Okul çocukları için çok boyutlu mizah duygusu ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması (ÇBMDÖ)

Öz

Giriş: Okul Çocukları için Çok Boyutlu Mizah Duygusu Ölçeğ’inin (ÇBMDÖ) Türkçe’de geçerlik ve güvenirliğini incelemektir.

Yöntem: Metodolojik, tanımlayıcı ve korelasyonel tipte olan bu araştırmanın örneklemini, 6-12 yaş grubunda olan, Türkiye’nin batısında bulunan iki ilköğretim okuluna kayıtlı olan 210 öğrenci oluşturmuştur. Veriler “Kişisel Bilgi Formu” ve “Okul Çocukları için Çok Boyutlu Mizah Duygusu Ölçeği” ile yüz yüze görüşme yapılarak toplanmıştır.

Bulgular: Yapılan faktör analizi sonucunda ölçeğin üç faktörlü yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Her bir maddenin faktör yükü 0.30’dan yüksek olduğu saptanmış olup, madde-toplam korelasyon katsayıları 0.41 ile 0.68 arasında değişmektedir. Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı tüm ölçek için 0.90; alt boyutlar için 0.80 ile 0.87 arasında olduğu saptanmıştır.  İki-yarım test güvenirliği 0.92 olarak bulunmuştur.

Sonuç: Bu çalışmada, Okul Çocukları için Çok Boyutlu Mizah Duygusu Türkçe’de geçerlik ve güvenirlik sonuçlarının yeterli düzeyde olduğu ve ülkemizde kullanılabileceği görülmektedir. 

Anahtar Kelimeler

• Geçerlik,Güvenirlik,Mizah,Okul çocukları

Kaynakça

1. Abel, M. H. (2002). Humor, stress, and coping strategies. Humor–International Journal of Humor Research, 15(4), 365-381.
2. Bennett, M. P., & Lengacher, C. (2008). Humor and laughter may influence health: III. Laughter and health outcomes. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 5(1), 37-40.
3. Büyüköztürk, Ş. (2017). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Atıf İndeksi, 1-213.
4. Dowling, J. S. (2002). Humor: A coping strategy for pediatric patients. Pediatric nursing, 28(2), 123.
5. Dowling, J. S. (2014). School-age children talking about humor: Data from focus groups. Humor, 27(1), 121-139.
6. Dowling, J. S., & Fain, J. A. (1999). A multidimensional sense of humor scale for school-aged children: Issues of reliability and validity. Journal of Pediatric Nursing, 14(1), 38-43.
7. Dowling, J. S., Hockenberry, M., & Gregory, R. L. (2003). Sense of humor, childhood cancer stressors, and outcomes of psychosocial adjustment, immune function, and infection. Journal of Pediatric Oncology Nursing, 20(6), 271-292.
8. Erkuş, A. (2012). Psikolojide ölçme ve ölçek geliştirme. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.

9. Fox, C. L., Dean, S., & Lyford, K. (2013). Development of a humor styles questionnaire for children. Humor, 26(2), 295-319.
10. Goodenough, B., & Ford, J. (2005). Self-reported use of humor by hospitalized pre-adolescent children to cope with pain-related distress from a medical intervention: Walter de Gruyter.
11. Ho, S. K., Chik, M. P., & Chan, D. W. (2012). A psychometric evaluation on the Chinese version of the multidimensional sense of humor scale for children (C-MSHSC). Child Indicators Research, 5(1), 77-91.
12. Hockenberry, M. J., Wilson, D., & Rodgers, C. C. (2016). Wong's Essentials of Pediatric Nursing-E-Book: Elsevier Health Sciences.
13. HR, M. F. (2002). Coping humor in early adolescence. Humor, 15(3), 283-304.
14. Lackner, H. K., Weiss, E. M., Schulter, G., Hinghofer-Szalkay, H., Samson, A. C., & Papousek, I. (2013). I got it! Transient cardiovascular response to the perception of humor. Biological psychology, 93(1), 33-40.
15. Loizou, E. (2005). Humour: A different kind of play. European Early Childhood Education Research Journal, 13(2), 97-109.
16. McGhee, P. E., & Frank, M. (2014). Humor and children's development: A guide to practical applications: Routledge.
17. Oral, G. (2004). Ergenlikte mizah ölçeği. Eğitim ve Bilim, 29(133).
18. Öz, F., & Hiçdurmaz, D. (2010). Stresle başetmede önemli bir yol: mizahin kullanimi. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 13(1), 83-88.
19. Picard, D., & Blanc, N. (2013). Need for humor scale: Validation with French children. Psychological reports, 112(2), 502-518.
20. Rose, S. L., Spencer, R. J., & Rausch, M. M. (2013). The use of humor in patients with recurrent ovarian cancer: a phenomenological study. International Journal of Gynecological Cancer, 23(4), 775-779.
21. Thorson, J. A., & Powell, F. C. (1993). Development and validation of a multidimensional sense of humor scale. Journal of clinical psychology, 49(1), 13-23.
22. Yue, X. D., Liu, K. W.-Y., Jiang, F., & Hiranandani, N. A. (2014). Humor styles, self-esteem, and subjective happiness. Psychological reports, 115(2), 517-525.