Farklı Ham Protein Düzeylerine Sahip Soya Küspelerinin Kimyasal Bileşimi ve Isıl İşlem Parametrelerinin Karşılaştırılması

Şevval Kahramanoğlu Tümer; Mürsel Özdoğan

doi:10.29185/hayuretim.1829235

EN TR

Farklı Ham Protein Düzeylerine Sahip Soya Küspelerinin Kimyasal Bileşimi ve Isıl İşlem Parametrelerinin Karşılaştırılması

Öz

Objective: In this study, the chemical composition and NIRS-based spectrophotometric characteristics of soybean meals with different crude protein levels (44–46% and 47–48.5% CP), marketed in the Aegean and Marmara regions, were examined, and heat-processing-related quality parameters (PDI, KOH-S, TIA, reactive lysine) were evaluated. Materials and Methods: A total of 50 soybean meal (SBM) samples were collected. Chemical and spectrophotometric (NIRS) analyses were carried out on the SBM samples. In addition, thermal processing parameters were determined using the NIRS device. Results: Chemical analyses of the soybean meals revealed statistically significant differences between the two soybean meal groups in terms of crude protein, crude fibre, acid detergent fiber (ADF), neutral detergent fiber (NDF) and phosphorus contents (P < 0.05). The NIRS results were consistent with the chemical analyses, and the high-protein soybean meal group exhibited higher phosphorus, methionine and lysine values. Among the heat-processing indicators, PDI, TIA and reactive lysine differed significantly between groups (P<0.05), while KOH solubility values did not. Conclusion: Overall, the more favourable heat-processing parameters observed in the high-protein meals support the potential use of these indicators in soybean meal quality assessment; however, the findings should be validated through further in vivo studies. Key words: Chemical analyses, NIRS, Protein dispersibility index, Trypsin inhibitor activity, protein solubility in KOH

Anahtar Kelimeler

Chemical analyses, NIRS, Protein dispersibility index, Trypsin inhibitor activity, protein solubility in KOH

Destekleyen Kurum

Scientific Research Projects Unit of Aydın Adnan Menderes University

Proje Numarası

ZRF-21002

Teşekkür

This project (ZRF-21002) was supported by the Scientific Research Projects Unit of Aydın ADU. Some of the chemical analyses were conducted at the Agricultural Biotechnology and Food Safety Application and Research Center of Aydın Adnan Menderes University.

Farklı Ham Protein Düzeylerine Sahip Soya Küspelerinin Kimyasal Bileşimi ve Isıl İşlem Parametrelerinin Karşılaştırılması

Öz

Amaç: Bu çalışmada, Ege ve Marmara bölgelerinde pazarlanan farklı ham protein düzeylerine sahip soya küspelerinin (%44–46 ve %47–48.5 HP) kimyasal bileşimi ile NIRS tabanlı spektrofotometrik değerleri incelenmiş; ayrıca ısıl işleme bağlı kalite parametreleri (PDİ, KOH-PÇ, TİA, R-lizin) değerlendirilmiştir. Materyal ve Metot: Toplam 50 soya küspesi (SFK) örneği toplanmıştır. SFK örneklerinin kimayasal ve spektrofotometrik (NIRS) analizleri yapılmıştır. Aynı zamanda NIRS cihazında, ısıl işlem parametreleri belirlenmiştir. Bulgular: SFK örneklerinin kimyasal analizlerinde; ham protein, ham selüloz, asit deterjan çözeltisinde çözünmeyen (ADF), nötr deterjan çözeltisinde çözünmeyen lif (NDF) ve fosfor değerleri bakımından iki SFK grubu arasında istatistiksel farklılıklar belirlenmiştir (P<0.05). NIRS sonuçları, kimyasal analizlerle uyumlu bulunmuş; yüksek proteinli SFK grubunda fosfor, metiyonin ve lizin değerleri daha yüksek saptanmıştır. Isıl işlem göstergelerinden PDİ, TİA ve R-lizin açısından gruplar arasında anlamlı farklar görülürken, KOH-PÇ değerleri benzer bulunmuştur. Sonuç: Genel olarak, yüksek proteinli küspelerin daha olumlu ısıl işlem parametreleri göstermesi, bu ölçütlerin SFK kalite değerlendirmesinde kullanılabilirliğini desteklemekte; ancak bulguların in vivo çalışmalarla doğrulanması gerektiği sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler: Kimyasal analiz, NIRS, Protein dağılım indeksi, Tripsin inhibitor aktivitesi, KOH’de protein çözünürlüğü

