Derleme

Kırmızı Akar (Dermanyssus gallinae) ile On Yıl

Cilt: 65 Sayı: 1 8 Temmuz 2024
PDF İndir
EN TR

Kırmızı Akar (Dermanyssus gallinae) ile On Yıl

Öz

Kırmızı akar (Dermanyssus gallinae) kanatlı hayvanlarda kan emen gececil bir parazittir. Birçok çalışma kanatlı sektörüne söz konusu parazitin ekonomik zararını göstermiştir. Bu derlemede yazar ve çalışma arkadaşlarının kırmızı akar ile yaptıkları çalışmaların bir değerlendirilmesi yapılmıştır. Çalışmalarda popülasyon dinamiğini takip edebilmek için akarın yuvalanmasını sağlayacak yapılar tasarlanmış; bunların yardımı ile özellikle akar yoğunluğu tahmin edilmiştir. Bir akarın canlı ağırlığının ortalama 55 µg olduğu ve bir gecede 203 µg kan emebildiği belirlenmiştir. Parazitin tavuk ve bıldırcınların büyümesini olumsuz etkilediği, büyümenin erken dönemindeki bir enfestasyonun eşeysel olgunluğu geciktirdiği ve yumurta verimi ile yumurta ağırlığını düşürdüğü belirlenmiştir. Tavuklarda büyümenin hibrit genotiplerde akardan benzer şekilde etkilendiği, ancak saf genotiplerde farklılaşabildiği gözlenmiştir. Konakçının beslenmesinin akarın etkilerine nasıl yansıdığı konusunda çalışma bulunmamasına karşın, yem tüketiminin muhtemelen düşük akar yoğunluğunda arttığı, yüksek akar yoğunluğunda ise azalabileceği ortaya konmuştur. Yoğun akar enfestasyonunda (25.000 akar/kg) mortalitenin arttığı, parazit yoğunluğundaki her bir 1000 akar artışının bir kuşun (yaklaşık 100g canlı ağırlığında) ölüm riskine %11 arttırdığı bulunmuştur. Enfestasyon altındaki hayvanlarda konfor davranışı sayılamayacak sıklıktaki kaşınma ile lokomosyon artışının ek bir enerji kaybına neden olabileceği; yanı sıra akarın kuşun derisi üzerinde gezinmesi ve ısırıkları nedeniyle oluşan stresin de hayvanların refahını önemli ölçüde olumsuz olarak etkileyebilmesi olasıdır.

Anahtar Kelimeler

tavuk, bıldırcın, parazit, konak, büyüme, mortalite

Teşekkür

Kırmızı akar ile deneysel çalışmalarda ekip içerisinde yer alan arkadaşlarıma (Doç., Dr. Hande Işıl AKBAĞ, Dr. Coşkun KONYALI, Dr. Baver COŞKUN, Dr. Hakan ERDEM, Zir. Yük. Müh. Esra ÜNBAŞ, Zir. Yük. Müh. Nazif YAZGAN, Zir. Yük. Müh. Ezgi SABIR) çok teşekkür ederim. Öte yandan bu makaleyi titizlikle gözden geçiren ve katkı verici önerilerde bulunan Doç. Dr. Cemil TÖLÜ’ye ayrıca teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Arends J J. 2008. External parasites and poultry pests. Editor: Saif Y M Diseases of poultry, 12th edn. Blackwell Publishing, Ames, pp 905–930.
  2. Arkle S, Guy J H, Sparagano O. 2006. Immunological effects and productivity variation of red mite (Dermanyssus gallinae) on laying hens-implications for egg production and quality. World's Poultry Science Journal 62 (2): 249-257.
  3. Cencek T. 2003. Prevalence of Dermanyssus gallinae in poultry farms in Silesia region in Poland. Bulletin of the Veterinary Institute in Pulawy 47: 465–469.
  4. Chauve C. 1998. The poultry red mite Dermanyssus gallinae (De Geer, 1778): current situation and future prospects for control. Veterinary Parasitology 79 (3): 239-245.
  5. Cosoroaba I. 2001. Massive Dermanyssus gallinae invasion in battery-husbandry raised fowls. Revue de Médecine Vétérinaire 152 (1): 89-96.
  6. Emous RA, Niekerk TGCM, Mul MF. 2005. 11 million damage for the sector: enquiry into the cost of mites to the poultry industry. De pluimveehouderij 35: 8–9.
  7. Erdem H, Konyalı C, Akbağ HI, Savaş T. 2020. Growth, behavioural and haematological responses to poultry red mite infestation in Japanese quail. Archiv für Geflügelkunde-European Poultry Science, 84: DOI: 10.1399/eps.2020.305
  8. Erdem H, Savaş T. 2021. Genotype–environment interaction in layer chickens in the growing stage: comparison of three genotypes at two different feeding levels with or without red mite (Dermanyssus gallinae) infestation. Archiv für Tierzucht 64: 447-455
  9. Erdem H, Savaş T. 2022. Effects of kinship matings on embryo losses and hatch-weight in Japanese quails. Poultry Studies 19 (1): 7-10
  10. Erdem H., Savaş T., 2023. Erken büyüme döneminde Dermanyssus gallinae istilasının yumurtacı piliçlerin geç dönem büyüme performansına etkileri. 13. Ulusal Zootekni Bilim Kongresi, 26-28 Ekim 2023, Ankara, s.115.

Kaynak Göster

APA
Savaş, T. (2024). Kırmızı Akar (Dermanyssus gallinae) ile On Yıl. Journal of Animal Production, 65(1), 77-87. https://doi.org/10.29185/hayuretim.1460413
AMA
1.Savaş T. Kırmızı Akar (Dermanyssus gallinae) ile On Yıl. Journal of Animal Production. 2024;65(1):77-87. doi:10.29185/hayuretim.1460413
Chicago
Savaş, Türker. 2024. “Kırmızı Akar (Dermanyssus gallinae) ile On Yıl”. Journal of Animal Production 65 (1): 77-87. https://doi.org/10.29185/hayuretim.1460413.
EndNote
Savaş T (01 Temmuz 2024) Kırmızı Akar (Dermanyssus gallinae) ile On Yıl. Journal of Animal Production 65 1 77–87.
IEEE
[1]T. Savaş, “Kırmızı Akar (Dermanyssus gallinae) ile On Yıl”, Journal of Animal Production, c. 65, sy 1, ss. 77–87, Tem. 2024, doi: 10.29185/hayuretim.1460413.
ISNAD
Savaş, Türker. “Kırmızı Akar (Dermanyssus gallinae) ile On Yıl”. Journal of Animal Production 65/1 (01 Temmuz 2024): 77-87. https://doi.org/10.29185/hayuretim.1460413.
JAMA
1.Savaş T. Kırmızı Akar (Dermanyssus gallinae) ile On Yıl. Journal of Animal Production. 2024;65:77–87.
MLA
Savaş, Türker. “Kırmızı Akar (Dermanyssus gallinae) ile On Yıl”. Journal of Animal Production, c. 65, sy 1, Temmuz 2024, ss. 77-87, doi:10.29185/hayuretim.1460413.
Vancouver
1.Türker Savaş. Kırmızı Akar (Dermanyssus gallinae) ile On Yıl. Journal of Animal Production. 01 Temmuz 2024;65(1):77-8. doi:10.29185/hayuretim.1460413