Investigation of Turkish Listening Attitudes of Bilingual Students in Terms of Some Variables

Öz

The aim of this study; The aim of this study is to determine the relationship between bilingual students' Turkish listening anxiety, gender, class level, father's education level, mother's education level, language spoken at home, having a smart phone, the purpose of using the phone, presence of TV/radio at home, TV watching time. In this study, the relational survey model, one of the descriptive methods, was used. The participants of the research are 145 bilingual students studying at Gölbaşı Cumhuriyet Secondary School in Güroymak District of Bitlis Province. The study group was formed by using the convenient sampling method, which is one of the non-random sampling methods. “Attitude Scale Towards Listening” developed by Karakuş-Tayşi and Özbay (2016) was used as data collection tools. In data analysis, descriptive statistical measures (frequency and percentages), Normality tests (Komogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk), Mann-Whitney U test, Kruskal Wallis H test and simple linear correlation (Spearman rank differences) analysis were used, respectively. As a result of the research, it was concluded that the bilingual secondary school students had a high level of attitude towards listening to Turkish. In addition, it was determined that the bilingual students' attitudes towards listening to Turkish were similar according to gender, class level, mother's education level, father's education level, having a smart phone, the language spoken at home, the purpose of using a smart phone, and watching television/radio at home. Unlike these results, it was found that the bilingual students' attitude levels towards listening to Turkish were statistically significant according to the daily television watching time.

Anahtar Kelimeler

• Bilingual
• listening
• attitude

İki Dilli Öğrencilerin Türkçe Dinleme Tutumlarının Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı; iki dilli öğrencilerin Türkçe dinleme kaygılarının cinsiyet, sınıf düzeyi, baba eğitim düzeyi, anne eğitim düzeyi, evde konuşulan dil, akıllı telefona sahip olma, telefonu kullanma amacı, evde TV/radyo bulunma durumu, TV izleme süresi değişkenleriyle ilişkisini tespit etmektir. Bu araştırmada betimsel yöntemlerden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, Bitlis İli Güroymak İlçesi Gölbaşı Cumhuriyet Orta Okulunda öğrenim gören ve iki dil bilen 145 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma grubu, seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme metodu kullanılarak oluşturulmuştur. Karakuş-Tayşi ve Özbay (2016) tarafından geliştirilen “Dinlemeye Yönelik Tutum Ölçeği” veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Veri analizinde, sırasıyla betimsel istatistik ölçüleri (frekans ve yüzdeleri), Normallik testleri (Komogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk), Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi ve basit doğrusal korelasyon (Spearman sıra farkları) analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda iki dilli ortaokul öğrencilerinin Türkçe dinlemeye yönelik tutum düzeylerinin yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca iki dilli öğrencilerin cinsiyet, sınıf düzeyi, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, akıllı telefona sahip olma durumu, evde konuşulan dil, akıllı telefon kullanım amacı, evde televizyon/radyo izleme durumuna göre Türkçe dinlemeye yönelik tutum düzeylerinin birbirine benzer olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlardan farklı olarak İki dilli öğrencilerin Türkçe dinlemeye yönelik tutum düzeylerinin günlük televizyon izleme süresine göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• iki dilli
• dinleme
• tutum

Kaynakça

1. Aksoy, M.E. (1989). Bilgisayar kursundan geçen öğretmenlerin bir eğitim aracı olarak bilgisayara ilişkin tutumları. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
2. Aksu, M. (2021). Fransa'da ilköğretim okullarındaki iki dilli Türk öğrencilerin konuşma kaygısı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
3. Alisinanoğlu, F.; Ulutaş, İ. (2000). Çocukların denetim odağı ile annelerinin denetim odağı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Çocuk Gelişimi ve Eğitim Dergisi, 3(1), 23-31.
4. Altunkaya, H. (2017) Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin dinleme ve okuma kaygıları. Education Sciences (NWSAES), 12(3), 107-121.
5. Arslan, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin dinleme kaygıları ve akademik özyeterlik inançlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. International e-Journal of Educational Studies (IEJES), 1 (1), 12-31.
6. Aytan, T. (2019). Türkçe öğretimi (s.111-132), Dinleme Eğitimi (Editörler: Kavruk, H. ve Kurnaz, H.). Ankara: Nobel Yayınları.
7. Boğa, K. (2019). Soru sorarak okuma stratejisinin iki dilli 7. sınıf öğrencilerinin özet çıkarma becerilerine etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
8. Bölükbaş F. (2004). Yansıtıcı öğretimin ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin Türkçe dersine yönelik tutum ve Başarıları üzerindeki etkililiği. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.

