Araştırma Makalesi

Hemodiyaliz Tedavisi Gören Hastalarda Diyaliz Yeterliliği ile Deneyimledikleri Semptomlar Arasındaki İlişki/ The Relationship Between Dialysis Adequacy and The Symptoms Experienced in Patients Under Hemodialysis Treatment

Cilt: 19 Sayı: 2 31 Mayıs 2024
PDF İndir
EN TR

Hemodiyaliz Tedavisi Gören Hastalarda Diyaliz Yeterliliği ile Deneyimledikleri Semptomlar Arasındaki İlişki/ The Relationship Between Dialysis Adequacy and The Symptoms Experienced in Patients Under Hemodialysis Treatment

Öz

Amaç: Bu çalışmada, hemodiyaliz tedavisi alan hastaların deneyimledikleri semptomlar ile diyaliz yeterliliği arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlandı. Gereç ve Yöntemler: Bu kesitsel tanımlayıcı türdeki çalışma Nisan 2023-Ocak 2024 tarihleri arasında 109 hemodiyaliz tedavisi alan hasta ile yürütüldü. Veriler ‘Hasta Veri Toplama Formu’ ve ‘Diyaliz Semptom İndeksi’ kullanılarak toplandı. Hastaların diyaliz yeterliliğini değerlendirmek için diyalitik madde klirensi değeri ve üre redüksiyon oranı kullanıldı. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 62,06±12,75 ve Diyaliz Semptom İndeksi puan ortalaması 22,26±13,58 idi. Hastaların diyalitik madde klirensi ortalaması 1.71±0.34, üre redüksiyon oranı ise %73,49±8,64 idi. Hemodiyaliz hastalarının en sık (%81,7) ve en şiddetli (2,01±1,23) deneyimlediği semptom yorgun hissetme idi. Hemodiyaliz hastalarının Diyaliz Semptom İndeksi puan ortalaması ile hemoglobin düzeyi (r=-0,231; p=0,01), albümin düzeyi (r=-0,223; p=0,02) arasında negatif, fosfor düzeyi arasında ise (r=0,190; p=0,48) pozitif yönlü bir ilişki vardı. Hastaların Diyaliz Semptom İndeksi puan ortalaması ile diyalitik madde klirensi ve ve üre redüksiyon oranı arasında bir ilişki yok idi (p>0,05). Sonuç: Hemodiyaliz hastalarının deneyimlediği semptomların şiddetti düşük, sıklığı yüksekti. Hastaların en sık ve en şiddetli deneyimlediği semptom yorgun hissetme idi. Hastaların hemoglobin ve albümin seviyesi düştükçe hastaların deneyimlediği semptomlar arttı. Hastaların deneyimlediği semptom şiddeti ve diyaliz yeterliliği arasında bir ilişki bulunmadı. Hemodiyaliz tedavisi gören hastalarda diyalizin yeterli olmasına rağmen deneyimledikleri semptomların sıklığı yüksek idi. Sağlık profesyonellerinin sistematik olarak hastaların deneyimledikleri semptomları da rutinde değerlendirmeleri önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Araştırmaya herhangi bir kurum yada kuruluş fon desteğinde bulunmamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma için etik komite onayı, Kırklareli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Etik Kurulu'ndan alınmıştır (Tarih 20.03.2023 ve no: PR0456R0). Çalışmaya katılan hastalardan 'bilgilendirilmiş onam’ alındı.

Teşekkür

Çalışmamıza katılarak destek olan tüm hemodiyaliz hastalarına teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

  1. 1. Süleymanlar G, Utaş C, Arinsoy T, Ateş K, Altun B, Altiparmak MR, ve ark. A population based survey of chronic renal disease in Turkey the CREDIT study. Nephrol Dial Transplant. 2011;26(6):1862-71. https://doi.org/10.1093/ndt/gfq656
  2. 2. Varol E, Sivrikaya SK. Kronik böbrek yetmezliğinde yaşam kalitesi ve hemşirelik. DÜ Sağlık Bil Enst Derg [Internet].
  3. 2018[cited 2024 Apr 15];8(3):969-76 Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/504947 3. Abeywickrama HM, Wimalasiri S, Koyama Y, Uchiyama M, Shimizu U, Kakihara N, Chandrajith R, Nanayakkara N. Quality of Life and symptom burden among chronic kidney disease of uncertain etiology (CKDu) patients in Girandurukotte, Sri Lanka. Int. J. Environ. Res. Public Health . 2020;17(11):4041. https://doi.org/10.3390/ijerph17114041
  4. 4. Horigan AE, Schneider SM, Docherty S, Barroso J. The experience and self management of fatigue in hemodialysis patients. Nephrol Nurs J [Internet]. 2013[cited 2024 Apr 10];40(2):113-23. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/ articles/PMC3703392/
  5. 5. Şanlıtürk D, Ovayolu N, Kes D. Hemodiyaliz hastalarında sık karşılaşılan problemler ve çözüm önerileri. Nefro Hem Dergi [Internet]. 2013[cited 2024 Apr 10];1(13):17-25. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/pub/hemsire/issue/34384/363161
  6. 6. Bossola M, Pepe G, Picca A, Calvani R, Marzetti E. Treating symptoms to improve the quality of life in patients on chronic hemodialysis. Int Urol Nephrol. 2019;51(5):885-87. https://doi.org/10.1007/s11255-019-02121-5
  7. 7. Horigan AE. Fatigue in hemodialysis patients: A review of current knowledge. J Pain Symptom Manage. 2012;44(5):715-24. https://doi.org/10.1016/j.jpainsymman.2011.10.015
  8. 8. Zedelenmez A, Çağlar M. Hemodiyaliz hastalarında yeterli diyaliz en doğru nasıl değerlendirilir? Nefro Hem Dergi [Internet]. 2019[cited 2024 Apr 10];14(2):70-4. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/pub/hemsire/issue/45515/497885

