EN
TR
Artvin ve Rize İstasyonlarına ait Aylık Toplam Yağış Verilerinin Trendinin Farklı Yöntemlerle Değerlendirilmesi
Öz
Artan sera gazı emisyonuna paralel olarak küresel sıcaklık ortalaması da günden güne artmaktadır. Sıcaklıkta meydana gelen değişim başta yağış olmak üzere diğer iklim parametrelerinde değişikliklere neden olmaktadır. Su kaynakları ve tarımsal faaliyetlerin sürdürülebilir olmasında yağışta meydana gelen değişimin belirlenmesi oldukça önemlidir. Bu çalışmada, Doğu Karadeniz Bölgesinde bulunan Rize ve Artvin istasyonlarında 1970-2021 yılları arasında elde edilen aylık ortalama yağış değerlerinde meydana gelen değişimin trendi değerlendirilmiştir. Parametrik olmayan Mann-Kendall (MK) ve Spearman Rho (SR) yöntemlerinin yanı sıra, Innovative Trend Significance Test (ITST) ve Innovative Polygon Trend Analysis (IPTA) yöntemleri ile trend analizi yapılmış ve Sen's eğim yöntemi kullanılarak trend eğimi belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, Rize ve Artvin istasyonlarında SR ve MK yöntemleriyle elde edilen sonuçların benzer olduğu iki istasyonda da birbirleriyle aynı sonuçları verdiği görülmüştür. Ayrıca, bu yöntemlerle yapılan analizler sonucunda ise Rize istasyonunda herhangi bir ayda istatiksel olarak anlamlı artan veya azalan trend belirlenemez iken, Artvin istasyonunda ise sadece iki ayda istatiksel olarak anlamlı artan ve azalan trend belirlenmiştir. ITST ve IPTA yöntemleri ise daha fazla ayda anlamlı trend belirlemişler ve trendlerin çoğunun artan yönde olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, IPTA ve ITST yöntemlerinin, MK ve SR yöntemlerine kıyasla trend belirlemede daha hassas olduğu vurgulanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
Bu çalışmanın yapılabilmesi için yağış verilerini sağlayan Meteoroloji Genel Müdürlüğü’ne teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Ipcc, Climate Change 2021 The Physical Science Basis, in The Intergovernmental Panel on Climate Change W.G. I, Editor. (2021): Geneva. p. 3949.
- S. Yue, P. Pilon, ve B. O. B. Phinney, Canadian streamflow trend detection: impacts of serial and cross- correlation. Hydrological Sciences Journal, 2003. 48(1): p. 51-63.
- H. B. Mann, Nonparametric tests against trend. Econometrica: Journal of the econometric society, 1945: p. 245-259.
- M. G. Kendall, Rank correlation methods. 1948, London: Griffin. 202.
- T. Haktanir ve H. Citakoglu, Trend, Independence, Stationarity, and Homogeneity Tests on Maximum Rainfall Series of Standard Durations Recorded in Turkey. Journal of Hydrologic Engineering, 2014. 19(9): p. 1-18.
- N. Minarecioğlu ve H. Çıtakoğlu, Trend Analysis of Monthly Average Flows of Kizilirmak Basin. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 2019. 4(3): p. 454-459.
- V. Demir, Trend analysis of lakes and sinkholes in the Konya Closed Basin, in Turkey. Natural Hazards, 2022. 112(3): p. 2873-2912.
