Rubrik ve Portfolyo Değerlendirmenin Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Öğrencilerinin Genel Öz Yeterlilik Algısı, Sınav Kaygısı ile Bilinçli Farkındalık Düzeylerine Etkisi

Öz

Bu araştırmada beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencileri üzerinde rubrik ve portfolyo değerlendirmenin genel öz yeterlilik algısı, sınav kaygısı ile bilinçli farkındalık düzeylerine etkisi incelenmiştir. Hatay MKÜ BESYO’da öğrenim gören rubrik ve portfolyo değerlendirme sürecine katılan bireylerden deney grubu (n = 123) ve bu değerlendirmeye katılmayan bireylerden de kontrol grubu (n = 118) oluşturulmuştur. Veriler Apay’ın (2010) Genel Öz Yeterlik Ölçeği, Tingaz’ın (2020) Sporcu Bilinçli Farkındalık Ölçeği ve Bahçeci’nin (2009) Sınav Kaygısı Ölçeği ile toplanmıştır. Veriler normal dağılım göstermediğinden dolayı parametrik olmayan testler ile analiz edilmiş ayrıca demografik değişkenler için betimsel istatistik yöntemleri uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre; deney grubu öğrencilerinin genel öz yeterlilik ve sınav kaygısı ölçeklerinden aldıkları ön-son test puanları arasında anlamlı bir farklılık görülürken, sporcu bilinçli farkındalık ölçeğinden aldıkları ön-son test puanları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Kontrol grubu öğrencilerinin genel öz yeterlilik, sporcu bilinçli farkındalık ve sınav kaygısı ölçeklerinden aldıkları ön-son test puanları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Cinsiyet değişkenine göre deney grubu öğrencilerinin sınav kaygısı ölçeğinden aldıkları ön-son test puanları arasında kadınlar lehine anlamlı bir farklılık görülmüştür. Yaş değişkenine göre deney grubu öğrencilerinin sınav kaygısı ölçeğinden aldıkları ön-son test puanları arasında 21-23 yaş arasındaki öğrenciler lehine anlamlı bir farklılık görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• rubrik
• portfolyo
• genel öz yeterlilik
• sınav kaygısı
• bilinçli farkındalık

The Effect of Rubric and Portfolio Evaluation on General Self-Efficacy Perception, Exam Anxiety and Mindfulness Levels of Physical Education and Sports School Students

Öz

In this study, the effects of rubric and portfolio assessment on students' general self-efficacy perception, test anxiety and mindfulness levels were examined in Physical Education and Sports School Students. A sample group was formed as the experimental group (n =123) from the individuals who participated in the rubric and portfolio evaluation process, studying at Hatay Mustafa Kemal University, Physical Education and Sports School and the control group (n =118) from the individuals who did not participate in this evaluation. Data were collected with Apay (2010)'s General Self-Efficacy Scale, Tingaz (2020)'s Athlete Mindfulness and Bahçeci's (2009) Test Anxiety Scale. Since the data did not show a normal distribution, non-parametric tests were analyzed and descriptive statistical methods were applied for demographic variables. According to the analysis results; while there was a significant difference between the pre-post test scores of the students in the experimental group from the general self-efficacy and test anxiety scales, there was no significant difference between the pre-post test scores they got from the athlete mindfulness scale. It was observed that there was no significant difference between the pre-post test scores of the control group students from the general self-efficacy, athlete mindfulness and test anxiety scales. According to the gender variable, there was a significant difference in favor of women between the pre-post test scores of the experimental group students from the test anxiety scale. According to the age variable, there was a significant difference between the pre-post test scores of the experimental group students in the test anxiety scale in favor of the students aged 21-23.

