KHALKERİTİS VE TOKUL ŞAPEL İSKELETLERİNİN TRAVMA ANALİZLERİ

Asuman Çırak; Seda Arıhan Karaöz; Ahmet Cem Erkman; Emel Acar

doi:10.17218/husbed.09166

KHALKERİTİS VE TOKUL ŞAPEL İSKELETLERİNİN TRAVMA ANALİZLERİ

Öz

Geçmişten günümüze iskeleti en yaygın biçimde etkileyen patolojik rahatsızlıkların başında gelen travma olgusu ekolojik ortam, sosyo-ekonomik yaşam, siyasi ve sosyal hareketlilikten etkilenmektedir. Bu çalışmada Geç Bizans Dönemine tarihlendirilen, Khalkeritis (Giresun Adası) ve Tokul (Kütahya) şapel kazılarından ele geçen iskeletlerinin travmaları incelenmiştir. Khalkeritis Kilise toplumunda 1 bireye ait kafatası travması, 7 bireye ait gövde travması olmak üzere toplam 8 bireyde (% 4,65), Tokul Köyü Kilise topluluğunda 5 bireyde kafatası travması, 6 bireyde gövde travması olmak üzere toplam 11 bireyde (% 22,44) yaralanma olgusuna rastlanmıştır. Her iki toplumda da travmalar ölüme sebep olmamıştır. Balıkçılıkla geçimini sağlayan Khalkeritis ada toplumunda ve tarımla geçimini sağlayan Tokul toplumunda günlük işler sırasında meydana gelen kazalar sebebiyle travmaların oluştuğu söylenebilir. Yine her iki toplumda travmalar için tedavi yapıldığı ancak tedavilerin yetersiz düzeyde olduğu söylenebilir.

Kaynakça

ACAR, E. (2015). Giresun/Khalkeritis (Aretias) Adası Nekropolü ve İskeletlerinin
Paleoantropolojik Analizi, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi
Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
AUFDERHEİD, A. C., Rodriguez-Martin, C. (1998). The Cambridge Encyclopedia Of
Human Paleopathology. Cambridge: Cambridge University Pres.
BENNİKE, P. (2008). Trauma. (Editör: Pinhasi, R., Mays, S.). Advances in Human
Paleopathology, Wiley, London, 309-328.
BROTHWELL, D. R. (1981). Burnt Bones. Digging Up Bones, London: Oxford University

Press, 14-16.
BUİKSTRA, J. E., Ubelaker, D. H. (1994). Standards for Data Collection from Human
Skeletal Remains. Research Series, no. 44. Arkansas Archeological Survey,
Fayetteville.
ERDAL, Ö. D. (2009). Demre Aziz Nikolaos Kilisesi Topluluğundaki Travmaların
Paleoepidemiyolojik Analizi. Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 26, Sayı: 2, 97-113.
ERKMAN, A. C., Surul, Ö. (2014). Van Kalesi Höyüğü (Ortaçağ) İnsanlarının Travma
İzleri Analizi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 5, Sayı: 2, 118-135.
JUDD, M.A. ve Roberts, C.A. (1999). Fracture trauma in a medieval British farming
village. Am. J. Phys. Anthropol., Cilt: 109, 229-243.
JURMAİN, R.D. ve Bellifemine, V.I. (1997). Patterns of cranial trauma in a prehistoric
population from Central California. Int. J. Osteoarchaeol., Cilt: 7, 43-50.
KAUR, H., Jit, I. (1990). Age Estimation from Cortical Index of The Human Clavicle in
Northwest Indians. American Journal of Physical Anthropology, 83 (3), 297- 305.
KİLGORE, L., Jurmain, R.ve Gerven, D.V. (1997). Palaeoepidemiological patterns of
trauma in a Medieval Nubian skeletal population. Int. J. Osteoarchaeol., Cilt: 7,
-114
KROGMAN, W. M., İşcan, M. Y. (1986). The Human Skeleton in Forensic Medicine. 2nd.
Ed. Charles C. Thomas, Springfield, Illinois.
LARSEN, C. S. (1997). Bioarcheology: Interpreting Behaviour from the Human Skeleton.
Cambridge, Cambridge University Press.
LOTH, S. R., İşcan, M. Y. (1989). Morhological Assesment of Age in the Adult: The
Thoracic Region. (Editör: İşcan, M. Y.). Age Markers in The Human Skeleton,
Springfield, İllinois, 105-135.
LOVEJOY, C. O., Meındl, R. S., Pryzbeck, T. R., Mensforth, R. P. (1985). Chronological
Metamorphosis of the Auricular Surface of the Illium: A New Method fort he
Determination of Adult Skeletal Age at Death. AJPA, 68: 15- 28.
LOVELL, N.C. (1997). Trauma analysis in paleopathology. Yrbk. Phys. Anthropol., 40,
-170.
LOVELL, N.C. (2008). Analysis and interpretation of skeletal trauma. (Editör: M. A.
Katzenberg ve Saunders, S.R). Biological Anthropology of The Human Skeleton,
New York: Wiley-Liss, 341-386
MCKERN, T. W., Stewart, T. D. (1957). Skeletal Age Changes in Young American Males
Analysed from the Standpoint of Age Identification. Technical Report EP- 45.
Quartermaster Research and Development Command, Natick, MA.
MERBS, C. F. (1989). Trauma. (Editör: Iscan, M.Y., Kennedy, K.A.R.). Reconstruction of
Life from The Skeleton, Wiley-Liss, New York, 23-40.
MUSEUM OF LONDON (Şubat 2014) , Centre for Human Bioarcheology, http://
archive.museumoflondon.org.uk/CentreforHumanBioarchaeology/Database/
Medieval+cemeteries/StMaryGraces.htm, erişim tarihi: 22.02.2014
OLIVIER, G. (1969). Practical Anthropology. Charles C. Thomas Publisher, Springfi eld,
Illionis.
ORTNER, D. J., (2003). Identification of Pthological Conditions in Human Skeletal
Remaing. San Diego: Academic Press.
ORTNER, D. J., (2008). Differential Diagnosis of Skeletal Lesions in Infectious Disease.
(Editör: Pinhasi, R., Mays, S.). Advences in Human Paleopathology,New York, sf:
-199
ÖZER, İ., A. Sevim, C. Pehlevan, O. Arman, P. Gözlük ve E. Güleç, (1999). “Karagündüz
Kazısı’ndan Çıkarılan İskeletlerin Paleoantropolojik Analizi”, T.C. Kültür Bakanlığı
XIV. Arkeometri Sonuçları Toplantısı, Milli Kütüphane Basımevi, 75-96, Ankara
(20. Uluslararası Kazı, Araştırma ve Arkeometri Sempozyumu Toplantısı, 25-29
Mayıs 1998, Tarsus Kültür Merkezi, Tarsus).
POLAT, O. (2003). Ekstremite Kırıklarına Yaklaşım ve Tedavi Metodolojisi, Acil Tıp
Dergisi, Cilt: 3, Sayı: 4
SAĞIR, M., Erkman, A. C., Sağır, S. (2012). Eski Anadolu Toplumlarında Kemik
Travmaları, Ankara Üniversitesi DTCF 75. Kuruluş Yıldönümü Anı Kitabı
Biyololojik Antropoloji, Sf: 119-136
STANDEN V. G., Ariza, B. T. (2000). Travma in the Precceramic Coastal Populations
of Nothern Chile: Violance or Occupational Hazards? Am I Phus Anthropol, 112:
-249
STEELE, D. G., Bramblett, C. A. (1988). The Anatomy and Biology of The Human
Skeleton. Collage Station, Texas: Texas A&M University Press.
SZILVASSY, J., Kritscher, H. (1990). Estimation of Chronological Age in Man Based on
The Spongy Structure of The Long Bones. Anthrop Anz, 48: 289- 298.
UBELAKER, D.H. (1989). Human Skeletal Remains: Excavation, Analysis, Interpretation.
Washington: Taraxacum.
WHITE, T. D., Folkens, P. A. (2005). Human Osteology. Academic Press. San Diego
WORKSHOP OF EUROPEAN ANTHROPOLOGİST, (1980). Recommandations for Age and
Sex Diagnoses of Skeletons. Journal of Human Evolution, Cilt:9, Sayı: 7, 518–549.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

