1960 AMERİKAN TİYATRO GRUPLARIVE POSTMODERN SAHNE DİLİ

Öz

Bu çalışma, 1960’lı yılların Sivil Hak Hareketleri’yle ortaya çıkan farklı seslerin ve gelişen ilk postmodern söylem örneklerinin çağdaş Amerikan sahnesinde yansıması üzerinedir. 1960’lı yıllarda Sivil Hak Hareketleri’yle Amerika’da politik gerilim tüm ülkeyi etkisi altına alır. Tiyatro yazarları ve eleştirmenler değişen algılar ışığında sahnede yeni seslere yer verme gerekliliği duyarlar. Bu amaçla 1960’lı yıllarda kurulan çeşitli tiyatro grupları (Open Tiyatro Grubu, Living Tiyatro Grubu ve Performance Grubu) ileri teknoloji kültürünün yarattığı küresel kargaşa içinde korku duyan ve ümit bekleyen insanı söze ve performansa dayalı yeni konuşma biçimleriyle yansıtmayı amaçlarlar. Öncü ve deneysel olarak tanımlayabileceğimiz yeni tiyatro grupları içinde üretilen oyunların çoğunluğu, pop ve kitle kültürleri, meta-söylem, öznel sesler ve kendine dönüş yaşayan karakterler gibi konuları ele alır. Ayrıca bu oyunlar, sıradan insanın sağduyusunu toplumsal söyleme dönüştürerek, sıradan olarak tanımlanan söylemi toplumsal eleştiri ve yeni politik ses konumunda sunar. Değişik kültürel ve kişisel görüşlerine rağmen bu tiyatro gruplarından çıkan Sam Shepard, Megan Terry, Maria Irene Fornes, Spalding Gray, Karen Finley gibi yazar ve sanatçılar, Richard Schechner, Joseph Chaikin gibi yazar ve tiyatro teorisyenleri kendilerini farklı toplumsal ve kültürel seslerin sahnede yansıtılmasına adarlar. Amerikan tiyatrosundaki konumları farklı olsa da, bu yazarların temel ilgi alanları, modern dünyanın insan üzerinde yarattığı küresel sorunlara karşı eleştirel görüş sunmaktır diyebiliriz. Bu eleştirel görüş, yazarların yarattığı postmodern sanatın artık tarihselleşen ve öyküleşen yapıtlarında yansımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Amerikan Tiyatrosu, 1960 Tiyatro Grupları, Postmodern Söylem, Performans.

1960 AMERİKAN TİYATRO GRUPLARIVE POSTMODERN SAHNE DİLİ

Abstract

Kaynakça

1. Artaud, A. (1958). The Theater and Its Double. (Çev. Mary Caroline Richards).
2. New York: Grove Press. Baudrillard, J. (2002). “The Ecstasy of Communication”. The Anti Aesthetic:
3. Essays on Postmodern Culture. (Ed.) Hal Foster. New York: The New Press. Benveniste, E. (1971). Problems in General Linguistics. (Çev. Mary Elizabeth Meek). Carol Gables: University of Miami Press.
4. Chaikin, J. (1980). The Presence of the Actor. New York: Athenium.
5. Grotowski, J. (1968). Towards a Poor Theatre. New York: Simon and Schuster.
6. Hutcheon, L. (1988). A Poetics of Postmodernism. New York: Routledge.
7. Jameson, F. (2002). “Postmodernism and Consumer Society”. The Anti
8. Aesthetic: Essays on Postmodern Culture. (Ed). Hal Foster. New York: The New Press. Kaye, N. (1994). Postmodernism and Performance. Basingstoke: Macmillan.

9. Lyotard, J. (1984). The Postmodern Condition: A Report on Knowledge. (Çev. Geoff Bennington ve Brian Massumi). Minneapolis: University of Minnesota Press.
10. Savran, D. (1988). Breaking the Rules: The Wooster Group. New York: Theatre
11. Communications Group. Schechner, R. (1973). Environmental Theater. New York: Hawthorn Books.
12. _____ (Bahar 1988). Karen Finley: A Constant State of Becoming. (röportaj).
13. Theatre and Drama Review. No: 32. _____ (2002). Performance Studies: An Introduction. London: Routledge.
14. AMERICAN THEATRE GROUPS IN THE 1960’S AND POSTMODERN STAGE LANGUAGE
15. Discourse, Performance.