Araştırma Makalesi

Destinasyon İmajı, Algılanan Değer, Turist Tatmini ve Davranışsal Niyet Arasındaki ilişki: Safranbolu Örneği

Cilt: 18 Sayı: 1 30 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

Destinasyon İmajı, Algılanan Değer, Turist Tatmini ve Davranışsal Niyet Arasındaki ilişki: Safranbolu Örneği

Öz

Dünya Miras Listesi’nde yer alan Safranbolu, Osmanlı mimarisini ve geleneksel şehir dokusunu başarıyla koruyan yapılarıyla, Batı Karadeniz Bölgesi’nin en önemli kültür turizmi destinasyonlarından biri olarak öne çıkmaktadır. Tarihi ve mimari mirasıyla ulusal ve uluslararası düzeyde artan bir ilgi gören Safranbolu, kültürel zenginlikleri ve özgün mimarisi sayesinde her yıl giderek daha fazla ziyaretçi çekmektedir. Bu durum, Safranbolu’nun kültürel turizmdeki konumunu güçlendirmekte ve destinasyonun sürdürülebilir turizm potansiyelini artırmaktadır. Artan ziyaretçi sayısı, Safranbolu'nun hem ekonomik gelişimine hem de dünya mirası rolünü pekiştiren turistik değerine önemli bir katkı sağlamaktadır. Bu çalışmada, Safranbolu’nun kültürel miras olarak sahip olduğu önemin, yerli turistler açısından nasıl algılandığı ve bu algının turizm deneyimi üzerindeki etkileri incelenmiştir. Literatürde, destinasyon imajı, algılanan değer, turist tatmini ve davranışsal niyet arasındaki ilişkileri ile ilgili çalışmalar bulunsa da bu çalışmalar büyük ölçekli veya popüler turizm destinasyonlarına odaklanmış olup, kültürel miras destinasyonları ve özellikle Dünya Miras Listesi'nde yer alan yerler açısından sınırlı kaldığı görülmektedir. Safranbolu gibi özgün mimarisi ve tarihi yapılarıyla ön plana çıkmış destinasyonlar için bu ilişkilerin daha derinlemesine incelenmesi, literatürdeki önemli bir boşluğu doldurması düşünülmektedir. Bu bağlamda çalışmada, Safranbolu Dünya Miras Kentini ziyaret eden yerli turistlerin destinasyon imajı, algılanan değer, turist tatmini ve davranışsal niyet arasındaki ilişkileri analiz etmeyi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış ve veri toplama tekniği olarak anket tekniği tercih edilmiştir. Toplamda 410 yerli turistin dahil olduğu çalışmada SPSS programı kullanılarak elde edilen veriler analizlere tabi tutulmuştur. Verilerin analizinde, açıklayıcı faktör analizi, güvenirlik analizi, korelasyon ve regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Verilerin analiz sürecinde, ilk olarak açıklayıcı faktör analizi uygulanarak, anket maddelerinin belirli faktörler altında toplanma eğilimleri değerlendirilmiştir. Bu adım, çalışmanın kavramsal çerçevesine uygun olarak veri setinin yapı geçerliğini test etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik analizi, veri setinin içsel tutarlılığını ölçmek için Cronbach's Alpha katsayısı kullanılarak yapılmıştır. Bu, anketin güvenilirliğini ve tutarlılığını sağlamlaştırmak için önemli bir adımdır. Korelasyon analizi, değişkenler arasındaki ilişkilerin yönünü ve gücünü belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu analiz, destinasyon imajı, algılanan değer, turist tatmini ve davranışsal niyet arasındaki potansiyel ilişkileri ortaya koymayı hedeflemiştir Son olarak, regresyon analizi kullanılarak, bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenler üzerindeki etkileri daha derinlemesine incelenmiştir. Bu analiz, özellikle destinasyon imajının algılanan değer, turist tatmini ve davranışsal niyet üzerindeki etkilerini anlamak açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmada, destinasyon imajı, algılanan değer, turist tatmini ve davranışsal niyetler arasındaki ilişkileri incelemiştir. Elde edilen bulgulara göre, destinasyon imajının; bilgi hizmetleri, yiyecekler ve turizm işletmeleri olmak üzere 3 alt boyuttan oluştuğu ve boyutların algılanan değeri olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Benzer şekilde, algılanan değerin turist tatminini artırdığı ve aynı zamanda algılanan değerin davranışsal niyeti güçlendirdiği belirlenmiştir. Ayrıca, turist tatmininin davranışsal niyetle arasında pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Çalışmnın önemli bulgularından biri, yerli turistlerin Safranbolu’nun algılanan değerini olumlu yönde değerlendirmeleridir. Turistler, Safranbolu ziyaretleri sırasında kendilerini güvende ve mutlu hissetmiş, bu destinasyondan yüksek düzeyde tatminle ayrılmışlardır. Ayrıca, yerli turistlerin davranışsal niyetlerinin yüksek olması, Safranbolu’yu tekrar ziyaret etme isteğini ve bu destinasyonu yakın çevrelerine önerme eğilimlerini ortya çıkarmaktadır. Buna göre, Safranbolu’nun turistik çekiciliğini ve ziyaretçileri üzerinde bıraktığı kalıcı olumlu izlenimi vurgulamaktadır. Bu bulgular, kültürel miras destinasyonlarına yönelik turizm yönetimi ve pazarlama stratejilerinin geliştirilmesinde değerli katkılar sağlamakta ve literatürdeki boşluğun giderilmesine yönelik önemli bir adım teşkil etmektedir. Özellikle, Safranbolu gibi Dünya Miras Listesi’nde yer alan destinasyonlar için bu tür çalışmalar, turist deneyimlerinin optimize edilmesi ve destinasyonun sürdürülebilirliğinin sağlanması açısından kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma için etik onay, Karabük Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu'ndan 18.06.2019 tarih ve 2019/11 (04) sayılı olarak alınmıştır.