Anahtar Kelimeler

Kimyasal analiz, NIRS, Protein dağılım indeksi, Tripsin inhibitor aktivitesi, KOH’de protein çözünürlüğü

Destekleyen Kurum

Aydın ADU Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi

Proje Numarası

ZRF-21002

Etik Beyan

Etik Beyana ihtiyaç olmayan bir yayın kategorisinde

Teşekkür

Bu proje (ZRF-21002) Aydın ADU Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenmiştir. Kimyasal analizlerin bazıları, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji ve Gıda Güvenliği Uygulama ve Araştırma Merkezinde yürütülmüştür.

Kaynakça

Al-Marzooqi W, Al-Farsi MA, Kadim IT, Mahgoub O, Goddard JS. 2010. The Effect of Feeding Different Levels of Sardine Fish Silage on Broiler Performance, Meat Quality and Sensory Characteristics under Closed and Open-sided Housing Systems. Asian-Aust. J. Anim. Sci. 23(12):1614-1625.
AOAC. 1997. Official methods of analysis. Association of Official Analytical Chemists. 16th ed, Washington DC, USA.
Batal AB, Douglas MW, Engram AE, Parsons CM. 2000. Protein Dispersibility Index as an Indicator of Adequately Processed Soybean Meal. Poultry Science 79:1592–1596.
Bilgüven M, Karabulut A. 1996. Alabalık Karma Yemlerinde Tam Yağlı Soyanın Balık Unu Yerine Kullanılma Olanakları. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 12:77-88.
Borucki-Castro SI, Phillip LE, Lapierre H, Jardon PW. 2007. Ruminal degradability and intestinal digestibility of protein and amino acids in treated soybean meal products. Journal of Dairy Science. 90(2):810-822.
Bulgurlu Ş, Ergül M. 1978. Yemlerin Fiziksel, Kimyasal ve Biyolojik Analiz Metotları. E.Ü.Z.F. Yayınları No: 127. Bornova, İzmir.
Bulut, G. 2010 Türkiye’de Üretilen Soya Hammaddelerinde Protein Kalitesinin Kanatlılar Yönünden In Vitro Tekniklerle Belirlenmesi Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Caprita A, Caprita, R. 2008. In vitro chemical procedures to estimate amino acid digestibility in soybean. Journal of Agroalimentary Processes and Technologies 14(2008):106-108.
Caprita R, Caprita A, Ilia G, Crestescu I, Simulescu VO. 2010. Laboratory procedures for assessing quality of soybean meal. Proceedings of the World Congress.Engineering and Computer Science 2010 Vol II WCECS 2010, October 20-22, 2010, San Francisco, USA
Chen CC, Chiou, PWS. 2010. Evaluating nutritional quality of single stage- and two stage-fermented soybean meal. Asian-Australasian Journal of Animal Sciences 20(1-2): 287 – 294. https://doi.org/10.5713/ajas.2010.90341,

