ŞEM’Î ŞEM’ULLÂH’IN ŞERH-İ MESNEVÍ’DE “RÂFIZÎLİK” MESELESİNE BAKIŞI
Öz
Hiçbir
metin yazarından ve yazıldığı dönemden ayrı değerlendirilemez. Mevlânâ’nın
Mesnevî’sine Şem’î tarafından yapılan şerh çalışmasında, dönemin zihniyetini
yansıtan bilgiler bulunmaktadır. Şem’î, döneminin bir aydını olarak
Osmanlı-İran ilişkilerine ait görüşlerini eserine aktarmıştır. İslam tarihinin
ilk yıllarında ortaya çıkan ayrışma siyasî bir boyut kazanmış, 16. yüzyılda iki
ülke arasında bir güç gösterisine dönüşmüştür. Sünnîler, Râfızîler’in Ehl-i
Beyt’e hakaret etmesine tepki göstermişlerdir. Bu makalede, müellifin Şerh-i
Mesnevî’de “Râfızîlik” meselesine bakış açısı tespit edilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Mevlânâ,Şerh-i Mesnevî,Şem’î,Osmanlı-İran ilişkileri,Ehl-i Beyt sevgisi
Kaynakça
- KARAİSMAİLOĞLU, Adnan, Mesnevî (Cilt 2), Akçağ Yayınları 2004.
- KOÇOĞLU, Turgut, Şem’î Şem’ullâh, Şer≈-i Me§nevì (II. Cilt), (İnceleme-Tenkitli Metin-Sözlük), Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi, (Danışman: Prof. Dr. Atabey Kılıç), Kayseri 2009.
- KORTANTAMER Tunca, “Teori Zemininde Şerh Meselesi”, I. Eski Türk Edebiyatı Kollogyumu, Ankara 17-18 Ocak 1992; Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, İzmir 1994, s. 7-8.
- ÖZ, Mustafa, “Râfızîler” maddesi, TDV İslam Ansiklopedisi, c.34, Ankara 2007.
- ÖZTUNA, Yılmaz, “Kanunî’nin Türk ve Dünya Tarihindeki Yeri”, Kanunî Armağanı, Ankara 1970.
- ÖZTÜRK, Şeyda, Şem’î Efendi ve Mesnevî Şerhi, İSAM Yayınları, İstanbul 2011.
- ŞAHİN, Oğuzhan, Şem’î Şem’ullâh, Şer≈-i Me§nevì (III.-IV. Ciltler), (İnceleme-Tenkitli Metin-Sözlük), Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi, (Danışman: Prof. Dr. Atabey Kılıç), Kayseri 2012.
- Şer≈-i Me§nevì (2.cilt), Süleymaniye Kütüphanesi, Hâlet Efendi 334.
- Şer≈-i Me§nevì (3. cilt), Süleymaniye Kütüphanesi, İsmihan Sultan 273.
- Şer≈-i Me§nevì (5.cilt), Süleymaniye Kütüphanesi, Revân 445.