PARAMEDİK ADAYLARININ MESLEK ALGILARININ METAFOR ANALİZİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Amaç: Paramedik adaylarının mesleklerine yönelik sahip olduğu zihinsel imgeleri metafor tekniği ile belirleyerek paramedik adaylarının mesleklerine ilişkin oluşturdukları metaforlar, metaforların ortak özelliklerini gruplandırmak ve bu algıların kavramsal kategorilerini ortaya koymaktır.

Gereç ve Yöntem: Nitel araştırma yöntemi kullanılan tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Bu çalışmanın araştırma grubunu bir devlet üniversitesine kayıtlı İAY’de eğitim öğretim süreci devam eden paramedik adayları (n=168) oluşturmaktadır. Çalışma kapsamına sadece bir devlet üniversitesinde eğitim- öğretime devam eden paramedik adaylarının alınmasının nedeni; araştırmacıların veri toplanacak bireylere kolay ulaşılabilmesinin sağlanmasıdır. Çalışmanın tek merkezli yürütülmüş olması çalışmanın sınırlılığı olup, ilgili kurumdaki paramedik adaylarının genel durumunun derinlemesine incelenmesini kapsamaktadır. Bu çalışmada da paramedik adaylarının paramedik mesleğine ilişkin algıları metaforlar aracılığıyla incelenmiştir. Nitel araştırmalarda amaç istatistiksel genelleme yapmak değil, incelenen olgunun derinlemesine anlaşılmasını sağlamaktır. Çalışmada veriler anket yöntemiyle toplanmıştır. Çalışmanın uygulanması için anket uygulama izni ve etik kurul izni alınmıştır. Analizde nitel veri çözümleme tekniklerinden ve SPSS paket programından faydalanılmıştır.

Bulgular: Araştırma verilerine göre en çok üretilen metaforlar süperkahraman, melek ve cankuratandır. En fazla metafora sahip kategori “Mesleki Farkındalık Bilinciyle Paramedik” iken en az metafor bulunduran kategorileri “Problem Çözme-Hızlı Düşünme-Karar Verme Yönüyle Paramedik” kategorisidir. Katılımcılar tarafından üretilen metaforların (n=34) olumlu/ olumsuz/hem olumsuz hem olumlu yönlerinin bulunduğu belirlenmiştir.

Sonuç: Araştırmaya dahil olan paramedik adaylarının çoğunluğunun (%87,5)  meslekleriyle ilgili olumlu anlam içeren metafor üretmesi bu çalışma grubundaki öğrencilerin meslek tercihlerinden genel olarak memnun olduklarına işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Acil, ilk ve acil yardım, meslek, metafor, paramedik

Anahtar Kelimeler

• Acil
• ilk ve acil yardım
• meslek
• metafor
• paramedik

Destekleyen Kurum

Tubitak (Tubitak 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı)

Proje Numarası

1919B012412824 (Tubitak 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı)

Etik Beyan

Araştırma ve yayın etiği ilkelerine uyulmuştur. Bu çalışma için etik kurul onayı Yozgat Bozok Üniversitesi Etik Kurulu'ndan alınmıştır (Tarih: 14.05.2025 ve Sayı No:25/17).

Teşekkür

TUBİTAK 2209-A üniversite öğrencileri araştırma projelerini destekleme programına, Yozgat Bozok Üniversitesi Rektörlüğüne ve çalışmaya katılan tüm öğrencilere teşekkür ederiz.

EVALUATİNG THE PROFESSİONAL PERCEPTİONS OF FİRST AİD AND EMERGENCY PROGRAM STUDENTS THROUGH METAPHOR ANALYSİS

Öz

Aim: The aim of this study is to identify the mental images that paramedic candidates have of their profession using metaphor techniques, to group the metaphors they create regarding their profession, to group the common characteristics of these metaphors, and to reveal the conceptual categories of these perceptions.
Material and Method: This is a descriptive study using a qualitative research method. The research group consisted of paramedic candidates (n=168) enrolled in a state university and continuing their education. The reason for including only paramedic candidates studying at a state university was to ensure easy access to the individuals from whom data would be collected. The fact that the study was conducted in a single center is a limitation of the study, and it encompasses an in-depth examination of the general situation of paramedic candidates in the relevant institution. In this study, the perceptions of paramedic candidates regarding the paramedic profession were examined through metaphors. In qualitative research, the aim is not to make statistical generalizations, but to ensure an in-depth understanding of the phenomenon under investigation. Data was collected using a survey method. Permission to conduct the survey and ethical committee approval were obtained for the implementation of the study. Qualitative data analysis techniques and the SPSS software package were used in the analysis.
Results: According to the research data, the most frequently produced metaphors are superhero, angel, and lifeguard. The category with the most metaphors is "Paramedic with Professional Awareness," while the category with the fewest metaphors is "Paramedic with Problem Solving-Quick Thinking-Decision Making Skills." It was determined that the metaphors produced by the participants (n=34) had positive, negative, and both negative and positive aspects.
Conclusion: The fact that the majority of paramedic candidates included in the study (87,5%) produced metaphors with positive connotations related to their profession indicates that the students in this study group are generally satisfied with their career choices.
Keywords: Emergency, first aid and emergency care, profession, metaphor, paramedic

