Sultanbeyli Meme Kanseri Farkındalığı Geliştirme Projesi: Eğitici Eğitimi Kursu
Öz
Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı’nın verilerine göre meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanser türü olup, dünya genelinde kansere bağlı ölümlerde önemli bir yer tutmaktadır. Türkiye’de meme kanseri insidansı artış göstermiş; 1993’te yüz binde 24 olan, 2020’de yaklaşık yüz binde 50’ye yükselmiştir. Erken tanı, meme kanseri tedavisinde başarı oranını artıran kritik bir unsurdur. Bu bağlamda, kendi kendine meme muayenesi (KKMM), klinik meme muayenesi (KMM) ve mamografi gibi tarama yöntemlerinin düzenli uygulanması önem taşır. Türkiye’de, 40-69 yaş grubundaki kadınları hedefleyen Ulusal Meme Kanseri Tarama Programı, farkındalık eksikliği ve tarama katılım oranlarının düşük olması gibi sorunlarla karşı karşıyadır. Sultanbeyli ilçesi, sosyo-ekonomik olarak dezavantajlı bir bölge olduğundan ve meme kanseri tarama programlarına erişimde zorluklar yaşandığından, “Meme Kanseri Farkındalığını Artırma Projesi” için pilot bölge olarak seçilmiştir. Proje Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı ve Sultanbeyli İlçe Sağlık Müdürlüğü tarafından ortak hazırlanmış, Meme Sağlığı Derneği tarafından desteklenmiş ve GILEAD firmasının 2024-2025 dönemi proje yarışmasında desteklenecek proje olarak seçilmiş ve uygulanmaya başlanmıştır. Proje, 2024-2025 döneminde uygulanmakta olup, kadınların meme sağlığı konusunda bilinçlendirilmesini, erken tanı yöntemlerinin yaygınlaştırılmasını ve mamografi taramalarına katılımın artırılmasını hedeflemektedir. Proje süresi içinde 1200 kadına ve 100 aile hekimine meme sağlığı eğitimi verilmesi planlanmaktadır. Proje kapsamında, söz edilen eğitimlerde eğitici olarak görev alacak İlçe Sağlık Müdürlüğü’ne bağlı sağlık çalışanlarının standart ve etkin eğitim verebilmeleri için Sultanbeyli İlçe Sağlık Müdürlüğü’nde bir eğitici eğitimi düzenlenmiştir. Katılımcılar, meme sağlığı, risk faktörleri yanında standart bir meme muayenesi yapabilme becerisi kazanmış ve bunu başkalarına etkili olarak öğretebilmeleri için olumlu eğitim ortamı hazırlama, eğitimin giriş, gövde ve özetini yetişkin eğitimi kurallarına uygun olarak hazırlayabilme, sunabilme, demonstrasyon ve koçluk becerileri yetkinlikleri de edinmişlerdir. Eğitim sırasında meme maketleri ve öğrenim-değerlendirme rehberleri kullanılarak, uygulamalı çalışmalar yapılmıştır. Eğitimin etkinliği, katılımcıların bilgi ve beceri kazanımları üzerinden değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, toplumsal farkındalık oluşturma ve erken teşhis oranlarını artırma hedefleriyle hazırlanan bu proje, hem sağlık profesyonellerini hem de kadınları kapsayan bütüncül bir yaklaşım sergilemektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. WHO. Global cancer burden growing amidst mounting need for services. 2024 Feb 1 [cited 2024 Jun 6]. Erişim: https://www.who.int/news/item/01-02-2024-global-cancer-burden-growing-amidst-mounting-need-for-services
- 2. T.C. Sağlık Bakanlığı. Türkiye Kanser İstatistikleri, 2018. Ankara: Sağlık Bakanlığı Yayınları; 2018.
- 3. Köksal NG. Meme kanserinde tarama ve erken tanı. Doğu Karadeniz Sağlık Bilimleri Dergisi. 2022;1(2):50–6.
- 4. McGuire S. World Cancer Report 2014. Geneva: World Health Organization, International Agency for Research on Cancer, WHO Press; 2015. Adv Nutr. 2016;7(2):418–9.
- 5. Kozan R, Tokgöz V. Türkiye’de meme kanseri farkındalığı ve tarama programı. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2016;7(4).