- A. Gadedjisso-Tossou, K. Adjegan, Ii, ve A. K. M. Kablan, Rainfall and Temperature Trend Analysis by Mann–Kendall Test and Significance for Rainfed Cereal Yields in Northern Togo. Sci, 2021. 3(1): p. 1-20.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İnşaat Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2022
Gönderilme Tarihi
20 Kasım 2022
Kabul Tarihi
30 Kasım 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 7 Sayı: 3
APA
Gümüş, V., Şimşek, O., & Açar, M. K. (2022). Artvin ve Rize İstasyonlarına ait Aylık Toplam Yağış Verilerinin Trendinin Farklı Yöntemlerle Değerlendirilmesi. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi, 7(3), 204-216. https://doi.org/10.46578/humder.1207593
AMA
1.Gümüş V, Şimşek O, Açar MK. Artvin ve Rize İstasyonlarına ait Aylık Toplam Yağış Verilerinin Trendinin Farklı Yöntemlerle Değerlendirilmesi. HUMDER. 2022;7(3):204-216. doi:10.46578/humder.1207593
Chicago
Gümüş, Veysel, Oğuz Şimşek, ve Muhammed Kürşad Açar. 2022. “Artvin ve Rize İstasyonlarına ait Aylık Toplam Yağış Verilerinin Trendinin Farklı Yöntemlerle Değerlendirilmesi”. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi 7 (3): 204-16. https://doi.org/10.46578/humder.1207593.
EndNote
Gümüş V, Şimşek O, Açar MK (01 Aralık 2022) Artvin ve Rize İstasyonlarına ait Aylık Toplam Yağış Verilerinin Trendinin Farklı Yöntemlerle Değerlendirilmesi. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi 7 3 204–216.
IEEE
[1]V. Gümüş, O. Şimşek, ve M. K. Açar, “Artvin ve Rize İstasyonlarına ait Aylık Toplam Yağış Verilerinin Trendinin Farklı Yöntemlerle Değerlendirilmesi”, HUMDER, c. 7, sy 3, ss. 204–216, Ara. 2022, doi: 10.46578/humder.1207593.
ISNAD
Gümüş, Veysel - Şimşek, Oğuz - Açar, Muhammed Kürşad. “Artvin ve Rize İstasyonlarına ait Aylık Toplam Yağış Verilerinin Trendinin Farklı Yöntemlerle Değerlendirilmesi”. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi 7/3 (01 Aralık 2022): 204-216. https://doi.org/10.46578/humder.1207593.
JAMA
1.Gümüş V, Şimşek O, Açar MK. Artvin ve Rize İstasyonlarına ait Aylık Toplam Yağış Verilerinin Trendinin Farklı Yöntemlerle Değerlendirilmesi. HUMDER. 2022;7:204–216.
MLA
Gümüş, Veysel, vd. “Artvin ve Rize İstasyonlarına ait Aylık Toplam Yağış Verilerinin Trendinin Farklı Yöntemlerle Değerlendirilmesi”. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi, c. 7, sy 3, Aralık 2022, ss. 204-16, doi:10.46578/humder.1207593.
Vancouver
1.Veysel Gümüş, Oğuz Şimşek, Muhammed Kürşad Açar. Artvin ve Rize İstasyonlarına ait Aylık Toplam Yağış Verilerinin Trendinin Farklı Yöntemlerle Değerlendirilmesi. HUMDER. 01 Aralık 2022;7(3):204-16. doi:10.46578/humder.1207593
Cited By
A comparison of the performance of different innovative trend assessment approaches for air temperature and precipitation data: an application to Elazığ Province (Turkey)
Journal of Water and Climate Change
https://doi.org/10.2166/wcc.2024.685ATMOSFERİK SALINIMLARIN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÜZERİNE ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HATAY İLİ ÖRNEĞİ
Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.54365/adyumbd.1482163SICAKLIK VE YAĞIŞ VERİLERİNİN YENİLİKÇİ TREND ANALİZİ YÖNTEMLERİYLE ANALİZ EDİLMESİ: KÜÇÜK MENDERES HAVZASI ÖRNEĞİ, TÜRKİYE
Uludağ University Journal of The Faculty of Engineering
https://doi.org/10.17482/uumfd.1473532Küçük Menderes Havzasında Mann-Kendall ve Şen’in Eğimi Yöntemleri Kullanılarak Meteorolojik Değişkenlerin Trend Analizi
Karaelmas Science and Engineering Journal
https://doi.org/10.7212/karaelmasfen.1459907