Anahtar Kelimeler

• Emergency
• first aid and emergency care
• profession
• metaphor
• paramedic

Destekleyen Kurum

Tubitak (Tubitak 2209-A University Students Research Projects Support Program)

Proje Numarası

1919B012412824 (Tubitak 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı)

Etik Beyan

Research and publication ethics principles have been followed. Ethical approval for this study was obtained from the Yozgat Bozok University Ethics Committee (Date: 14.05.2025 and Number: 25/17).

Teşekkür

We would like to thank the TUBITAK 2209-A program for supporting university student research projects, the Rectorate of Yozgat Bozok University, and all the students who participated in the study.

Kaynakça

1. Arcak, R, Kasımoğlu, E. (2006). Diyarbakır Merkezdeki Hastane Ve Sağlık Ocaklarında Çalışan Hemşirelerin Sağlık Hizmetlerindeki Rolü ve İş Memnuniyetleri. Dicle Tıp Dergisi, 33(1), 23-30.
2. Aydın, İ,S, Pehlivan, A. (2010). Türkçe Öğretmen Adaylarının Öğretmen ve Öğrenci Kavramlarına İlişkin Kullandıkları Metaforlar. Turkish Studies, 5(3), 818-842.
3. Ayla, T. (2019). Paramedik Eğitimi Koordinasyon Kurulu Ve Paramedik Eğitim Sempozyumu Sonuç Raporu. Hastane Öncesi Tıp Dergisi, 4(2),111-117.
4. Balcı, A. (1999). Metaphorical Images Of School: School Perceptions Of Students, Teachers And Schools. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri. Ankara.
5. Balcı, T. (2020). Dünyada ve Türkiye’de Paramedik Mesleğinin Gelişimi. Journal of ADEM, 1(1), 37-43.
6. Braithwaite, S, Barcinas, S. (2026). Paramedic Professional Identity: A Qualitative Case Study Using A Role Theory Lens. Paramedicine, 23(1), 17-29.
7. Cerit, Y. (2008). Öğrenci, Öğretmen Ve Yöneticilerin Müdür Kavramı İle İlgili Metaforlara İlişkin Görüşleri. Eğitim ve Bilim, 33(147), 3-13.
8. Conte, H, Wihlborg, J, Lindström, V. (2022). Developing New Possibilities For İnterprofessional Learning- Students’ Experience Of Learning Together İn The Ambulance Service. BMC Medical Education, 22(192), 2-9.

