Araştırma Makalesi

Yasın Labirentinde: Annelerin Çocuk Kaybı Sonrası Yas Deneyimleri

Cilt: 42 Sayı: 2 23 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Yasın Labirentinde: Annelerin Çocuk Kaybı Sonrası Yas Deneyimleri

Öz

Çocuğunu kaybetmek bir ebeveyn için en yıkıcı kayıplardan biri olarak görülebilecek bir deneyimdir. Türkiye bağlamında alan yazın incelendiğinde, çocuğunu kaybetmiş ebeveynlerin deneyimlerine ilişkin sınırlı sayıda çalışma bulunduğu gözlemlenmektedir. Bununla birlikte, kayıp yaşayan ebeveynlerin yas sürecindeki deneyimlerini ve gereksinimlerini anlamak, geliştirilebilecek müdahalelere ışık tutması açısından oldukça önemlidir. Bu çalışma ile çocuk kaybı yaşamış annelerin yas deneyimlerini incelemek amaçlanmıştır. Yas sürecinin ve anne-çocuk ilişkisinin öznelliğini ortaya koyabilmek üzere katılımcıların deneyimlerini derinlemesine analiz edebilmek amacıyla nitel bir yaklaşım olan yorumlayıcı fenomenolojik analizden yararlanılmıştır. Bu kapsamda çocuğunu kaybetmiş altı katılımcı ile yarı yapılandırılmış, bire bir ve derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda “kayıp sonrası yüzleşme ve kaçınma dinamikleri”, “devam eden annelik deneyimi” ve “destek arayışında sosyal çevrenin etkileri ve beklentiler” olmak üzere üç ana tema belirlenmiştir. Bulgular, çocuk kaybı yaşayan annelerin yüzleşme ve kaçınma ikilemleri, yas sürecinde devam eden annelik deneyimleri ve sosyal desteğin iyileştirici veya zorlaştırıcı etkileri üzerinden yas sürecindeki karmaşık duygusal ve ilişkisel dinamikleri ortaya koymaktadır. Çalışma bulgularının bu konudaki önleyici çalışmalar ve klinik uygulamalar açısından önemi tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Çocuk kaybı , yas , ebeveyn yası , yorumlayıcı fenomenolojik analiz

Kaynakça

  1. Alam, R., Barrera, M., D’Agostino, N., Nicholas, D. B., & Schneiderman, G. (2012). Bereavement experiences of mothers and fathers over time after the death of a child to cancer. Death Studies, 36(1), 1-22. https://doi.org/10.1080/07481187.2011.553312
  2. Arnold, J., & Gemma, P. B. (2008). The continuing process of parental grief. Death Studies, 32(7), 658-673. https://doi.org/10.1080/07481180802215718
  3. Barrera, M., D'Agostino, N. M., Schneiderman, G., Tallett, S., Spencer, L., & Jovcevska, V. (2007). Patterns of parental bereavement following the loss of a child and related factors. Omega: Journal of Death and Dying, 55(2), 145-167. https://doi.org/10.2190/OM.55.2.d
  4. Barrera, M., O'Connor, K., D'Agostino, N. M., Spencer, L., Nicholas, D., Jovcevska, V., & Schneiderman, G. (2009). Early parental adjustment and bereavement after childhood cancer death. Death Studies, 33(6), 497-520. https://doi.org/10.1080/07481180902961153
  5. Bonanno, G. (2001). Grief and emotion: A social–functional perspective. M. S. Stroebe, R. O. Hansson, W. Stroebe, ve H. Schut (Yay. haz.), Handbook of bereavement research içinde (ss. 493-516). American Psychological Association.
  6. Bonanno, G. A., & Kaltman, S. (2001). The varieties of grief experience. Clinical Psychology Review, 21(5), 705-734. https://doi.org/10.1016/s0272-7358(00)00062-3
  7. Bowlby, J. (1982). Attachment and Loss. Basic Books.
  8. Brabant, S., Forsyth, C. J., & McFarlain, G. (1994). Defining the family after the death of a child. Death Studies, 18(2), 197-206. https://doi.org/10.1080/07481189408252651
  9. Braun, M. J., & Berg, D. H. (1994). Meaning reconstruction in the experience of parental bereavement. Death Studies, 18(2), 105–129. https://doi.org/10.1080/07481189408252647
  10. Bulut Çevrim, G. (2021). Life after child's death: Three types of parental mourning [Doktora Tezi]. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara. https://hdl.handle.net/11511/93120

Kaynak Göster

APA
Kıyan, B., & Işıklı, S. (2025). Yasın Labirentinde: Annelerin Çocuk Kaybı Sonrası Yas Deneyimleri. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 42(2), 458-477. https://doi.org/10.32600/huefd.1610266