Yıl 2019, Cilt 36 , Sayı 2, Sayfalar 352 - 368 2019-12-30

Osmanlı Duvar Resimlerine Balkanlar’dan Bir Örnek: Hadım Camii
An Example of the Ottoman Wall Painting in The Balkans: the Hadum Mosque

Muzaffer Karaaslan [1]


Osmanlı Devleti’nin geç döneminde yaygınlaşan duvar resimleri İstanbul başta olmak üzere devletin bütün bölgelerinde görülmektedir. Mimarinin önemli bir ögesi haline dönüşen duvar resimleri farklı coğrafyaların kendine özgü sanat anlayışıyla yapıldığı ve farklılıklar gösterdiği örnekler doğrultusunda anlaşılmaktadır. Balkanlar, Anadolu ve Ortadoğu’daki birçok yapıda yer alan duvar resimleri dönemin beğenisini göstermesi açısından oldukça önemli bir sanat türüdür. Bu sanatın görüldüğü yerlerden biri ise Kosova’nın Yakova kentindeki Hadım Camisi’dir. Yapıdaki duvar resimleri ve boyalı nakışlar hem Osmanlı Devleti’nin genelinde hem de Balkanlar’ın özelinde önemli örneklerden biridir. Çalışma Hadım Camisi’ndeki duvar resimlerini ve boyalı nakışlarını kapsamaktadır. Çalışmanın amacı Hadım Camisi’nde yer alan duvar resimlerini ve boyalı nakışlarını konularına göre sınıflandırarak incelemektir. Bunun yanı sıra duvar resimlerinde bulunan yapı ve kent tasvirlerinin görsel belgelerle karşılaştırılarak betimlenen yapı ve kentlerin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Duvar resimlerinin önemli sorunsallarından biri sanatçı ve ekol konusudur. Bu sanat türünün yaratıcıları bilinmemekte ve eserleri anonim kalmaktadır. Hadım Camisi’ndeki duvar resimleri ve boyalı nakışların üslupları doğrultusunda bölgedeki diğer eserlerle karşılaştırılarak sanatçı veya ekolü üzerinde bir fikir elde edilmeye çalışılacaktır.

Wall paintings which became widespread in the late period of the Ottoman Empire are seen in all regions of the state, especially in Istanbul. It has been observed that the wall paintings which have become an important element of architecture, were made according to the local taste and the individual examples display some diverse thematic and stylistic features. Being an important decorative practice, murals and painted decorations of the buildings in the Balkans, Anatolia and the Middle East reflect the artistic taste of the period. The Hadum Mosque in Gjakova, Kosovo includes wall paintings and painted decorations that are among the most important examples of its kind both in the Balkans and in the Ottoman Empire in general. The study covers the wall paintings and painted decorations of the Hadum Mosque. The aim of the study is to classify the wall paintings and painted decorations in the building according to their subjects. In addition, the buildings and cities depicted on the walls will be investigated in comparison with the visual documents to understand whether these illustrations match with the existing buildings and cities. One of the major problematics of wall paintings is to determine the identity of the artist(s). Many artists practicing this art are unknown and their works remain anonymous. Thus, in this essay, the styles of the wall paintings and painted decorations of the Hadum Mosque will be discussed in comparison with other examples in the region to identify the artists or the atelier/artistic school to which they were affiliated.

