyutlu) yazıcılar tarafından basılabilmektedir.
Bu çalışmada, yapay zekânın cam ve seramik tasarımında nasıl yer aldığı ve ne tür tasarımlar yapılabildiği konusu ele alınarak, 3D yazıcılarda tasarlanan seramik ürünlerinden örnekler sunulup baskı alma konularından bahsedilmektedir. Bununla beraber çağdaş sanat içerisinde yer alan yapay zekânın cam ve seramik sanatını da etkileyen bazı alanları incelenmektedir. 3D yazıcıların seramik tasarımında baskı alma sürecinde kullandığı yığma harç yöntemine dair örnekler verilerek bu çalışmada incelenmektedir. 3D baskının cam ve seramik uygulamaları üzerindeki değiştirici etkisi göz ardı edilemez ve sanatsal idealler ile teknolojik yetenekler arasındaki boşluğu doldurmak için yazıcı tasarımı ve malzeme biliminde ilerlemelere ihtiyaç duyulduğu bu çalışmada da görülebilmektedir. Bu etkileşimleri ele alarak, bu çalışma, dijital araçları yaratıcı sürece kombine etmenin önemini savunan görüşe katkıda bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Cam , seramik , sanat , yapay zekâ , 3D yazıcılar

Proje Numarası

-

Artificial Intelligence–Based Design and Art: 3D Printing Applications in Glass and Ceramics

Öz

With the development of modern technology in the field of art and design, artificial intelligence has begun to play a very effective role. Today, artificial intelligence is used effectively by many contemporary artists and designers. Artificial intelligence, which is used in almost every sector, is discussed in many articles with different disciplines. Ceramic products designed by making unique selections can be printed by 3D (three-dimensional) printers thanks to the codes created in collaboration with artificial intelligence and software developers.
In this study, how artificial intelligence is involved in glass and ceramic design and what kind of designs can be made are discussed, examples of ceramic products designed on 3D printers are presented and printing issues are discussed. In addition, some areas of artificial intelligence in contemporary art that also affect glass and ceramic art are examined. This study examines the masonry mortar method used by 3D printers in the printing process of ceramic designs by giving examples. The transformative impact of 3D printing on glass and ceramic applications cannot be overstated, and this study demonstrates the need for advances in printer design and materials science to bridge the gap between artistic ideals and technological capabilities. By addressing these interactions, this study contributes to the argument that integrating digital tools into the creative process is crucial.

Anahtar Kelimeler

Glass , ceramics , art , artificial intelligence , 3D printers

Proje Numarası

-

Kaynakça

• 3druck, (2019) “Andrea Salvatori ve WASP 3D Baskılı İkebana Vazolar Yarattı”, https://3druck.com/tr/sanat/andrea-salvatori-ve-wasp-3-boyutlu-basilmis-i̇kebana-vazolari-yaratti-0681122/ [Erişim tarihi: 12.10.2025].
• Akyüz, Uğurcan; Özer, Ahmet. (2017). “Kinetik Heykel Türleri”, İdil Sanat ve Dil Dergisi, S. 29, s. 385-400.
• Bahadır, Kapır (Ed.) (2021). “Yapay Zekâ Eksenli Gelişen Algoritmik Toplum”, Yapay Zekâ ve Medya İçinde. İstanbul: Doruk Yayınları.
• Daily Saban, (2024). “Robot-created Portrait of Iconic Figure Sets Auction Record”, https://www.dailysabah.com/life/robot-created-portrait-of-iconic-figure-sets-auction-record/news [Erişim tarihi: 08.12.2025].
• Emre Can Ceramic, (2025). “Emre Can”, https://www.emrecanceramic.com/about [Erişim Tarihi: 09.12.2025].
• Hull, Charles W. (2015). “The Birth of 3D Printing”, Research-Technology Management, C. 58, S. 6, s. 25-30.
• Klocke, Fritz; Ader, Christoph (4-6 August 2003). “Direct Laser Sintering of Ceramics”, Solid Freeform Fabrication Symposium. 447, Austin: The University of Texas.
• Ökmen, Yunus Emre (Ed.) (2021). Yapay Zekâyla Anlatıların Geleceği: Charisma.Ai Örneği. İstanbul: Doruk Yayınları.
• Özçift, Akın; Çelikten, Azer; Akarsu, Kamil (Ed.) (2020). Yapay Zekâ Kavramlarına Giriş. Ankara: Gece Kitaplığı.
• Pilevneli, (2022). “Refik Anadol'un ‘Casa Batlló: Living Architecture’ İsimli Eseri Rockefeller Plaza’da”, https://www.pilevneli.com/tr/news/26-refik-anadol-un-casa-batllo-living-architecture-isimli-eseri/ [Erişim tarihi: 11.12.2025].
• Przekop, Robert; Konieczna, Roksana; Głowacka, Julia; Sztorch, Bogna; Głowacki, Maciej; Kotecka, Beata (2025). “3D Printing in Art: Use of Thermoplastics And Ceramics—The Current State And Limitations Resulting From The Possibilities of Technology”, Progress in Additive Manufacturing, C. 10, s. 5851–5881.
• Russell, Stuart; Norvig, Peter (1995). A Modern Approach. Artificial Intelligence. New Jersey: Prentice-Hall.
• Sofu, Mehmet Mahir; Delikanlı, Kamil (26-28 Nisan 2006). “Hızlı Direkt İmalat Yöntemleri ve Uygulamaları”, TİMAK-Tasarım İmalat Analiz Kongresi. Balıkesir Üniversitesi, Balıkesir.
• Sözen, Metin; Tanyeli, Uğur (1986). Sanat Kavram ve Terim Sözlüğü. İstanbul: Remzi Kitabevi.
• Sucu, İpek; Ataman, Elif (2020). “Dijital Evrenin Yeni Dünyası Olarak Yapay Zekâ ve Her Filmi Üzerine Bir Çalışma”, Yeni Medya Elektronik Dergisi, C. 4, S. 1, s. 40-52.
• Techxplore (2015). “MIT Team Explores Glass via Additive Manufacturing (w/ Video)”, https://techxplore.com/news/2015-08-mit-team-explores-glass-additive.html. [Erişim tarihi: 08.09.2025].
• URL1. https://www.artfulliving.com.tr/image_data/content/9085a24dc8efe872d613ef5f040a1998.jpg [Erişim Tarihi: 23.06.2025].
• URL2. https://www.beauxarts.com/grand-format/une-oeuvre-du-robot-artiste-ai-da-mise-aux-encheres-chez-sothebys/ [Erişim Tarihi: 03.12.2024].
• URL3. Bu çalışmanın yazarı tarafından yapılan yapay zekâ destekli dijital tasarımdır (2024).
• URL4.https://3dprintingindustry.com/news/andrea-salvatori-and-wasp-create-3d-printed-ikebana-vases-152618/ [Erişim Tarihi: 03.12.2024].
• URL5.https://www.architectmagazine.com/technology/mits-neri-oxman-on-the-true-beauty-of-3d-printed-glass_o [Erişim Tarihi: 05.12.2024].
• URL6.https://www.emrecanceramic.com/middle-east?pgid=jby3vlnn-1ed83e58-4e59-4a95-9aa3-297676ed9abf [Erişim Tarihi: 07.12.2025].
• Zhao, Bin (2021). “Research on The Application of Ceramic 3D Printing Technology”, Journal of Physics: Conference Series, England: IOP Publishing.