- 6. Moss SM, Cuckle H, Evans A, Johns L, Waller M, Bobrow L. Effect of mammographic screening from age 40 years on breast cancer mortality at 10 years' follow-up: a randomised controlled trial. Lancet. 2006;368(9552):2053–60.
- 7. Açıkgöz A, Çehreli R, Ellidokuz H. Hastanede çalışan kadınların meme kanseri konusunda erken tanı yöntemlerine yönelik bilgi ve davranışlarının belirlenmesi, uygulanan planlı eğitimin etkinliğinin incelenmesi. Meme Sağlığı Dergisi/Journal of Breast Health. 2015;11(1).
- 8. T.C. Sağlık Bakanlığı. Kanser Daire Başkanlığı. 2013 yılı Türkiye Kanser İstatistikleri [Internet]. Ankara: Sağlık Bakanlığı Yayınları; 2013 [cited 2024 Jun 6]. Erişim: http://kanser.gov.tr/daire-faaliyetleri/kanser-istatistikleri/1793-2013-y%C4%B1l%C4%B1-t%C3%BCrkiye-kanser-istatistikleri.html
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çevre Sağlığı
Bölüm
Not
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
29 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
31 Aralık 1899
Kabul Tarihi
1 Ocak 1900
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 3 Sayı: 1
APA
Özaydın, A. N., Sezerol, M. A., & Doğanç, F. B. (2026). Sultanbeyli Meme Kanseri Farkındalığı Geliştirme Projesi: Eğitici Eğitimi Kursu. Halk Sağlığı Araştırma ve Uygulamaları Dergisi, 3(1), 58-67. https://izlik.org/JA29ZX89UL
AMA
1.Özaydın AN, Sezerol MA, Doğanç FB. Sultanbeyli Meme Kanseri Farkındalığı Geliştirme Projesi: Eğitici Eğitimi Kursu. HASAUD. 2026;3(1):58-67. https://izlik.org/JA29ZX89UL
Chicago
Özaydın, Ayşe Nilüfer, Mehmet Akif Sezerol, ve Fatma Burcu Doğanç. 2026. “Sultanbeyli Meme Kanseri Farkındalığı Geliştirme Projesi: Eğitici Eğitimi Kursu”. Halk Sağlığı Araştırma ve Uygulamaları Dergisi 3 (1): 58-67. https://izlik.org/JA29ZX89UL.
EndNote
Özaydın AN, Sezerol MA, Doğanç FB (01 Haziran 2026) Sultanbeyli Meme Kanseri Farkındalığı Geliştirme Projesi: Eğitici Eğitimi Kursu. Halk Sağlığı Araştırma ve Uygulamaları Dergisi 3 1 58–67.
IEEE
[1]A. N. Özaydın, M. A. Sezerol, ve F. B. Doğanç, “Sultanbeyli Meme Kanseri Farkındalığı Geliştirme Projesi: Eğitici Eğitimi Kursu”, HASAUD, c. 3, sy 1, ss. 58–67, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA29ZX89UL
ISNAD
Özaydın, Ayşe Nilüfer - Sezerol, Mehmet Akif - Doğanç, Fatma Burcu. “Sultanbeyli Meme Kanseri Farkındalığı Geliştirme Projesi: Eğitici Eğitimi Kursu”. Halk Sağlığı Araştırma ve Uygulamaları Dergisi 3/1 (01 Haziran 2026): 58-67. https://izlik.org/JA29ZX89UL.
JAMA
1.Özaydın AN, Sezerol MA, Doğanç FB. Sultanbeyli Meme Kanseri Farkındalığı Geliştirme Projesi: Eğitici Eğitimi Kursu. HASAUD. 2026;3:58–67.
MLA
Özaydın, Ayşe Nilüfer, vd. “Sultanbeyli Meme Kanseri Farkındalığı Geliştirme Projesi: Eğitici Eğitimi Kursu”. Halk Sağlığı Araştırma ve Uygulamaları Dergisi, c. 3, sy 1, Haziran 2026, ss. 58-67, https://izlik.org/JA29ZX89UL.
Vancouver
1.Ayşe Nilüfer Özaydın, Mehmet Akif Sezerol, Fatma Burcu Doğanç. Sultanbeyli Meme Kanseri Farkındalığı Geliştirme Projesi: Eğitici Eğitimi Kursu. HASAUD [Internet]. 01 Haziran 2026;3(1):58-67. Erişim adresi: https://izlik.org/JA29ZX89UL