Kosova, Hadım Cami, Osmanlı Duvar Resmi, Boyalı Nakış, Süsleme Sanatları
  • Ahunbay, Z. (2011). Ottoman Architecture In Kosova AndTheRestorastion Of HadumMosqueInGjakova (Dakovica),CentresAndPeripheriesInOttoman Architecture Rediscovering A Balkan Heritage, ss. 108-117, CHWB
  • Arık, R. (1975). Anadolu’da Bir Halk Ressamı: Zileli Emin, Türkiyemiz, 16, ss. 8-13
  • Arık, R. (1976). Batılılaşma Dönemi Anadolu Tasvir Sanatı, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
  • Arık, R. (1999). Osmanlı Sanatında Duvar Resimleri, Osmanlı 11, ss. 423-436
  • Arık, R. (2001). Sanatta Batılılaşma Sürecinde Balkan-Anadolu Beraberliği, Balkanlar’da Kültürel Etkileşim Ve Türk Mimarisi Uluslararası Sempozyumu Bildirileri (c.1) içinde (ss. 71-96). Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları
  • Avdiaj, B.,Avdiaj, L. (2015). Historical-AnthropogicalEthno-Genesis Of Albania Society Development, EspeciallyTheGjakovarWithSurroundingOne, Europe Journel Of InterdisciplinaryStudies, Vol:1 Nr. 1, ss. 100-109
  • Ayverdi, E.H. (2000). Avrupa’da Osmanlı Eserleri Yugoslavya III, İstanbul Fetih Cemiyeti
  • Bağcı, S. (2004). Osmanlı Mimarisinde Boyalı Nakışlar, Osmanlı Uygarlığı 2, (Editör: Halil İnalcık, Günsel Renda), ss. 737-759
  • Bozer, R. (1987). Kula-Emre Köyünde Resimli Bir Cami,Türkiyemiz, 53,ss. 11-22
  • Cezar, T. (2005). Conservation Of Wooden Door Report
  • Drançolli, F. b (2007). Xhamia E Hadumit Çarşiha E Gjakoves, Institute For Prodection Of Monument Of Kosova
  • Drançolli, F. c (2007). Hadum Mosque History, Architecture, Painting And Stonework, HeritageAfter War The Hadum Mosque Restorationss. 27-39, CHWB
  • Drançolli, F. (2011). Trashegimia Monumentale Ne Kosove, Priştina
  • Gafurri, S. (2005). Masat Restauuese Ne Minaren E Xhamise Se Hadumit Ne Gjakova, Monumentet E Kosoves, ss. 117-123, InstıtutıKosoves Per Mbrojtjen E Monumenteve Te Kultures
  • Gjakova Hadim Seyman Aga (2017). nit-istanbul.org adresinden 23 Ekim 2017 tarihinde erişildi: http://www.nit-istanbul.org/kielarchive/index.php
  • Herscher, A. (2007). Heritage In Afterwar, Heritage After War The Hadum Mosque Restoration, ss. 9-14, CHWB
  • İbrahimgil, M. Z., Turan, Ö. (2004). Balkanlardaki Türk Mimarî Eserlerinden Örnekler, TBMM Kültür, Sanat Ve Yayın Kurulu Yayınları
  • İbrahimgil, M., Konuk, N. (2006). Kosova’da Osmanlı Mimari Eserleri I, Türk Tarih Kurumu Yayınları
  • Kalesi, H, Kornrumpf, H. J. (1967). Prizrenski Vilajet, Priştina
  • Karaaslan, M. (2016). Ankara’da Resimli Bir Ev: Dedebayrak Evi. Ankara Araştırmaları Dergisi, 4, 1: 13-22.
  • Karaaslan. M. (2018). Kosova’da Bulunan Geç Dönem Osmanlı Duvar Resimleri ve Boyalı Nakışlar, Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sanat Tarihi Anabilim Dalı
  • Koshi, V. (Yayınlanmamış) Shenimet Fotot Dhe Pershkrimet Perfundimta Ren Te Xhamise Se Hadumit, Yayınlanmamış Eser
  • Maniscalco, F. (2017). The Loss Of The Kosovo Culturel Heritage, webjournal.unior.it, adresinden 17 Eylül 2017 tarihinde erişildi: http://www.webjournal.unior.it/Dati/18/54/2.%20Kosovo,%20Maniscalco.pdf
  • Ponosheci, A. (2006). Hadum Mosque In Gjakova, Training Course Maintenance Programs CHWB Kosovo Office Report Series No. 4/2006, ss.35-37, CHWB
  • Relation Nouvelle D’un Voyage De Constantinople (2017). archive.org 25 Ekim 2017 tarihinde erişildi: https://archive.org/details/gri_relationnouv00grel
  • Renda, G. (1977). Batılılaşma Dönemi Türk Resim Sanatı 1700-1850, Hacettepe Üniversitesi Yayınları
  • Renda, G. (1980). Başlangıcından Bugüne Çağdaş Türk Resim Sanatı Tarihi 1, Tiglat
  • Tekinalp, P.Ş. (2002). Batılılaşma Dönemi Duvar Resmi, Türkler 15,ss. 440-448
  • Uçar M. (2013). Arnavutluk’taki Osmanlı Dönemi Mimarisinde Süsleme, Doktora Tezi, Yüzünyıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sanat Tarihi Anabilim Dalı
Birincil Dil tr
Konular Sanat
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-6095-141X
Yazar: Muzaffer Karaaslan (Sorumlu Yazar)
Kurum: HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Aralık 2019

Bibtex @araştırma makalesi { huefd518585, journal = {Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi}, issn = {1301-5737}, eissn = {2630-5976}, address = {Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dekanlığı 06800 Beytepe / Ankara}, publisher = {Hacettepe Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {36}, pages = {352 - 368}, doi = {10.32600/huefd.518585}, title = {Osmanlı Duvar Resimlerine Balkanlar’dan Bir Örnek: Hadım Camii}, key = {cite}, author = {Karaaslan, Muzaffer} }
APA Karaaslan, M . (2019). Osmanlı Duvar Resimlerine Balkanlar’dan Bir Örnek: Hadım Camii. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi , 36 (2) , 352-368 . DOI: 10.32600/huefd.518585
MLA Karaaslan, M . "Osmanlı Duvar Resimlerine Balkanlar’dan Bir Örnek: Hadım Camii". Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 36 (2019 ): 352-368 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/huefd/issue/39315/518585>
Chicago Karaaslan, M . "Osmanlı Duvar Resimlerine Balkanlar’dan Bir Örnek: Hadım Camii". Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 36 (2019 ): 352-368
RIS TY - JOUR T1 - Osmanlı Duvar Resimlerine Balkanlar’dan Bir Örnek: Hadım Camii AU - Muzaffer Karaaslan Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.32600/huefd.518585 DO - 10.32600/huefd.518585 T2 - Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 352 EP - 368 VL - 36 IS - 2 SN - 1301-5737-2630-5976 M3 - doi: 10.32600/huefd.518585 UR - https://doi.org/10.32600/huefd.518585 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi Osmanlı Duvar Resimlerine Balkanlar’dan Bir Örnek: Hadım Camii %A Muzaffer Karaaslan %T Osmanlı Duvar Resimlerine Balkanlar’dan Bir Örnek: Hadım Camii %D 2019 %J Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi %P 1301-5737-2630-5976 %V 36 %N 2 %R doi: 10.32600/huefd.518585 %U 10.32600/huefd.518585
ISNAD Karaaslan, Muzaffer . "Osmanlı Duvar Resimlerine Balkanlar’dan Bir Örnek: Hadım Camii". Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 36 / 2 (Aralık 2020): 352-368 . https://doi.org/10.32600/huefd.518585
AMA Karaaslan M . Osmanlı Duvar Resimlerine Balkanlar’dan Bir Örnek: Hadım Camii. HU EFD. 2019; 36(2): 352-368.
Vancouver Karaaslan M . Osmanlı Duvar Resimlerine Balkanlar’dan Bir Örnek: Hadım Camii. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2019; 36(2): 368-352.