Çiftçi M, Güler T, Çerçi İH, Ertaş ON, Dalkılıç B. 2006. Isıtma ve öğütme işlemleri uygulanan tam yağlı soyanın toklularda performans ve ham besin maddelerinin sindirilme derecesi üzerine etkisi. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 20(1): 45-50.
Clarke E, Wiseman J. 2005. Effects of variability in trypsin inhibitor content of soya bean meals on true and apparent ileal digestibility of amino acids and pancreas size in broiler chicks. Animal Feed Science and Technology 121(1-2): 125-138.
Dunmire KM, Dhakal J, Stringfellow K. 2019. Evaluating soybean meal quality using near-ınfrared reflectance spectroscopy. Kansas Agricultural Experiment Station Research Reports, Swine Day. 5(8): 1-8.
El-Shemy A. 2011. Soybean and Nutrition. Edited by Hany A. El-Shemy, Published by InTech. Janeza Trdline 9,51000. Rijeka, Croatia.
Ergin N, Aydemir SK. 2018. Soya bitkisinin hayvan beslemedeki yeri ve önemi. Uluslarası Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 1(1):143-157,2018.
Hemetsberger F, Hauser T, Doming KJ, Kneifel W, Schedle K. 2021. Interaction of soybean varieties and heat treatments and its effect on growth performance and nutrient digestibility in broiler chickens. Animals 2021, 1 2668. https://doi.org/10.3390/ani11092668
Karabulut A, Canbolat Ö. 2005. Yem değerlendirme ve Analiz yöntemleri. Uludağ Üniversitesi Yayınları No: 2.05.048.0424. Sayfa: 1192-123. Bursa- Türkiye.
Kuenz S, Thurner S, Hoffmann D, Kraft K, Wiltafsky-Martin M, Damme K, Windisch W, Brugger D. 2022. Effects of gradual differences in trypsin inhibitor activity on the estimation of digestible amino acids in soybean expellers for broiler chickens. Poultry Science 101(4):101740. DOI:10.1016/j.psj.2022.101740
Lim C, Akıyama DM. 1992. Full-fat soybean meal utilization by fish. Asian Fisheries Science 5(1992):181-197.
Loruka MNI. 2011. Effects of processing on soybean nutrients and potential impact on consumer health: an overview. African Journal of Food, Agriculture, Nutrition and Development 11(4): 69170. DOI: 10.4314/ajfand.v11i4.69170
Mantovani D, Filh, Corazza ML. 2011. Physical and chemical characteristics studies during the processing of soybean used in monogastric feeding. Semina: Ciências Agrárias, Londrina, 32(3): 1163-1168
Nizkii S, Kodirova G, Kubankova G. 2022. Lysine-an absolutely essential amino acid in soybean proteins from the russian selection. International Journal of Pharmaceutical Research and Allied Sciences 11(1-2022): 51-54.
Oil World, 2010. Major meals, world summary balances. Oil World Weekly, January 22, 2010, 55 (3): 45 https://www.feedipedia.org/node/3020. (15 Haziran 2024
Pacheco WJ, Stark CR, Ferket PR, Brake J. 2014. Effects of trypsin ınhibitor and particle size of expeller-extracted soybean meal on broiler live performance and weight of gizzard and pancreas. Poultry Science 93(9):2245-2252. https://doi.org/10.3382/ps.2014-03986
Qin GX, Verstegen MVA, van der Poel AFB. 1998. Effect of Temperature and Time during Steam Treatment on the Protein Quality of Full-fat Soybeans from Different Origins. J. Sci. Food Agric., 77:393-398.
Ravindran V, Abdollahi M, Bootwalla S. 2014. Nutrient analysis, apparent metabolisable energy and ileal amino acid digestibility of full fat soybean for broilers. Animal Feed Science and Technology, 197(2014):233-240. https://doi.org/10.1016/j.anifeedsci.2014.08.014
Rutherfurd SM, Fanning AC, Miller BJ, Moughan PJ. 2015. Protein digestibility-corrected amino acid scores and digestible ındispensable amino acid scores differentially describe protein quality in growing male rats. The Journal of Nutrition 145(2):372-379. https://doi.org/10.3945/jn.114.195438
SAS. 1999. Statistical Analysis System, Statistical Methods. SAS Institute Inc., Cary, NC.
Şeker R, Tuncer ŞD. 2020. The estimation of trypsin inhibitor activities in soybean meals produced in Turkey. Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences. 34(2):132-136.
TEPGE, (2023). T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü (2020). Durum ve Tahmin Soya (Yayın No. 314). Ankara
USDA (2024). Data and Alaysis, U.S. Department of Agriculture. Commodities and Products, Oilseeds, Soybeans. https://fas.usda.gov/data/commodities/ soybeans. (15 Haziran 2024)
Van Soest, P. J., Robertson, J: B., Lewis, B. A., 1991. Method for Dietary Fiber, Neutral Detergent Fiber and Nostarch Polysaccharides in Relation to Animal Nutrition. J. Dairy Sci., 74:3583-3597.
Villegas AM, Menconi A, Yacoubi N, Applegate TJ. 2024. Effects of expeller soybean on growth performance, amino acid digestibility and ıntestinal ıntegrity. Poultry Science 103(4):103526.
Wanders AJ, van den Berg LA, Mensink M, Mes JJ. 2022. Protein quality of soy and the effect of processing: A quantitative review. Frontiers in Nutrition 9(2022): 1004754. https://doi.org/10.3389/fnut.2022.1004754
Willis S. 2003. The use of Soybean Meal and Full Fat Soybean Meal by the Animal Feed Industry.12th Australian Soybean Conference. https://www.researchgate.net/profile/ Sara-Willis4/publication/267242105
Wolfe RR, Rutherfurd SM, Kim IIY, Moughan PJ. 2016. Protein quality as determined by the digestible indispensable amino acid score: evaluation of factors underlying the calculation. Nutrition Reviews, 74(9):584–599, https://doi.org/10.1093/nutrit/nuw022
Woyengo TA, Beltranena E, Zijlstra RT. 2017. Effect of anti-nutritional factors of oilseed co-products on feed intake of pigs and poultry. Animal Feed Science and Technology 233:76-86.
Žilić SM, Božović IN, Savić S, Šobajić S. 2006. Heat processing of soybean kernel and its eﬀect on lysine availability and protein solubility. Central European Journal of Biology 1(4):572-583. DOI: 10.2478/s11535-006-0039-x

