Derleme

Hemodiyaliz Hastalarında Arteriovenöz Fistül Kanülasyonuna Bağlı Ağrının Azaltılmasına Yönelik Müdahaleler/Interventions to Reduce Pain During Arteriovenous Fistula Cannulation in Hemodialysis Patients

Cilt: 20 Sayı: 3 30 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Hemodiyaliz Hastalarında Arteriovenöz Fistül Kanülasyonuna Bağlı Ağrının Azaltılmasına Yönelik Müdahaleler/Interventions to Reduce Pain During Arteriovenous Fistula Cannulation in Hemodialysis Patients

Öz

Hemodiyaliz hastaları, arteriyovenöz fistül kanülasyonuna bağlı olarak sıklıkla ağrı yaşamaktadır. Bu ağrının giderilmesi, hastaların psikolojik açıdan daha iyi hissetmelerini, tedaviye uyumlarını, memnuniyetlerini ve yaşam kalitelerini artırabilir. Bu literatür incelemesi ile arteriyovenöz fistül kanülasyonuna bağlı ağrıyı azaltmaya yönelik kullanılan yöntemlerin ve bu konudaki önerilerin topluca sunulması amaçlanmaktadır. Bu çalışma, bir literatür incelemesi olarak 1-20 Mart 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Tarama işlemleri; Embase, EBSCO, CINAHL, Cochrane, Medline/PubMed, ScienceDirect, Ulakbim, DergiPark ve Google Akademik veri tabanlarında yapılmıştır. Uluslararası literatür taramalarında “hemodialysis”, “arteriovenous fistula cannulation” ve “pain” terimleri; ulusal literatürde ise “hemodiyaliz”, “arteriyovenöz fistül kanülasyonu” ve “ağrı” anahtar kelimeleri kullanılmıştır. Tarama sonucunda 244 çalışmaya ulaşılmış, dahil edilme kriterlerini karşılayan 14 makale incelenerek çalışma tamamlanmıştır.Protokolün oluşturulması ve makalenin yazımında PRISMA bildirimi esas alınmıştır. Dâhil edilen makalelerin metadolojik kalite değerlendirmesi “Joanna Briggs Institute” tarafından geliştirilen kontrol listeleriyle gerçekleştirilmiştir. Literatür incelemesi sonucunda, hemodiyaliz tedavisi süren hastaların arteriyovenöz fistül kanülasyonu sırasında yaşadığı ağrının; topikal anestezik ajanlar, topikal soğuk uygulamalar, soğuk spreyler, dikkat dağıtıcı yöntemler (film izleme, görsel-işitsel uyaranlar, stres topu kullanımı vb.) ve lavanta yağının topikal ya da inhalasyon yoluyla uygulanması gibi yöntemlerle azaltılabildiği bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Naber T, Purohit S. Chronic kidney disease: Role of diet for a reduction in the severity of the disease. Nutrients. 2021;13(9):3277. https://doi.org/10.3390/nu13093277
  2. 2. Dinis M, Sousa J. A pilot randomised controlled trial on the effectiveness of an anti-stress ball technique for pain reduction during vascular access cannulation in haemodialysis patients. Nurs Reports. 2023;13(2):731-9. https://doi.org/10.3390/nursrep13020064
  3. 3. Bello A, Okpechi I, Osman M, Cho Y, Htay H, Jha V, vd. Epidemiology of haemodialysis outcomes. Nat Rev Nephrol. 2022;18(6):378-95. https://doi.org/10.1038/s41581-022-00542-7
  4. 4. Aghbolagh M, Bahrami T, Rejeh N, Heravi-Karimooi M, Tadrisi S, Vaismoradi M. Comparison of the effects of visual and auditory distractions on fistula cannulation pain among older patients undergoing hemodialysis: A randomized controlled clinical trial. Geriatrics. 2020;5(3):53. https://doi.org/10.3390/geriatrics5030053
  5. 5. Stegmayr B, Willems C, Groth T, Martins A, Neves N, Mottaghy K, et al. Arteriovenous access in hemodialysis: A multidisciplinary perspective for future solutions. Int J Artif Organs. 2021;44(1):3-16. https://doi.org/10.1177/0391398820922231
  6. 6. Kosmadakis G, Amara I, Costel G. Pain on arteriovenous fistula cannulation: A narrative review. Semin Dial. 2021;34(4):275-84. https://doi.org/10.1111/sdi.12979
  7. 7. Duncanson E, Le Leu R, Shanahan L, Macauley L, Bennett P. The prevalence and evidence-based management of needle fear in adults with chronic disease: A scoping review. Wieland LS, ed. PLoS One. 2021;16(6):e0253048. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0253048
  8. 8. Alzaatreh M, Abdalrahim M. Management strategies for pain associated with arteriovenous fistula cannulation: An integrative literature review. Hemodial Int. 2020;24(1):3-11. https://doi.org/10.1111/hdi.12803.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dahili Hastalıklar Hemşireliği, Nefroloji Hemşireliği