Anahtar Kelimeler

• rubric
• portfolio
• general self-efficacy
• exam anxiety
• mindfulness

Kaynakça

1. Alidina, S. (2017). Bilinçli farkındalık. (Çev. Babayiğit, Z.), (2. Baskı). Nobel.
2. Alkayış, A. (2019). Psikolojik açıdan sınav kaygısı ve baş etmenin yolları. Bengisu.
3. Andrade, H. G. (2005). Teaching with rubrics: The good, the bad, and the ugly. College Teaching. 53(1), 27-30. https://doi.org/10.3200/CTCH.53.1.27-31
4. Apay, A. (2010). The Adaptation study of general self-efficacy (GSE) scale to Turkish. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi, 11(2), 113-131. https://dergipark.org.tr/tr/pub/inuefd/issue/8702/108659
5. Atılgan, H., Kan, A., Doğan, N. (2007). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. (2. Basım). Anı.
6. Aydoğdu, H. (2003). ÖSS benim neyim? Timaş.
7. Bahçeci, D. (2009). Portfolyo değerlendirmenin sınav kaygısı, çalışma davranışı ve tutum üzerine etkisi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 10(1), (169-182) https://dergipark.org.tr/tr/pub/kefad/issue/59520/855978
8. Bahçeci, D., Kuru, M. (2008). Portfolyo değerlendirmenin üniversite öğrencilerinin öz-yeterlik algısı ve yaşam becerileri üzerine etkisi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 97-111. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kefad/issue/59526/856051

