TARIK BUĞRA’NIN DÖRT ROMANINDA DÖRT ÖLÜM (OSMANCIK, KÜÇÜK AĞA, YAĞMUR BEKLERKEN, DÖNEMEÇTE)

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 2, 90 - 102, 30.12.2025

Alpay Doğan Yıldız

Öz

Tarık Buğra, romanlarında Türkiye’nin geçirdiği önemli siyasi değişim süreçlerini konu edinen bir romancı olmasıyla bilinir. Osmanlının beylikten devletleşmeye geçişi, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşu ve katılımcı demokrasi arayışları yazarın ana konuları arasındadır. Buğra, ana konularını tartışırken çok farklı konular romanlarına girer. Bu durum roman türünün gereğidir. Ölüm, yazarın romanlarına giren konulardan biridir. Her romancıda olduğu gibi Tarık Buğra’nın romanlarında da ölen kişiler vardır. Yazarın kimi romanlarında bazı ölümlerin uzunca anlatıldığı görülür. Ölüm öncesi gelişmeler, ölüm anı, ölüm sonrası sırasıyla verilir. Ölümler kimi roman kişileri üzerinde etkili olur. Bu kişiler bazen başkişidir. Bazen başkişinin kendisi ölür. Romanlarda, bu ölümler ve ölümün kendisi üzerine yorumlar yapılır. Yazarın faklı zamanlarda yazılmış romanlarındaki ölümlerin anlatımında oratak yönler görülür. Roman kişilerinin ve anlatıcının ölüm hakkındaki yorumlarında benzerlikler vardır. Ölümler, romanlara konu olan olay zamanlarında toplumun ölüme bakışı hakkında malzeme verir. Bu makalede Osmancık, Küçük Ağa, Yağmur Beklerken, Dönemeçte romanlarından yola çıkarak yazarın ölüm konusuna nasıl yaklaştığı tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Tarık Buğra , ölüm , roman

FOUR DEATHS IN TARIK BUĞRA'S FOUR NOVELS (Osmancık, Küçük Ağa, Yağmur Beklerken, Dönemeçte)

Öz

Tarık Buğra is a novelist who addresses the significant political transformations that Turkey has undergone in his novels. The transition of the Ottoman Empire from a principality to a state, the founding of the Republic of Turkey, and the quest for participatory democracy are among the author's main topics. While addressing these main themes, Buğra also deals with various subjects as required by the novel genre. Death is one of them. As in every novelist's work, some characters die in his novels, and some deaths are described in detail. The events preceding death, the moment of death, and following death are described in sequence. Deaths affect some characters in the novels. Sometimes the main character himself dies. Comments are made about these deaths. Similarities can be observed in the depiction of deaths in the author’s novels. The characters' and narrator's interpretations of death are also similar. Deaths reveal society's perspective on death. This article discusses how the author approaches the subject of death, based on his novels Osmancık, Küçük Ağa, Yağmur Beklerken, and Dönemeçte.

Anahtar Kelimeler

Tarık Buğra , Death , novel

Kaynakça

• Ayvazoğlu, Beşir (1995). Tarık Buğra. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
• Barbarosoğlu, Fatma (2022). Aslında O Ölmedi, (1. Baskı), İstanbul: Profil Kitap.
• Buğra, Tarık (1992). Yağmur Beklerken, (4. Basım). İstanbul: Ötüken Neşriyat.
• Buğra, Tarık (1996). Dönemeçte, (5. Basım). İstanbul: Ötüken Neşriyat.
• Buğra, Tarık (1998). Osmancık, (9. Basım). İstanbul: Ötüken Neşriyat.
• Buğra, Tarık (2020). Küçük Ağa, (40. Baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
• Bulut, Yıldıray (2014). Tarık Buğra’nın Romancılığı. Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Tekin, Mehmet (2018). Tarık Buğra. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
• Yıldız, Alpay Doğan (2021). Romanda Zaman, (Ed. Veysel Şahin), “Bireysel ve Toplumsal Dönemeçte Zaman Kurgusu”, s. 363-377, Ankara: Akçağ Yayınları.
• Yılmaz, Ebru Burcu (2012). Tarık Buğra. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.