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hayvan Besleme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Şevval Kahramanoğlu Tümer
0009-0004-6485-7548
Türkiye

Mürsel Özdoğan ^*
0000-0002-5981-9155
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

3 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

24 Kasım 2025

Kabul Tarihi

2 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 67 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.29185/hayuretim.1829235

IZ

https://izlik.org/JA83LM98CA

APA

Kahramanoğlu Tümer, Ş., & Özdoğan, M. (2026). Farklı Ham Protein Düzeylerine Sahip Soya Küspelerinin Kimyasal Bileşimi ve Isıl İşlem Parametrelerinin Karşılaştırılması. Journal of Animal Production, 67(1), 32-38. https://doi.org/10.29185/hayuretim.1829235

AMA

1.Kahramanoğlu Tümer Ş, Özdoğan M. Farklı Ham Protein Düzeylerine Sahip Soya Küspelerinin Kimyasal Bileşimi ve Isıl İşlem Parametrelerinin Karşılaştırılması. Journal of Animal Production. 2026;67(1):32-38. doi:10.29185/hayuretim.1829235

Chicago

Kahramanoğlu Tümer, Şevval, ve Mürsel Özdoğan. 2026. “Farklı Ham Protein Düzeylerine Sahip Soya Küspelerinin Kimyasal Bileşimi ve Isıl İşlem Parametrelerinin Karşılaştırılması”. Journal of Animal Production 67 (1): 32-38. https://doi.org/10.29185/hayuretim.1829235.

EndNote

Kahramanoğlu Tümer Ş, Özdoğan M (01 Temmuz 2026) Farklı Ham Protein Düzeylerine Sahip Soya Küspelerinin Kimyasal Bileşimi ve Isıl İşlem Parametrelerinin Karşılaştırılması. Journal of Animal Production 67 1 32–38.

IEEE

[1]Ş. Kahramanoğlu Tümer ve M. Özdoğan, “Farklı Ham Protein Düzeylerine Sahip Soya Küspelerinin Kimyasal Bileşimi ve Isıl İşlem Parametrelerinin Karşılaştırılması”, Journal of Animal Production, c. 67, sy 1, ss. 32–38, Tem. 2026, doi: 10.29185/hayuretim.1829235.

ISNAD

Kahramanoğlu Tümer, Şevval - Özdoğan, Mürsel. “Farklı Ham Protein Düzeylerine Sahip Soya Küspelerinin Kimyasal Bileşimi ve Isıl İşlem Parametrelerinin Karşılaştırılması”. Journal of Animal Production 67/1 (01 Temmuz 2026): 32-38. https://doi.org/10.29185/hayuretim.1829235.

JAMA

1.Kahramanoğlu Tümer Ş, Özdoğan M. Farklı Ham Protein Düzeylerine Sahip Soya Küspelerinin Kimyasal Bileşimi ve Isıl İşlem Parametrelerinin Karşılaştırılması. Journal of Animal Production. 2026;67:32–38.

MLA

Kahramanoğlu Tümer, Şevval, ve Mürsel Özdoğan. “Farklı Ham Protein Düzeylerine Sahip Soya Küspelerinin Kimyasal Bileşimi ve Isıl İşlem Parametrelerinin Karşılaştırılması”. Journal of Animal Production, c. 67, sy 1, Temmuz 2026, ss. 32-38, doi:10.29185/hayuretim.1829235.

Vancouver

1.Şevval Kahramanoğlu Tümer, Mürsel Özdoğan. Farklı Ham Protein Düzeylerine Sahip Soya Küspelerinin Kimyasal Bileşimi ve Isıl İşlem Parametrelerinin Karşılaştırılması. Journal of Animal Production. 01 Temmuz 2026;67(1):32-8. doi:10.29185/hayuretim.1829235

26405

Creative Commons License Journal of Animal Production is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

26407 26406 26408 26409 26410 26399 26411 26412 26413 26414 26415