Kaynakça

  1. Afshardoost, M., & Eshaghi, M. S. (2020). Destination image and tourist behavioral intentions: A meta-analysis.Tourism Management, 81, 104154. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2020.104154
  2. Albayrak, A. (2013). Alternatif turizm. Detay Yayıncılık. Erişim adresi: https://dspace.arel.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12294/601
  3. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2007). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: SPSS uygulamalı (5. baskı). Sakarya Yayıncılık. Erişim adresi: https://scholar.google.com.tr/scholar
  4. Atasoy, F. (2020). Algılanan otantiklik, destinasyon imajı, algılanan değer ve davranışsal niyetler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi: Bir kültürel miras alanı olarak Beypazarı örneği (Yayınlanmış Doktora Tezi). Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nevşehir. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
  5. Atasoy, F., & Eren, D. (2023). Serial mediation: Destination image and perceived value in the relationship between perceived authenticity and behavioral intentions. European Journal of Tourism Research, 33. https://doi.org/10.54055/ejtr.v33i.2528
  6. Ayyıldız, T. (2020). Algılanan hizmet kalitesinin algılanan değer ve davranışsal niyet üzerindeki etkisi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(4), 3976-3997. htpp://doi.org/10.26677/TR1010.2020.602
  7. Babin, B. J., Lee, Y., Kim, E., & Griffin, M. (2005). Modeling consumer satisfaction and word-of-mouth: Restaurant patronage in Korea. The Journal of Services Marketing, 19(3), 133-139. https://doi.org/10.1108/08876040510596803
  8. Balıkoğlu, A. (2021). Turist rehberlerinin mesleki yeterlilik düzeylerinin deneyimsel değer yaratma ve davranışsal niyet üzerindeki etkisi (Yayınlanmış Doktora Tezi). Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Turizm Politikası , Kültürel Miras Turizmi, Ziyaretçi ve İzleyici Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

22 Nisan 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

14 Şubat 2024

Kabul Tarihi

18 Temmuz 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 18 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Canatar, A., & Koçoğlu, C. M. (2025). Destinasyon İmajı, Algılanan Değer, Turist Tatmini ve Davranışsal Niyet Arasındaki ilişki: Safranbolu Örneği. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 133-151. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1437231

Cited By

  Hitit Sosyal Bilimler Dergisi  Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.