9. Çelikli, S. (2016). Kuruluştan Bugüne Paramedik Eğitiminde Standardizasyon Çabaları ve Kırılma Noktaları. Hastane Öncesi Tıp Dergisi, 1(2), 39-54.
10. Dalkıran, E. (2014). Zaman Yönetiminin Hemşirelerin İş Verimine Etkisi (İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi örneği). Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul.
11. Döş, İ. (2010). Aday Öğretmenlerin Müfettişlik Kavramına İlişkin Metaforik Algıları. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(3), 607-629.
12. Ebrahimi, H, Hosseinzadeh, R, Tefreshi, M,Z, Hosseinzadeh, S. (2014). Time Management Behaviors Of Head Nurses And Staff Nurses Employed In Tehran Social Security Hospitals, Iran In 2011. Iranian Journal of Nursing and Midwifery Research, 19(2), 193-198.
13. Ekşi, A. (2016). Kitlesel Olaylarda Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmetleri Yönetimi. Kitapana Yayınları. İzmir.
14. Ghiasvand, A,M, Naderi, M, Tafreshi, M,Z, Ahmadi, F, Hosseini, M. (2017). Relationship Between Time Management Skills And Anxiety And Academic Motivation Of Nursing Students In Tehran. Electronic Physician, 9(1), 3678-3684.
15. Gibson, C,B, Zellmer-Bruhn, M,E. (2001). Metaphors And Meaning: An International Analysis Of The Concept Of Teamwork. Administrative Science Quarterly, 46, 274-303.
16. Goudarzian, A,H, Ranjbar, M, Babaei Hatkehlouei, M, Heidari Gorji, A. (2017). Assessment Of Time Management In Iranian Critical Care Nurses: Predictive Factors. Journal of Critical Care Nursing, 10(2), 1-5.
17. Göllüce, A, Avan, H, Karsu, F. (2017). Öğrenci Gözüyle Paramedik Mesleği. Hastane Öncesi Tıp Dergisi, 2(1), 1-9.
18. Güngör, S, Borazan, N. (2021). Yaşlı Bakım ve Paramedik Öğrencilerinin Yaşlı Ayrımcılığına Yönelik Tutumları. Yaşlı sorunları araştırma dergisi, 14(1), 19-26.
19. Güven, B, Güven, S. (2009). İlköğretim Öğrencilerinin Sosyal Bilgiler Dersinde Metafor Oluşturma Becerilerine İlişkin Nicel Bir İnceleme. Kastamonu Eğitim Dergisi, 17(2), 503- 512.
20. Hill, L, Eaton, G. (2023). Exploring Paramedic Professional Identity. British Paramedic Journal, 8(3), 42-51.
21. Hill, L. (2024). Paramedic Professional İdentity: A Realist Exploration. University of East Anglia.
22. Johnston, T, Bilton, N. (2020). Investigating Paramedic Student Professional Identity. Australasian Journal of Paramedicine, 17, 1–8.
23. Kaplan, M. (2016). Kültür ve Dil. Dergâh Yayınları. İstanbul.
24. Kassab, S, Hassan, N, Abu-Hijleh, M. (2021). Impact Of Early Clinical Exposure On The Professional Development And Perception Of The Medical Students. Medical Science Educator, 31(2), 559–566.
25. Keklik, B, Özgüneş, Ö. (2022). Ambulans Personeli Acil Tıp Teknisyenleri (Att) Ve Paramediklerin Ekip Çalışması Tutumları Üzerine Bir Araştırma. Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 8(2), 311- 330.
26. Lakoff, G, Johnson, M. (1980). Metaphors We Live By. University of Chicago Press. Chicago.
27. Mayring, P. (2011). Nitel Sosyal Araştırmaya Giriş (Çev: Gümüş, A, Durgun, M,S). 1. Baskı. Bilgesu Yayınları. Ankara.
28. Miles, M,B, Huberman, A,M. (1994). Quantative Data Analysis. Sage Publication. London.
29. Moroğlu, D. (2007). Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesinde Görev Yapan Sağlık Çalışanlarının Ekip Çalışmasına İlişkin Görevlerinin Belirlenmesi. Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Sivas.
30. Patton, M,Q. (2014). Nitel Araştırma ve Değerlendirme Yöntemleri (Çev: Bütün, M, Demir, S,B) Pegem Yayınları. Ankara.
31. Pozner, C,N, Zane, R, Nelson, S,J, Levine, M. (2004). International EMS Systems: The United States: Past, Present, And Future. Resuscitation, 60(3), 239–244.
32. Rızvanoğlu, K. (2007). Grafik Kullanıcı Ara Yüzlerinde Metaforların Kültürlerarası Kavranışı (Fransa ve Türkiye’de Bir E-Öğrenim Sitesi Üzerinden Karşılaştırmalı Bir Çalışma). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul.
33. Saban, A. (2009). Öğretmen Adaylarının Öğrenci Kavramına İlişkin Sahip Oldukları Zihinsel İmgeler. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 281-326.
34. Sargut, A,S. (1994). Kültürlerarası Farklılaşma ve Yönetim. Verso Yayınları. Ankara.
35. Tunç, G, Akansel, N, Özdemir, A. (2010). Hemşirelik Ve Sağlık Memurluğu Öğrencilerinin Meslek Seçimlerini Etkileyen Faktörler. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanat Dergisi, 3(1), 24-31.
36. Tuygar, F,Ş. (2016). Paramedik Programı Öğrencilerinin Yaz Stajı Hakkındaki Görüşlerinin İncelenmesi. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi,6(2), 92-100.
37. Ünlüoğlu, İ, Ekşi, A, Anık, N. (2002). Yeni Bir Sağlık Meslek Grubu; Paramedikler. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 11(4), 308.
38. Yıldırım, A, Şimşek, H. (2011). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayınları. Ankara.
39. Yıldırım, D, Sarı, E, Gündüz, S, Yolcu, S. (2014). Paramedik Eğitiminin Dünü ve Bugünü. Smyrna Tıp Dergisi, 3(1), 51-53.
40. Yılmaz, F. T., Şen, H. T. ve Demirkaya, F. (2014). Hemşirelerin ve ebelerin mesleklerini algılama biçimleri ve gelecekten beklentileri. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 3(1): 130-139