9. Bahçeci, D. (2009). Portfolyo değerlendirmenin sınav kaygısı, çalışma davranışı ve tutum üzerine etkisi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 169-182. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kefad/issue/59520/855978
10. Bandura, A. (1982). Self-Efficacy mechanism in human agency. American Psychologist, 37, 122-147. http://dx.doi.org/10.1037/0003-066X.37.2.122
11. Bandura, A. (1997). Self-Efficacy: The Exercise of control. W.H. Freeman and Company.
12. Bandura, A. (2002). Social cognitive theory in cultural context. Applied Psychology: An International Review, 51(2), 269-290.   https://doi.org/10.1111/1464-0597.00092
13. Bandura, A. (2015). On deconstructing commentaries regarding alternative theories of self-regulation. Journal of Management, 41(4), 1025-1044. https://doi.org/10.1177/0149206315572826
14. Brown, K. W., & Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: Mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 84(4), 822–848. https://doi.org/10.1037/0022-3514.84.4.822
15. Başkonuş, T. (2018). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin ölçme değerlendirmeye ilişkin tutum ve yeterliliklerinin incelenmesi. Doktora Tezi. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.   https://hdl.handle.net/20.500.12619/77116
16. Baysal, N., Demirbaş, B. (2012) Sınıf öğretmenliği adaylarının bilinçli farkındalıkları ile yansıtıcı düşünme eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 1(4), 12-20. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2211
17. Benzer, A., Sefer, A., Ören, Z., Konuk, S. (2016). Öğrenci odaklı bir araştırma: Metin özeti yazma stratejisi ve dereceli puanlama anahtarı. Eğitim ve Bilim, 41(186), 163-183. ISSN 1300-1337. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2016.4603
18. Birgin, O. (2008). Alternatif bir değerlendirme yöntemi olarak portfolyo değerlendirme uygulamasına ilişkin öğrenci görüşler. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(1), 1-24. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tebd/issue/26113/275113
19. Bishop, S. R. (2004). Mindfulness: A proposed operational definition. Clinical Psychology: Science and Practice, 11(3), 230-241.   https://doi.org/10.1093/clipsy.bph077
20. Brookhart, S. M. (1999). The art and science of classroom assesment: The missing part of pedagogy. ASHE-ERIC Higher Education Report, 21(1). https://eric.ed.gov/?id=ED432937
21. Brown, K. W. & Ryan, R. M. (2003), The Benefits of being present: mindfulness and ıts role in psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 84(4), 822- 848. https://doi.org/10.1037/0022-3514.84.4.822
22. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. (12. Baskı). Pegem.
23. Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem.
24. Can, M. F. (2014). Beden eğitimi öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme yeterliliklerine ilişkin algıları (Muğla ili örneği). [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi.
25. Ekizoglu, N., Ozcinar, Z. (2010). The relationship between teacher candidates' computer and internet-based anxiety and perceived self-efficacy. Procedia Social and Behavioral Sciences, 2, 5881- 5890. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2010.03.962
26. Gist, M. E., & Mitchell, T. R. (1992). Self-Efficacy: A theoretical analysis of its determinants and malleability. The Academy of Management Review, 17(2), 183-211. https://doi.org/10.2307/258770
27. Işıksacan, T. (2014). Etkili motivasyon. Kum Saati.
28. İzgi, Ü., Gücüm, B. E. (2012). Fen eğitiminde portfolyo değerlendirme kullanımının sınav kaygısı ve öğrenmenin kalıcılığı üzerine etkisi. Eğitim ve Bilim, 37(164), 71-80. ISSN 1300-1337.
29. Jonsson, A. (2014). Rubrics as a way of providing transparency in assessment. Assessment &
30. Evaluation in Higher Education, 39(7), 840-852. https://doi.org/10.1080/02602938.2013.875117
31. Joo, Y. J., Bong, M., & Choi, H. (2000). Self-Efficacy for self-regulated learning, academic selfefficacy, and ınternet self-efficacy in web-based ınstruction. Educational Technology Research and Development, 48, 5-17. https://link.springer.com/article/doi:10.1007/BF02313398
32. Judge, T.A., & Erez A., Bono J.E. (1998). The power of being positive: The relation between positive self-concept and job performance. Human Performance, 11(2), 167-187.  https://doi.org/10.1080/08959285.1998.9668030
33. Kan, Ü. D. (2007). Okul öncesi eğitimde değerlendirme aracı olarak portfolyo. GÜ, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(1). 169-178. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gefad/issue/6751/90769
34. Karasar, N. (2014). Bilimsel araştırma yöntemi. (26. Basım). Ankara: Nobel.
35. Killoran, J. (1992). Indefense of The Multiple-Choice Question. Social Education. 56(2), 107-109.
36. Kirkpatrick, D. L., & Kirkpatrick, J.D. (2005). Transferring learning to behavior: using the four levels to ımprove performance. Berrett-Koehler Publishers.
37. Köknel, Ö. (2002). “Sunuş” Mutluluk psikolojisi stresi mutluluğa dönüştürmek. Timaş.