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

11 Haziran 2025

Kabul Tarihi

25 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 20 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Topcu, A., & Burucu, R. (2025). Hemodiyaliz Hastalarında Arteriovenöz Fistül Kanülasyonuna Bağlı Ağrının Azaltılmasına Yönelik Müdahaleler/Interventions to Reduce Pain During Arteriovenous Fistula Cannulation in Hemodialysis Patients. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, 20(3), 191-203. https://doi.org/10.47565/ndthdt.2025.111
AMA
1.Topcu A, Burucu R. Hemodiyaliz Hastalarında Arteriovenöz Fistül Kanülasyonuna Bağlı Ağrının Azaltılmasına Yönelik Müdahaleler/Interventions to Reduce Pain During Arteriovenous Fistula Cannulation in Hemodialysis Patients. NefroHemDergi. 2025;20(3):191-203. doi:10.47565/ndthdt.2025.111
Chicago
Topcu, Ahmet, ve Rukiye Burucu. 2025. “Hemodiyaliz Hastalarında Arteriovenöz Fistül Kanülasyonuna Bağlı Ağrının Azaltılmasına Yönelik Müdahaleler/Interventions to Reduce Pain During Arteriovenous Fistula Cannulation in Hemodialysis Patients”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 20 (3): 191-203. https://doi.org/10.47565/ndthdt.2025.111.
EndNote
Topcu A, Burucu R (01 Eylül 2025) Hemodiyaliz Hastalarında Arteriovenöz Fistül Kanülasyonuna Bağlı Ağrının Azaltılmasına Yönelik Müdahaleler/Interventions to Reduce Pain During Arteriovenous Fistula Cannulation in Hemodialysis Patients. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 20 3 191–203.
IEEE
[1]A. Topcu ve R. Burucu, “Hemodiyaliz Hastalarında Arteriovenöz Fistül Kanülasyonuna Bağlı Ağrının Azaltılmasına Yönelik Müdahaleler/Interventions to Reduce Pain During Arteriovenous Fistula Cannulation in Hemodialysis Patients”, NefroHemDergi, c. 20, sy 3, ss. 191–203, Eyl. 2025, doi: 10.47565/ndthdt.2025.111.
ISNAD
Topcu, Ahmet - Burucu, Rukiye. “Hemodiyaliz Hastalarında Arteriovenöz Fistül Kanülasyonuna Bağlı Ağrının Azaltılmasına Yönelik Müdahaleler/Interventions to Reduce Pain During Arteriovenous Fistula Cannulation in Hemodialysis Patients”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 20/3 (01 Eylül 2025): 191-203. https://doi.org/10.47565/ndthdt.2025.111.
JAMA
1.Topcu A, Burucu R. Hemodiyaliz Hastalarında Arteriovenöz Fistül Kanülasyonuna Bağlı Ağrının Azaltılmasına Yönelik Müdahaleler/Interventions to Reduce Pain During Arteriovenous Fistula Cannulation in Hemodialysis Patients. NefroHemDergi. 2025;20:191–203.
MLA
Topcu, Ahmet, ve Rukiye Burucu. “Hemodiyaliz Hastalarında Arteriovenöz Fistül Kanülasyonuna Bağlı Ağrının Azaltılmasına Yönelik Müdahaleler/Interventions to Reduce Pain During Arteriovenous Fistula Cannulation in Hemodialysis Patients”. Nefroloji Hemşireliği Dergisi, c. 20, sy 3, Eylül 2025, ss. 191-03, doi:10.47565/ndthdt.2025.111.
Vancouver
1.Ahmet Topcu, Rukiye Burucu. Hemodiyaliz Hastalarında Arteriovenöz Fistül Kanülasyonuna Bağlı Ağrının Azaltılmasına Yönelik Müdahaleler/Interventions to Reduce Pain During Arteriovenous Fistula Cannulation in Hemodialysis Patients. NefroHemDergi. 01 Eylül 2025;20(3):191-203. doi:10.47565/ndthdt.2025.111

Nefroloji Hemşireliği Dergisi/ Journal of Nephrology Nursing Creative Commons Lisansı Creative Commons Atıf-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.