Araştırma Makalesi

Özel Gereksinimli Öğrenci Birimlerinin Bilgilendirme ve Farkındalık Eğitimlerine Yönelik Deneyimlerinin İncelenmesi

Cilt: 16 Sayı: 2 31 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

Özel Gereksinimli Öğrenci Birimlerinin Bilgilendirme ve Farkındalık Eğitimlerine Yönelik Deneyimlerinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada, İstanbul’daki 10 yükseköğretim kurumundaki Özel Gereksinimli Öğrenci Birimlerinde (ÖGÖB) görev yapan sorumluların görüşleri doğrultusunda farkındalık eğitimlerinin kapsamı, uygulanışı ve etkileri incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış, veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen açık uçlu sorulardan oluşan çevrim içi form (Google Forms) tercih edilmiştir. Katılımcıların yazılı yanıtları içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Veri analizi sürecinde kodlama, kategori ve tema oluşturma, verilerin düzenlenmesi ve bulguların yorumlanması aşamaları izlenmiştir. Analiz sonucunda elde edilen temalar “Planlama”, “Uygulama” ve “Değerlendirme” başlıkları altında yapılandırılmıştır. Bulgular, farkındalık eğitimlerinin yükseköğretim topluluğu üzerinde özellikle empati gelişimi, ayrımcılığın azalması ve erişilebilirlik farkındalığının artması açısından olumlu etkiler yarattığını göstermektedir. Bununla birlikte, eğitimlerin içerik, süreklilik, kurumsal katılım ve teknik altyapı açısından çeşitli sınırlılıklar taşıdığı belirlenmiştir. Özellikle idari personelin eğitimlere düşük katılım göstermesi önemli bir sorun alanı olarak ortaya çıkmıştır. Eğitimlerde en yaygın kullanılan yöntemin atölye çalışmaları olduğu, bu yöntemin deneyimsel öğrenmeyi desteklemesi nedeniyle daha etkili algılandığı tespit edilmiştir. Ayrıca eğitimlerin genellikle yılda bir kez yapıldığı, ancak sürdürülebilirlik açısından yetersiz kaldığı görülmüştür. Eğitimlerin devamlılığı için en önemli ihtiyacın maddi kaynak, eğitim materyali ve uzman desteği olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, yükseköğretim kurumlarının özel gereksinimli öğrenci birimlerinde yürütülen farkındalık eğitimlerinin daha etkili hale getirilmesi için eğitimlerin kurumsal düzeyde yaygınlaştırılması, uygulamalı yöntemlerin artırılması ve sürdürülebilir bir yapı oluşturulması gerektiği ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akaydın, Ş., & Yılmaz, A. (2023). Spor Bilimlerinde Empati ve Far-kındalık Çalışmaları: Yetersizliklerin Ne Kadar Farkındayız? Spor ve Bilim Dergisi, 1(2), 1-12. https://izlik.org/JA29XF55XK
  2. Akçay, P. (2020). Okul Yöneticilerinin Algılanan Yönetim Tarzlarının Değerler Çerçevesinde İncelenmesi. Akdeniz Üniversitesi Eği-tim Fakültesi Dergisi, 3(2), 19-32. https://izlik.org/JA48SE98FJ
  3. Arman (Baydoğan), S. N., Tarakcı, E., Çivi Karaaslan, T., & Zirek, E. (2020). Investigation of awareness and perspective about han-dicape university students studying in health and non-health departments. Turkiye Klinikleri Journal of Health Sciences, 5(3), 477–486. https://doi.org/10.5336/healthsci.2019-70787
  4. Ateş, V., & Akça, B. (2020). Özel Hastanelerde İnsan Kaynakları Bil-gi Sisteminin Kullanımı Üzerine Bir Nitel Araştırma: Ankara İli Örneği. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 15(1), 227-235. https://izlik.org/JA74TS39ED
  5. Babayiğit, Ö. ve Gökçe, A. (2018). Okuma-yazma bilmeyen yetişkinlerin okuma-yazma öğrenme nedenlerinin incelenme-si. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(3), 813-826.
  6. Baltacı, A. (2019). Nitel Araştırma Süreci: Nitel Bir Araştırma Nasıl Yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
  7. Baykan, Z., Naçar, M., Şenol, V., & Çetinkaya, F. (2018). Erciyes üni-versitesi akademik personelinde engellilik farkındalığı. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(1), 50-61. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.329821
  8. Bunbury, S. (2018). Disability in higher education – do reasonable adjustments contribute to an inclusive curriculum? Internatio-nal Journal of Inclusive Education, 24(9), 964–979. https://doi.org/10.1080/13603116.2018.1503347

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Engelli Bireyler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

26 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

22 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Şirin, Ş. (2026). Özel Gereksinimli Öğrenci Birimlerinin Bilgilendirme ve Farkındalık Eğitimlerine Yönelik Deneyimlerinin İncelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 16(2), 239-250. https://doi.org/10.5961/higheredusci.1751845
AMA
1.Şirin Ş. Özel Gereksinimli Öğrenci Birimlerinin Bilgilendirme ve Farkındalık Eğitimlerine Yönelik Deneyimlerinin İncelenmesi. J Higher Edu Sci. 2026;16(2):239-250. doi:10.5961/higheredusci.1751845
Chicago
Şirin, Şenay. 2026. “Özel Gereksinimli Öğrenci Birimlerinin Bilgilendirme ve Farkındalık Eğitimlerine Yönelik Deneyimlerinin İncelenmesi”. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi 16 (2): 239-50. https://doi.org/10.5961/higheredusci.1751845.
EndNote
Şirin Ş (31 Ağustos 2026) Özel Gereksinimli Öğrenci Birimlerinin Bilgilendirme ve Farkındalık Eğitimlerine Yönelik Deneyimlerinin İncelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi 16 2 239–250.
IEEE
[1]Ş. Şirin, “Özel Gereksinimli Öğrenci Birimlerinin Bilgilendirme ve Farkındalık Eğitimlerine Yönelik Deneyimlerinin İncelenmesi”, J Higher Edu Sci, c. 16, sy 2, ss. 239–250, Ağu. 2026, doi: 10.5961/higheredusci.1751845.
ISNAD
Şirin, Şenay. “Özel Gereksinimli Öğrenci Birimlerinin Bilgilendirme ve Farkındalık Eğitimlerine Yönelik Deneyimlerinin İncelenmesi”. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi 16/2 (31 Ağustos 2026): 239-250. https://doi.org/10.5961/higheredusci.1751845.
JAMA
1.Şirin Ş. Özel Gereksinimli Öğrenci Birimlerinin Bilgilendirme ve Farkındalık Eğitimlerine Yönelik Deneyimlerinin İncelenmesi. J Higher Edu Sci. 2026;16:239–250.
MLA
Şirin, Şenay. “Özel Gereksinimli Öğrenci Birimlerinin Bilgilendirme ve Farkındalık Eğitimlerine Yönelik Deneyimlerinin İncelenmesi”. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, c. 16, sy 2, Ağustos 2026, ss. 239-50, doi:10.5961/higheredusci.1751845.
Vancouver
1.Şenay Şirin. Özel Gereksinimli Öğrenci Birimlerinin Bilgilendirme ve Farkındalık Eğitimlerine Yönelik Deneyimlerinin İncelenmesi. J Higher Edu Sci. 31 Ağustos 2026;16(2):239-50. doi:10.5961/higheredusci.1751845