Derleme

Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastaların Semptom Yönetiminde Farmakolojik Olmayan Yaklaşımlar ve Güncel Kanıtlar

Cilt: 9 Sayı: 2 21 Ağustos 2026
PDF İndir
EN TR

Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastaların Semptom Yönetiminde Farmakolojik Olmayan Yaklaşımlar ve Güncel Kanıtlar

Öz

Hemodiyaliz, kronik böbrek hastalığının ileri evrelerinde uygulanan önemli bir tedavi yöntemidir. Hemodiyaliz tedavisi alan hastalar, genellikle yüksek bir semptom yükü ile karşı karşıya kalmaktadır. Bu nedenle, semptomların yönetimi hemşirelerin bütüncül bakım sağlamadaki temel görevleri arasındadır. Farmakolojik olmayan kanıta dayalı yaklaşımlar ise semptom yönetiminde önemli bir rol oynamaktadır. Ancak, bu yaklaşımlar ile ilgili kanıtların güncellenmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda bu makalede, hemodiyaliz tedavisi alan hastaların semptom yönetiminde kullanılan farmakolojik olmayan kanıta dayalı yaklaşımlar ele alınmış ve bu yaklaşımlarda hemşirelerin rolü üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abu Maloh HIA, Soh KL, Chong SC, Ismail SIF, Soh KG, Abu Maloh DI, et al. (2024). Efficacy of benson's relaxation technique on stress and pain among patients undergoing maintenance hemodialysis: A systematic review. SAGE Open Nurs, 10, 23779608241251663. doi:10.1177/23779608241251663
  2. Akyol D, Seçgin R, Tokem Y. (2022). Hemodiyaliz hastalarında bulantı-kusma yönetiminde yaklaşımlar. [Approaches in Management of Nausea-Vomiting in Hemodialysis Patients]. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, 17(2), 66-74. doi:10.47565/ndthdt.2022.55
  3. Avcı A, Çavuşoğlu E. (2024). Effect of aromatherapy on pruritus in people receiving hemodialysis treatment: Systematic review. J Tissue Viability, 100840. doi:10.1016/j.jtv.2024.12.004
  4. Bernier-Jean A, Beruni NA, Bondonno NP, Williams G, Teixeira-Pinto A, Craig JC, et al. (2022). Exercise training for adults undergoing maintenance dialysis. Cochrane Database of Systematic Reviews, (1). doi:10.1002/14651858.CD014653
  5. Chang KM, Romadlon DS, Chen PY, Hasan F, Guo SL, Chiu HY. (2024). Effectiveness of acupressure for fatigue alleviation in patients receiving hemodialysis: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. J Nurs Res, 32(3), e334. doi:10.1097/jnr.0000000000000613
  6. Cheng J, Zhang H, Bao H, Hong H. (2021). Music-based interventions for pain relief in patients undergoing hemodialysis: A prisma-compliant systematic review and meta-analysis. Medicine (Baltimore), 100(2), e24102. doi:10.1097/md.0000000000024102
  7. Chu SWF, Yeam CT, Low LL, Tay WY, Foo WYM, Seng JJB. (2021). The role of mind-body interventions in pre-dialysis chronic kidney disease and dialysis patients - a systematic review of literature. Complementary Therapies in Medicine, 57, 102652. doi:10.1016/j.ctim.2020.102652
  8. Davydov GG, Nashat H, Ghali S, Afifi S, Suryadevara V, Habab Y, et al. (2023). Common sleep disorders in patients with chronic kidney disease: A systematic review on what they are and how we should treat them. Cureus, 15(8), e44009. doi:10.7759/cureus.44009

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dahili Hastalıklar Hemşireliği

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

21 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

3 Şubat 2025

Kabul Tarihi

4 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Aşkar, S. E. (2026). Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastaların Semptom Yönetiminde Farmakolojik Olmayan Yaklaşımlar ve Güncel Kanıtlar. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 9(2), 302-309. https://doi.org/10.54189/hbd.1631911
AMA
1.Aşkar SE. Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastaların Semptom Yönetiminde Farmakolojik Olmayan Yaklaşımlar ve Güncel Kanıtlar. HBD. 2026;9(2):302-309. doi:10.54189/hbd.1631911
Chicago
Aşkar, Selva Ezgi. 2026. “Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastaların Semptom Yönetiminde Farmakolojik Olmayan Yaklaşımlar ve Güncel Kanıtlar”. Hemşirelik Bilimi Dergisi 9 (2): 302-9. https://doi.org/10.54189/hbd.1631911.
EndNote
Aşkar SE (01 Ağustos 2026) Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastaların Semptom Yönetiminde Farmakolojik Olmayan Yaklaşımlar ve Güncel Kanıtlar. Hemşirelik Bilimi Dergisi 9 2 302–309.
IEEE
[1]S. E. Aşkar, “Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastaların Semptom Yönetiminde Farmakolojik Olmayan Yaklaşımlar ve Güncel Kanıtlar”, HBD, c. 9, sy 2, ss. 302–309, Ağu. 2026, doi: 10.54189/hbd.1631911.
ISNAD
Aşkar, Selva Ezgi. “Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastaların Semptom Yönetiminde Farmakolojik Olmayan Yaklaşımlar ve Güncel Kanıtlar”. Hemşirelik Bilimi Dergisi 9/2 (01 Ağustos 2026): 302-309. https://doi.org/10.54189/hbd.1631911.
JAMA
1.Aşkar SE. Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastaların Semptom Yönetiminde Farmakolojik Olmayan Yaklaşımlar ve Güncel Kanıtlar. HBD. 2026;9:302–309.
MLA
Aşkar, Selva Ezgi. “Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastaların Semptom Yönetiminde Farmakolojik Olmayan Yaklaşımlar ve Güncel Kanıtlar”. Hemşirelik Bilimi Dergisi, c. 9, sy 2, Ağustos 2026, ss. 302-9, doi:10.54189/hbd.1631911.
Vancouver
1.Selva Ezgi Aşkar. Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastaların Semptom Yönetiminde Farmakolojik Olmayan Yaklaşımlar ve Güncel Kanıtlar. HBD. 01 Ağustos 2026;9(2):302-9. doi:10.54189/hbd.1631911