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dahili Hastalıklar Hemşireliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2024

Gönderilme Tarihi

18 Nisan 2024

Kabul Tarihi

28 Mayıs 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 19 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Özdemir, Ö. (2024). Hemodiyaliz Tedavisi Gören Hastalarda Diyaliz Yeterliliği ile Deneyimledikleri Semptomlar Arasındaki İlişki/ The Relationship Between Dialysis Adequacy and The Symptoms Experienced in Patients Under Hemodialysis Treatment. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, 19(2), 43-52. https://doi.org/10.47565/ndthdt.2024.81
AMA
1.Özdemir Ö. Hemodiyaliz Tedavisi Gören Hastalarda Diyaliz Yeterliliği ile Deneyimledikleri Semptomlar Arasındaki İlişki/ The Relationship Between Dialysis Adequacy and The Symptoms Experienced in Patients Under Hemodialysis Treatment. NefroHemDergi. 2024;19(2):43-52. doi:10.47565/ndthdt.2024.81
Chicago
Özdemir, Özlem. 2024. “Hemodiyaliz Tedavisi Gören Hastalarda Diyaliz Yeterliliği ile Deneyimledikleri Semptomlar Arasındaki İlişki/ The Relationship Between Dialysis Adequacy and The Symptoms Experienced in Patients Under Hemodialysis Treatment”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 19 (2): 43-52. https://doi.org/10.47565/ndthdt.2024.81.
EndNote
Özdemir Ö (01 Mayıs 2024) Hemodiyaliz Tedavisi Gören Hastalarda Diyaliz Yeterliliği ile Deneyimledikleri Semptomlar Arasındaki İlişki/ The Relationship Between Dialysis Adequacy and The Symptoms Experienced in Patients Under Hemodialysis Treatment. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 19 2 43–52.
IEEE
[1]Ö. Özdemir, “Hemodiyaliz Tedavisi Gören Hastalarda Diyaliz Yeterliliği ile Deneyimledikleri Semptomlar Arasındaki İlişki/ The Relationship Between Dialysis Adequacy and The Symptoms Experienced in Patients Under Hemodialysis Treatment”, NefroHemDergi, c. 19, sy 2, ss. 43–52, May. 2024, doi: 10.47565/ndthdt.2024.81.
ISNAD
Özdemir, Özlem. “Hemodiyaliz Tedavisi Gören Hastalarda Diyaliz Yeterliliği ile Deneyimledikleri Semptomlar Arasındaki İlişki/ The Relationship Between Dialysis Adequacy and The Symptoms Experienced in Patients Under Hemodialysis Treatment”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 19/2 (01 Mayıs 2024): 43-52. https://doi.org/10.47565/ndthdt.2024.81.
JAMA
1.Özdemir Ö. Hemodiyaliz Tedavisi Gören Hastalarda Diyaliz Yeterliliği ile Deneyimledikleri Semptomlar Arasındaki İlişki/ The Relationship Between Dialysis Adequacy and The Symptoms Experienced in Patients Under Hemodialysis Treatment. NefroHemDergi. 2024;19:43–52.
MLA
Özdemir, Özlem. “Hemodiyaliz Tedavisi Gören Hastalarda Diyaliz Yeterliliği ile Deneyimledikleri Semptomlar Arasındaki İlişki/ The Relationship Between Dialysis Adequacy and The Symptoms Experienced in Patients Under Hemodialysis Treatment”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, c. 19, sy 2, Mayıs 2024, ss. 43-52, doi:10.47565/ndthdt.2024.81.
Vancouver
1.Özlem Özdemir. Hemodiyaliz Tedavisi Gören Hastalarda Diyaliz Yeterliliği ile Deneyimledikleri Semptomlar Arasındaki İlişki/ The Relationship Between Dialysis Adequacy and The Symptoms Experienced in Patients Under Hemodialysis Treatment. NefroHemDergi. 01 Mayıs 2024;19(2):43-52. doi:10.47565/ndthdt.2024.81

Nefroloji Hemşireliği Dergisi/ Journal of Nephrology Nursing Creative Commons Lisansı Creative Commons Atıf-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.