9. Büyüköztürk, Ş. (2013). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi.
10. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E.K., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
11. Campbell, C. M. (1999). Language anxiety in men and women: Dealing with gender differences in the language classroom. In Dolly, J. Young (Ed.), Affect in foreign language and second language learning: A practical guide to creating a low anxiety classroom atmosphere (pp.191-215). Boston: McGraw-Hill College.
12. Ciğerci, F. M. & Gültekin, M. (2019). Dijital hikâyelerin dinlemeye yönelik tutuma etkisi. Harran Maarif Dergisi, 4 (2), 45-73. DOI: 10.22596/2019.0402.45.73.
13. Çiftci, S. (2021). Okul öncesi eğitim programındaki etkinliklerin iki dilli çocukların Türkçe dil gelişimine etkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Van.
14. Elkhafaifi, H., (2005). Listening comprehension and anxiety in the Arabic language classroom. The Modern Language Journal, 89 (2), 206- 220.
15. Erdağı-Toksun, S. (2020). Ortaokul öğrencilerinin dinlemeye yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (19), 20-28. DOI: 10.29000/rumelide.752051
16. Ergüt, S. E. (2021). Türkçe ve Türk kültürü dersi alan yurt dışındaki iki dilli Türk çocuklarının miras dil konuşma kaygılarının incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
17. Françis, L. J.; Greer, J. E. (1999). Attitude toward science among secondary pupils in northern ireland: relationship with sex, age and religion. Research in Sience & Tehnological Education, (17), 65-75.
18. Halat S. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin dinleme becerisine yönelik kaygı düzeylerinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
19. Kağıtçıbaşı, Ç. (1988) İnsan ve insanlar. İstanbul: Evrim Basım Yayın Dağıtım.
20. Karakuş Tayşi, E. & Özbay, M. (2016). Ortaokul öğrencileri için dinlemeye yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 4 (2), 187-199. DOI: 10.16916/aded.50929
21. Karasar, N. (2014). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayıncılık.
22. Karataş, T. (2014). Türk dili. Ankara: Öncü Kitap.
23. Karatay, H. & Kartallıoğlu, N. (2016). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenme tutumu ile dil becerileri edimi arasındaki ilişki. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16 (4), 203-214. DOI: 10.11616/basbed.vi.455421
24. Kardaş, M.N. (2013) İş birlikli öğrenme yönteminin öğretmen adaylarının yazılı anlatım dersine yönelik tutumlarına etkisi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2 (4), 152- 163.
25. Kardaş, M.N. ve Görmez, E. (2017). The effect of aquarium method on the bilingual learners' turkish speech anxietya. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3 (12), 1-30.
26. Kaya, M. ve Kardaş, M. N. (2020). İki dilli öğrencilerin Türkçe konuşma kaygıları üzerinde rol oynama etkinliklerinin etkisi. Çukurova Araştırmaları, 6(1), 126-140.
27. Ko, Y. A. (2010). The effects of pedagogical agents on listening anxiety and listening comprehension in an English as a foreign Language context. Doctoral Dissertation. Utah State University.
28. Maden, A. ve Durukan, E. (2016). Türkçe öğretmeni adaylarının dinleme kaygıları. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 5(4), 1945-1957.
29. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB-TDÖP) (2006). İlköğretim Türkçe dersi (6, 7 ve 8. Sınıflar) öğretim programı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
30. Park, G. and French, B. (2013). Gender differences in the foreign language classroom anxiety scale. System, 41, 462-471.
31. Plotnik, R. (2009). Psikolojiye giriş. İstanbul: Kaknüs Yayınları.
32. Polat, A. (2017). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin dinlemeye yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Mersin Üniversitesi, Eğitim Bilimler Enstitüsü, Mersin.
33. Sarıgül, H. (2000). Sürekli kaygı ve yabancı dil kaygısının öğrencilerin yabancı dil yeterliliklerine etkileri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Boğaziçi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
34. She, H. C., Fisher, D. (2002). Teacher communication behavior and its association with students‟ cognitive and attitudinal outcomes in science in Taiwan. Journal of Research in Science Teaching, (39)1: 63-78.
35. Sever, S. (2011). Türkçe öğretimi ve tam öğrenme. Ankara: Anı Yayıncılık.
36. Şahin, A., Kardaş M.N., Görmez E. (2017). Akvaryum tekniğinin iki dilli 7. sınıf öğrencilerinin Türkçe konuşma becerilerine etkisi. International Journal of Language Academy, 5 (3), 366-390.
37. Toros, F.; Tataroğlu, C. (2002). Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu: sosyodemografik özellikler, anksiyete ve depresyon düzeyleri. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 9(1), 23-31.
38. Triandis, H. (1971). Attitude and attitude change. New York: John Wiley & Sons, Inc.
39. Tunagür, M. (2021). İki dillilere yönelik eğitimin temel kavramları (s.13-29), İki Dilli Türk Çocuklarına Türkçe Öğretimi (Editörler: Karabulut, A. ve Tunagür, M.). Ankara: Akademisyen Kitabevi.
40. Tunagür, M., Kardaş, N., & Kardaş, N. M. (2021). The effect of student-centered listening/speaking activities on Turkish listening speaking skills of bilingual students. International Journal of Education & Literacy Studies 9(1) 136-149.
41. Uçgun, D. (2016). Ortaokul öğrencilerinin okuma ve dinleme kaygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 5(4), 1958-1970.
42. Yenilmez, K. ve Özbey, N. (2006). Özel okul ve devlet okulu öğrencilerinin matematik kaygı düzeyleri üzerine bir araştırma. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(2), 431-448.