7 Ocak 2016

Gönderilme Tarihi

25 Ağustos 2015

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2015 Cilt: 8 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.17218/husbed.09166

IZ

https://izlik.org/JA72PX29AA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çırak, A., Karaöz, S. A., Erkman, A. C., & Acar, E. (2016). KHALKERİTİS VE TOKUL ŞAPEL İSKELETLERİNİN TRAVMA ANALİZLERİ. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(2). https://doi.org/10.17218/husbed.09166

AMA

1.Çırak A, Karaöz SA, Erkman AC, Acar E. KHALKERİTİS VE TOKUL ŞAPEL İSKELETLERİNİN TRAVMA ANALİZLERİ. hititsosbil. 2016;8(2). doi:10.17218/husbed.09166

Chicago

Çırak, Asuman, Seda Arıhan Karaöz, Ahmet Cem Erkman, ve Emel Acar. 2016. “KHALKERİTİS VE TOKUL ŞAPEL İSKELETLERİNİN TRAVMA ANALİZLERİ”. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8 (2). https://doi.org/10.17218/husbed.09166.

EndNote

Çırak A, Karaöz SA, Erkman AC, Acar E (01 Ocak 2016) KHALKERİTİS VE TOKUL ŞAPEL İSKELETLERİNİN TRAVMA ANALİZLERİ. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8 2

IEEE

[1]A. Çırak, S. A. Karaöz, A. C. Erkman, ve E. Acar, “KHALKERİTİS VE TOKUL ŞAPEL İSKELETLERİNİN TRAVMA ANALİZLERİ”, hititsosbil, c. 8, sy 2, Oca. 2016, doi: 10.17218/husbed.09166.

ISNAD

Çırak, Asuman - Karaöz, Seda Arıhan - Erkman, Ahmet Cem - Acar, Emel. “KHALKERİTİS VE TOKUL ŞAPEL İSKELETLERİNİN TRAVMA ANALİZLERİ”. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8/2 (01 Ocak 2016). https://doi.org/10.17218/husbed.09166.

JAMA

1.Çırak A, Karaöz SA, Erkman AC, Acar E. KHALKERİTİS VE TOKUL ŞAPEL İSKELETLERİNİN TRAVMA ANALİZLERİ. hititsosbil. 2016;8. doi:10.17218/husbed.09166.

MLA

Çırak, Asuman, vd. “KHALKERİTİS VE TOKUL ŞAPEL İSKELETLERİNİN TRAVMA ANALİZLERİ”. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 8, sy 2, Ocak 2016, doi:10.17218/husbed.09166.

Vancouver

1.Asuman Çırak, Seda Arıhan Karaöz, Ahmet Cem Erkman, Emel Acar. KHALKERİTİS VE TOKUL ŞAPEL İSKELETLERİNİN TRAVMA ANALİZLERİ. hititsosbil. 01 Ocak 2016;8(2). doi:10.17218/husbed.09166