38. KPSS Eğitim Bilimleri Konu Anlatımı, (2021). Ölçme ve Değerlendirme (Komisyon, 41. Baskı). Pegem.
39. Luberto, C. M., Cotton, S., Mcleish, A. C., Mingione, C. J., & O’bryan, E. M. (2014). Mindfulness skills and emotion regulation: The Mediating role of coping selfefficacy. SpringerLink, 5, 373-380. https://doi.org./10.1007/s12671-012-0190-6
40. Lund, J. (1997). Authentic assessment: Its Development and applications. Journal of Physical Education. Recreation, and Dance, 68(7), 25-28. https://doi.org/10.1080/07303084.1997.10604979
41. Özkan, Ö., Karataş, H., Ergin, A. (2018). İlkokul öğrencilerinin bilinçli farkındalık temelli öz-yeterlik düzeylerinin incelenmesi. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12(26), 503-525. https://doi.org/10.29329/mjer.2018.172.25
42. Palmer, A., & Rodger, S. (2009). Mindfulness, stress, and coping among university students. Canadian Journal of Counselling, 43(3), 198-212.
43. Paluluoğlu, H. F. (2006). Stresten uzak sınavlarda başarılı olmanın yolları. Nobel.
44. Panadero, E., Jonsson, A., & Strijbos, J. W. (2016). Scaffolding self-regulated learning through selfassessment and peer assessment: Guidelines for classroom implementation. In D. Laveault & L. Allal (Eds.), Assessment for learning: Meeting the challenge of implementation (pp. 311–326). Springer International Publishing.
45. Panadero, E., & Jonsson, A. (2013). The use of scoring rubrics for formative assessment purposes revisited: A review. Educational Research Review, 9, 129–144. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2013.01.002
46. Parlak, B., Doğan, N. (2014). Dereceli puanlama anahtarı ve puanlama anahtarından elde edilen puanların uyum düzeyleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(2), 189-197. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tayjournal/issue/61174/892651
47. Polat-Demır, B., Kutlu, Ö. (2016). Elektronik portfolyo uygulamalarının ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin araştırma becerilerine etkisi. Eğitim ve Bilim, 41(188),. ISSN 1300-1337. doi:http://dx.doi.org/10.15390/EB.2016.6724.
48. Rasmussen, M. K., & Pidgeon, A. M. (2011), The Direct and ındirect benefits of dispositional mindfulness on self-esteem and social anxiety, anxiety. Stress& Coping, 24(2), 227-233. https://doi.org/10.1080/10615806.2010.515681
49. Reynolds, J., Smith, R., Moskovitz, C., & Sayle, A. (2009). BioTAP: A systematic approach
50. to teaching scientific writing and evaluating undergraduate theses. BioScience, 59(10), 896–903.
51. https://doi.org/10.1525/bio.2009.59.10.11
52. Rice, V., Boykin, G., Jeter, A., & Villarreal, J. (2013). The Relationship between mindfulness and resiliency among active duty service members and military veterans. In Proceedings of the Human Factors and Ergonomics Society Annual Meeting, 5(1), 1387-1391. https://doi.org/10.1177/15419312135713
53. Semerci, B. (2007). Sınav stresi ve başa çıkma yolları. Merkez Kitaplar.
54. Smith, S. (2002). Sen en iyi ol. (Çev. Çankaya, N.). Timaş.
55. Sezer, S. (2005). Öğrencinin akademik başarısının belirlenmesinde tamamlayıcı değerlendirme aracı olarak rubrik kullanımı üzerinde bir araştırma. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(18), 61 – 69. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/pauefd/issue/11125/133050
56. Şirin, E. F., Çağlayan, H. S., İnce, A. (2009). Beden eğitimi öğretmenlerinin yeni ilköğretim programındaki ölçme-değerlendirme konusundaki yeterlilik düzeylerine ilişkin algıları. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi (Gazi BESBD), XIV, 1, 25 – 40. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/gbesbd/issue/28044/304857
57. Tarhan, N. (2002). Mutluluk psikolojisi stresi mutluluğa dönüştürmek. Timaş.
58. Tarhan, N. (2012). Genç arkadaşım. Timaş.
59. Tekindal, S. (2017). Okullarda ölçme ve değerlendirme yöntemleri. (Geliştirilmiş ve güncellenmiş 6. Basım). Nobel.
60. Tingaz, E. O. (2020). Sporcu bilinçli farkındalık (Mindfulness) ölçeği: Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Spormetre: Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(1), 71-80. https://doi.org/10.33689/spormetre.642682
61. Tuncel, G. (2011). Sosyal bilgiler dersinde rubriklerin etkili kullanımı. Marmara Coğrafya Dergisi, 23, 213-233, http://www.marmaracografya.com
62. Venning, J., & F. Buisman-Pijlman (2013). Integrating assessment matrices in feedback loops to promote research skill development in postgraduate research projects. Assessment and Evaluation in Higher Education, 38(5), 567–579. https://doi.org/10.25217/ji.v6i2.1405
63. Yanpar-Yelken. (2009). Öğretmen adaylarının portfolyoları üzerinde grup olarak yaratıcılık temelli materyal geliştirmenin etkileri. Eğitim ve Bilim, 34(153). http://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/576/69
64. Yıldırım, G., Atilla, G. (2020). Öz yeterliğin bilinçli farkındalık ve benlik saygısına etkisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(1), 59-84. https://doi.org/10.17494/ogusbd.763397
65. Yıldırım, A., Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (9. Baskı). Seçkin.