Avalokiteśvara Ne Zaman Geri Dönecek? Kuanşi İm Pusar’da Tanrısal ‘Ghosting’ ve Mistik Cevapsızlık Kültürü

Bu çalışma, Eski Uygurca Kuanşi İm Pusar metninde Avalokiteśvara figürünün görünmezlik stratejisini “tanrısal ghosting” ve “mistik cevapsızlık kültürü” bağlamında incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, Avalokiteśvara’nın yardımsever müdahalelerinin neden çoğunlukla görünmezlik, suskunluk veya başkası kılığına bürünme biçiminde anlatıldığını kavramsal düzeyde açıklamaktır. Bu amaç doğrultusunda fenomenolojik felsefe, etik teori, epistemoloji ve mit kuramı bir araya getirilmiştir. Metin çözümlemesinde üç kuramsal eksen öne çıkarılmıştır. Jean-Luc Marion’un doygun fenomen anlayışı, Avalokiteśvara’nın çok-biçimli ve taşkın tezahürlerini açıklamış; aşırı mevcudiyetin görünmezlik paradoksuna nasıl dönüştüğünü göstermiştir. Emmanuel Levinas’ın ötekinin sesi kavramı, acı çeken canlıların çağrılarını işiten Avalokiteśvara’nın mutlak sorumluluk figürü olarak konumunu açımlamıştır. Jean-Luc Nancy’nin işitilen varlık yaklaşımı ise bodhisattvanın metinde ses metaforlarıyla belirlenen varlığını yorumlamada işlevsel olmuştur. Çalışma ayrıca modern iletişim literatüründeki ghosting (açıklamasız iletişimden çekilme davranışı) kavramını dinî bağlama taşımıştır. Avalokiteśvara hiçbir sesi cevapsız bırakmadığı için ghosting’i tersine çevirmiş görünür. Fakat yardımlarını görünmez kiplerde gerçekleştirerek inananı daimi bir belirsizlik alanında sınar. Bu durum, ilahi sessizliğin yokluk değil pedagojik bir iletişim formu olduğunu ortaya koymaktadır. Budist işitme epistemolojisi (śruti) bağlamında metin, kurtuluşun işitme, adın tekrar edilmesi ve belleğin akustik biçimde inşa edilmesi üzerinden işlediğini göstermiştir. Mit kuramı perspektifi, Buddha’nın geri çekilişiyle açılan ontolojik boşluğun Avalokiteśvara figürü aracılığıyla anlatı içinde sürekli yeniden örgütlenen bir kutsallık sürekliliğine dönüştüğünü ortaya koyar. Elde edilen bulgular, Avalokiteśvara’nın görünmezlik stratejisinin yalnızca Budist soteriyolojiye değil, kutsalın cevapsızlık ve sessizlik aracılığıyla nasıl anlam kazandığına ilişkin genel teolojik tartışmalara da katkı sunduğunu göstermektedir.

This study examines the strategy of invisibility attributed to Avalokiteśvara in the Old Uighur Kuanši Im Pusar text within the framework of “divine ghosting” and the “culture of mystical non-response.” The central aim of the research is to explain, on a conceptual level, why Avalokiteśvara’s acts of compassion are mostly narrated through invisibility, silence, or manifestations in other forms. To this end, the study brings together phenomenology, ethical philosophy, epistemology, and myth theory in a multi-layered analysis. The textual analysis highlights three theoretical axes. Jean-Luc Marion’s notion of the saturated phenomenon is employed to interpret Avalokiteśvara’s multiform and excessive manifestations, showing how hyper-presence paradoxically leads to invisibility. Emmanuel Levinas’s concept of the voice of the Other elucidates Avalokiteśvara’s role as an ethical subject who responds unconditionally to the cries of suffering beings. Jean-Luc Nancy’s perspective on the being-heard provides a framework for interpreting the sonic metaphors that articulate the bodhisattva’s presence in the text. The study also adapts the concept of ghosting from modern communication studies into the religious context. Avalokiteśvara never leaves any voice unanswered, yet by intervening in hidden forms he situates the believer in a continuous state of uncertainty. This dynamic reveals that divine silence is not absence but a pedagogical form of communication. In the context of Buddhist auditory epistemology (śruti), the text demonstrates that liberation is achieved through hearing, the repetition of the sacred name, and the acoustic shaping of memory. The mythological perspective reveals that the ontological void opened up by Buddha’s withdrawal is transformed into a continuously reorganised continuity of sacredness within the narrative through the figure of Avalokiteśvara. The findings indicate that Avalokiteśvara’s strategy of invisibility contributes not only to Buddhist soteriology but also to broader theological debates on how the sacred gains meaning through silence and non-response.